موج شکایت‌ها علیه فایزر: ادعای ارتباط داروی پیشگیری از بارداری با تومور مغزی در آمریکا و استرالیا

ماهیت دارو و ادعای اصلی شاکیان

داروی دپو-پروورا حاوی ماده فعال مدروکسی‌پروژسترون استات (MPA) است که به‌صورت تزریق عضلانی برای پیشگیری از بارداری استفاده می‌شود. این دارو از خانواده پروژستین‌ها بوده و عملکردی مشابه هورمون پروژسترون طبیعی در بدن دارد.

بیش از ۱۳۰۰ زن مدعی هستند که مصرف بلندمدت این دارو منجر به ابتلا به مننژیوم شده است. اگرچه این تومورها اغلب خوش‌خیم هستند، اما می‌توانند عوارضی جدی نظیر سردردهای مزمن، تشنج، اختلالات بینایی و حافظه ایجاد کرده و در موارد حاد، نیازمند جراحی مغز باشند.

گستره شکایت‌ها در دو قاره

این دعاوی در سطح بین‌المللی پیگیری می‌شوند و ابعاد گسترده‌ای یافته‌اند:

• ایالات متحده: پرونده فدرال با عنوان Kristina Schmidt v. Pfizer Inc. در دادگاه فلوریدا ثبت شده و شامل بیش از ۸۰۰ شاکی است.
• استرالیا: شرکت حقوقی Shine Lawyers اعلام کرده که تاکنون حدود ۲۰۰۰ زن مصرف‌کننده دپو-پروورا را ثبت کرده که علائم مننژیوم را گزارش داده‌اند.

این شکایت‌ها با استناد به شواهد علمی و مطالعات اخیر در حال پیشبرد هستند.

شواهد علمی و هشدارهای نظارتی

پشتوانه علمی این ادعاها توسط پژوهش‌های معتبر تقویت شده است. یک مطالعه منتشرشده در British Medical Journal در مارس ۲۰۲۴، ارتباط آماری معناداری بین مصرف طولانی‌مدت MPA و افزایش خطر ابتلا به مننژیوم را نشان داد.

مطالعه‌ای دیگر در نشریه JAMA Neurology نشان داد که زنان مصرف‌کننده دپو-پروورا بیش از دو برابر در معرض ابتلا به مننژیوم قرار دارند.

این یافته‌ها منجر به اقداماتی از سوی نهادهای نظارتی شد. اداره کالای درمانی استرالیا (TGA) در سال ۲۰۲۴ هشدارهای ایمنی را به اطلاعات دارو افزود، هرچند هنوز برچسب مستقیم "تومور مغزی" در بروشور مصرف‌کننده آمریکایی درج نشده است.

موضع فایزر و انتقادات حقوقی

شرکت فایزر در واکنش به این فشارها اعلام کرده که در سال ۲۰۲۳ درخواست افزودن هشدار مربوط به مننژیوم به بروشور دارو را به سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) ارائه داده است، اما این درخواست رد شده است.

فایزر استدلال می‌کند که طبق قوانین فدرال، بدون تأیید FDA مجاز به افزودن هشدارهای جدید نیست. با این حال، منتقدان و وکلا معتقدند که فایزر در اطلاع‌رسانی به نهادهای اروپایی شفافیت بیشتری داشته و در آمریکا داده‌ها را به‌صورت گزینشی ارائه کرده است. این دیدگاه وجود دارد که شرکت مسئولیت اخلاقی دارد تا ریسک‌های دارو را به‌طور کامل به بیماران و پزشکان منتقل کند، حتی اگر تأییدیه نظارتی کامل نباشد.

پیامدهای احتمالی و توصیه‌های پزشکی

این پرونده حقوقی می‌تواند تأثیرات عمیقی بر سیاست‌گذاری‌های دارویی و استانداردهای نظارت بر ایمنی محصولات پزشکی در سطح جهانی بگذارد. کارشناسان بر لزوم شفافیت کامل شرکت‌های داروسازی در قبال مصرف‌کنندگان تأکید دارند.

به کلیه زنانی که از دپو-پروورا استفاده می‌کنند، قویاً توصیه می‌شود که:

1. فوراً با پزشک معالج خود مشورت نمایند.
2. علائم هشداردهنده نظیر سردردهای غیرعادی، اختلالات بینایی یا تشنج را جدی بگیرند.
3. بررسی‌های دوره‌ای مغز و اعصاب برای مصرف‌کنندگان بلندمدت این دارو ضروری است.