اعلام راهبرد جدید شستا: خروج از کنترل‌گری و انتقاد از انحصار وزارت نفت در ستاره خلیج فارس

میثم سعیدی، مدیرعامل شرکت سرمایه‌گذاری تامین اجتماعی (شستا)، در حاشیه مراسم افتتاح نیروگاه خورشیدی کارخانه خاک چینی مرند، در جمع خبرنگاران به تشریح مسائل و چالش‌های پیش روی این مجموعه پرداخت. محورهای اصلی سخنان وی شامل تکلیف برنامه هفتم توسعه برای واگذاری شرکت‌ها، ناترازی‌های اقتصادی و پرسنلی، و همچنین برنامه‌های شستا برای تامین برق و حل اختلافات با وزارت نفت بود.

تغییر رویکرد از مدیریت کنترلی به سهام‌داری

مدیرعامل شستا با اشاره به تکلیف برنامه هفتم توسعه و مجلس مبنی بر واگذاری عمده سهام شرکت‌های زیرمجموعه و خروج از مدیریت کنترلی، اظهار داشت که شستا با تشکیل یک اتاق فکر متشکل از نخبگان، شرکت‌های سرمایه‌گذاری صندوق‌های بازنشستگی دنیا را مورد بررسی قرار داده است.

در بررسی‌ها مشخص شد که تنها ایران است که خود مدیریت کنترلی مستقیم شرکت‌ها را برعهده دارد و در مابقی کشورها کارکرد مجموعه‌های مشابه شستا تنها سهام‌داری و سرمایه‌گذاری دارایی‌ها بدون مدیریت و کنترل مستقیم شرکت‌هاست. این بررسی به ما راهبرد انتقال و مهاجرت از کنترل‌گری به سهام‌داری را یاد داد.

سعیدی تاکید کرد که هلدینگ‌های جهانی به هیچ وجه مدیریت کنترلی شرکت‌ها را بر عهده ندارند و شستا نیز قصد دارد به سمت هلدینگی حرکت کند که بدون مدیریت کنترلی، صرفاً سهام‌داری کند. وی افزود که این واگذاری‌ها به صورت متعهدانه انجام خواهد شد و نه رهاسازی. در حال حاضر، هلدینگ‌های شستا ۴۰۰ همت درآمد دارند که ۷۰ هزار میلیارد تومان آن سود خالص است.

روش‌های واگذاری شرکت‌ها

مدیرعامل شستا سیاست وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی را در این زمینه تشریح کرد:

• اگر واگذاری از طریق بازار سرمایه به دلیل عدم کشش بازار ممکن نباشد، شستا به سمت واگذاری مدیریت به بخش خصوصی حرکت خواهد کرد.
• این اقدام با هدف ارتقاء بهره‌وری انجام می‌شود، در حالی که مالکیت عمومی حفظ خواهد شد.

وی همچنین از رایزنی با دولت، مجلس و سران سه قوه برای دستیابی به بهره‌وری و واگذاری متعهدانه خبر داد.

برنامه‌های شستا برای تامین برق و انرژی

سعیدی به موضوع تامین برق کارخانجات زیرمجموعه شستا اشاره کرد و گفت که مصرف برق این مجموعه‌ها حدود ۷۰۰ مگاوات است. برنامه شستا در دو مرحله برای پایداری انرژی تدوین شده است:

1. مرحله اول: تامین برق مورد نیاز مجموعه‌ها با کمک پنل‌های خورشیدی.
2. مرحله دوم: کمک به شبکه سراسری و کشور از طریق ایجاد پنل‌های خورشیدی، علاوه بر پایدارسازی برق مورد نیاز داخلی.

وی با ذکر مثال هلدینگ سیمانی شستا که مصرفی حدود ۷۵ مگاوات دارد، از راه‌اندازی یک نیروگاه ۲ مگاواتی برق خورشیدی سقفی در کارخانه خاک چینی خبر داد. همچنین اعلام کرد که به زودی کلنگ‌زنی یک نیروگاه ۱۵۰ مگاواتی در زیرمجموعه سیمان شاهرود و نیروگاه‌های خورشیدی دیگر در سایر شرکت‌ها انجام خواهد شد.

عملکرد مالی و چالش با وزارت نفت

مدیرعامل شستا گزارشی از عملکرد مالی این مجموعه ارائه داد:

شرکت شستا از سال ۱۳۶۴ توسط تامین اجتماعی راه‌اندازی شده و تاکنون ۱۶۳ همت سرمایه‌گذاری در آن انجام شده است. این مجموعه در حال حاضر دارای ۹ هلدینگ و ۷۸ شرکت کنترلی است و ۱۶۴۱ نوع محصول مختلف تولید می‌کند.

انتقاد جدی به وضعیت پالایشگاه ستاره خلیج فارس

سعیدی به شراکت شستا در شرکت نفت ستاره خلیج فارس اشاره کرد و از سودی که تنها ۵ همت بوده، انتقاد کرد. وی این میزان سود را نسبت به سرمایه‌گذاری چند میلیارد دلاری شستا در این شرکت، بسیار ناچیز دانست.

انتقاد اصلی شستا به نقش انحصاری وزارت نفت در این شرکت است:

امروز وزارت نفت خریدار انحصاری، فروشنده انحصاری و رگولاتور و تنظیم‌گر انحصاری محصولات پالایشگاهی ماست و ما به این شرایط انتقاد جدی داریم.

مدیرعامل شستا اعلام کرد که برای لحاظ شدن بیشتر منافع شستا در این پالایشگاه، با معاون اول رئیس جمهور و مجلس در حال تعامل هستند و حتی برای احقاق حق خود، حاضر به طرح دعوی حقوقی نیز هستند. وی تاکید کرد که اگرچه شستا سهم مهمی در تولید بنزین کشور دارد، اما فعالیت آن تنها مسئولیت اجتماعی نیست و باید سودآوری لازم برای سازمان تامین اجتماعی را نیز داشته باشد.

مسئولیت‌های اجتماعی و رفع تبعیض

سعیدی به نقش شستا در "جنگ ۱۲ روزه" اشاره کرد و گفت که این هلدینگ در آن ایام سخت، در زمینه‌های زیر به مسئولیت اجتماعی خود عمل کرده است:

• تولید و تامین ۸۳ قلم داروی متفاوت.
• جابجایی بیش از ۱۰,۵۰۰ مسافر هوایی.
• تامین بنزین و دارو.

در پایان، مدیرعامل شستا با انتقاد از تبعیض‌های شغلی در زیرمجموعه‌های شستا، از دستور کار قرار گرفتن بحث تبدیل وضعیت پرسنل برای رفع این تبعیض‌ها خبر داد. وی تاکید کرد که این اقدام نیازمند صبر و زمان و اقدامات گام به گام است و شستا تلاش می‌کند تا از تأثیرپذیری از "باج‌نیوزها" و جریانات سیاسی سهم‌طلب جلوگیری کرده و مسیر توسعه خود را ادامه دهد.