ایران در فهرست ۱۰ کشور دارای توانمندی کامل در صنعت فضایی جهان قرار گرفت

ایران، یکی از ۱۱ قدرت فضایی جهان

حسن سالاریه، رئیس سازمان فضایی ایران، در تشریح جایگاه کشور در صنعت فضایی اعلام کرد که ایران در میان بیش از ۲۰۰ کشور جهان، جزو ۱۰ یا ۱۱ کشوری است که توانمندی کامل در حوزه پرتاب، تولید پرتابگر و اجزای خانواده صنعت فضایی را دارا هستند. این کشورها که کمتر از ۱۰ درصد کشورهای دنیا را شامل می‌شوند، قدرت‌هایی چون روسیه، چین، آمریکا، برخی کشورهای اروپایی و ژاپن هستند که سابقه طولانی در این عرصه دارند.

وی تأکید کرد که جمهوری اسلامی ایران با تکیه بر توان بومی و داخلی، توسعه هم‌زمان ماهواره و پرتابگر را دنبال می‌کند که این امر با پیچیدگی‌های فراوان فناوری فضایی همراه است. این مسیر از ساخت ماهواره‌های به‌ظاهر ساده آغاز شده که به دلیل شرایط عملکردی منحصربه‌فرد در مدار، دارای جزئیات طراحی بسیار بالا و ابعاد ناشناخته هستند.

🚀 پیشرفت چشمگیر در دقت تصویربرداری فضایی

روند پیشرفت کشور در حوزه تصویربرداری فضایی نشان‌دهنده جهشی قابل توجه است. سالاریه در این باره توضیح داد:

• این روند از ماهواره‌هایی با دقت حدود هزار متر و چند صد متر آغاز شد.
• سپس به دقت چند ده متر رسید.
• و اکنون، دقت تصویربرداری ماهواره‌های ایرانی به چند متر رسیده است.

این ماهواره‌ها توسط تیم‌های تخصصی در مراکز مختلف دولتی از جمله دانشگاه‌ها، مراکز تحقیقاتی وابسته به دولت و برخی شرکت‌های دولتی ساخته شده‌اند.

🎓 تربیت نیروی انسانی خودآموخته در دهه ۸۰

رئیس سازمان فضایی ایران به چگونگی شکل‌گیری نیروی انسانی متخصص در این صنعت اشاره کرد. در ابتدای دهه ۸۰، کشور فاقد آشنایی و تجربه جدی در صنعت فضایی بود، اما از نیمه دوم این دهه، با تعریف پروژه‌های ماهواره‌سازی در دانشگاه‌های معتبری چون شریف، امیرکبیر، علم و صنعت و مالک‌اشتر، موج تربیت نیروی انسانی آغاز شد.

این نیروها عمدتاً خودآموخته‌اند و با مطالعه اسناد، طراحی، ساخت آزمایشگاهی و آزمون در شرایط شبه‌فضایی موفق شدند نخستین ماهواره‌ها را بسازند و برای عملیات در مدار آماده کنند.

ساخت هر ماهواره، بسته به پیچیدگی بالای فناوری، معمولاً بین دو تا چهار سال به طول می‌انجامد.

🛰️ نقطه عطف: پرتاب ماهواره امید در سال ۱۳۸۷

نقطه عطف و آغازگر اعتماد به توانایی قرار دادن جرم در مدار، پرتاب موفق ماهواره امید در سال ۱۳۸۷ بود. پس از آن، ماهواره‌های دیگری نیز ساخته و پرتاب شدند، هرچند به دلیل ماهیت یادگیری و اکتساب فناوری در مراحل نخست، تجهیزات و اجزای استفاده‌شده عمر طولانی نداشتند.

🏭 عبور از تک‌سازی به تولید تعدادی

سالاریه با رد تصورات اغراق‌آمیز درباره تعداد ماهواره‌های ساخته‌شده، تأکید کرد که ماهواره‌سازی در ایران عمدتاً به‌صورت تک‌سازی انجام می‌شود و تعداد ماهواره‌های ساخته‌شده در کشور در حد چند ده عدد است.

وی افزود: «تنها در سال‌های اخیر، با پروژه منظومه ماهواره‌ای شهید سلیمانی در حوزه باریک‌باند، مفهوم تولید تعدادی در ماهواره‌سازی وارد ادبیات کاری ما شده است.»

⚖️ مقایسه واقع‌بینانه با غول‌های فضایی جهان

رئیس سازمان فضایی ایران در مقایسه با پروژه‌هایی مانند استارلینک که ممکن است ۳۰ ماهواره در دو یا سه ماه ساخته شود، اظهار داشت که این سطح از تولید متعلق به پیشرفته‌ترین شرکت خصوصی فضایی دنیا است. وی تأکید کرد:

«ما اکنون در حال تثبیت فناوری و عبور از مرحله تحقیق و توسعه به مرحله ابتدایی "ساخت تعدادی" هستیم و لازم است با نگاهی واقع‌بینانه، ظرفیت‌های کشور را با غول‌های فضایی جهان مقایسه کنیم.»