ضرورت ایجاد «مرز سایبری ملی» برای دفاع یکپارچه در برابر تهدیدات اینترنتی

سیدعباس حسینی، صاحب‌نظر حوزه امنیت سایبری، در نخستین روز از «بیست‌ودومین کنفرانس بین‌المللی انجمن رمز ایران (ISCISC ۲۰۲۵)» که در مرکز همایش‌های دانشگاه شهید بهشتی در حال برگزاری است، بر لزوم ایجاد یک لایه دفاعی یکپارچه در مرزهای فضای سایبری کشور تأکید کرد. وی این اقدام را یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر برای مقابله یکپارچه با تهدیدات اینترنتی و حراست از تمامیت دیجیتال کشور دانست.

این کنفرانس با حضور شخصیت‌هایی چون محمد سلیمانی، وزیر اسبق ارتباطات و فناوری اطلاعات، محمود آقامیری، رئیس دانشگاه شهید بهشتی، و محمود سلماسی‌زاده، رئیس انجمن رمز ایران، و جمعی از اساتید، پژوهشگران و مدیران ارشد حوزه فناوری اطلاعات و امنیت سایبری برگزار شد.

امنیت سایبری؛ مسئله‌ای حاکمیتی و ملی

حسینی در سخنان خود تصریح کرد که امنیت سایبری دیگر صرفاً یک چالش سازمانی نیست، بلکه به یک مسئله حاکمیتی تبدیل شده و مستقیماً با حفظ امنیت ملی کشورها در ارتباط است. وی با الهام از مدل‌های دفاعی پیشرفته جهانی، بر ضرورت ایجاد یک معماری دفاعی جدید تأکید کرد که امکان شناسایی و دفع تهدیدات را در خارج از دیوارهای سازمان‌ها و پیش از وقوع خسارات احتمالی فراهم سازد.

او دوران دفاع پراکنده را به پایان رسیده خواند و ایجاد یک لایه و مرز سایبری دفاعی در سطح ملی را گامی ضروری برای:

• ایجاد بازدارندگی در برابر جنگ‌افزارهای سایبری دشمنان
• تضمین امنیت پایدار فضای تولید و تجارت کشور

مبانی فنی و الزامات ایجاد مرز دفاعی سایبری

این صاحب‌نظر، برای تحقق ایده مرز دفاعی سایبری، چندین مبنا و ضرورت فنی را برشمرد که شامل موارد زیر است:

• مرکز فرماندهی یکپارچه: ایجاد یک مرکز مجهز به هوش مصنوعی و سیستم‌های تحلیل کلان‌داده برای پایش لحظه‌ای ترافیک سایبری.
• سامانه‌های پیشرفته شناسایی تهدید: پیاده‌سازی سامانه‌های دفع تهدید مبتنی بر پروتکل‌های مسیریابی اینترنتی در سطح کشور.
• مدل بلوغ و هماهنگی ملی: ایجاد مدل بلوغ بر اساس تجربیات و به‌کارگیری پروتکل‌های اشتراک اطلاعات تهدیدات برای هماهنگی ملی.

وی مدل کنونی دفاع سایبری را پراکنده و ناکارآمد دانست، چرا که در آن هر سازمان به تنهایی مسئول دفع تهدیدات است. از این رو، گذار به سمت یک مدل دفاعی متمرکز و ملی را حیاتی خواند.

نقش مراکز اسکرابینگ در تحقق ایده

حسینی، راه‌اندازی مراکز اسکرابینگ (Scrubbing Center) را پیش‌نیاز اصلی ایده ایجاد مرز سایبری در کشور معرفی کرد. وی اعلام کرد که شرکت متبوعش به منظور اثبات توانمندی نخبگان داخلی در حل چالش‌های فنی، مرکز اسکرابینگ خود را پیاده‌سازی کرده و خدمات آن را در قالب یک سکوی اینترنتی ارائه نموده است.

درباره کنفرانس

«بیست‌ودومین کنفرانس بین‌المللی انجمن رمز ایران» با محوریت «رمزنگاری و امنیت اطلاعات» در روزهای ۱۶ و ۱۷ مهرماه ۱۴۰۴ به میزبانی دانشگاه شهید بهشتی در حال برگزاری است.