کشف مولکول ۲-MiCit: افزایش چشمگیر اثربخشی شیمی‌درمانی سرطان توسط میکروب‌های تومور

دانشمندان بین‌المللی موفق به کشف راز میکروب‌های پنهان در تومورهای سرطانی شده‌اند که این دستاورد می‌تواند اثربخشی شیمی‌درمانی را به طرز چشمگیری افزایش دهد و راه را برای نسل جدیدی از داروهای ضدسرطان هموار سازد. این کشف نشان می‌دهد که تومورها میزبان جوامع منحصربه‌فردی از باکتری‌ها هستند که بر رشد سرطان و پاسخ آن به درمان تأثیر می‌گذارند.

این تحقیق مهم که توسط تیمی از محققان آزمایشگاه علوم پزشکی MRC، امپریال کالج لندن و دانشگاه کلن انجام شده، در تاریخ ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۵ در مجله معتبر *Cell Systems* به صورت آنلاین منتشر شد.

مولکول ۲-MiCit: شریک قدرتمند شیمی‌درمانی

محققان دریافتند که میکروب‌های مرتبط با تومور، مولکولی به نام 2-methylisocitrate یا ۲-MiCit تولید می‌کنند. این مولکول دارای توانایی کنترل پیشرفت سرطان و تقویت شدید اثربخشی داروی شیمی‌درمانی رایج، یعنی ۵-فلوئورواوراسیل (۵-FU) است.

کشف ۲-MiCit ابتدا در باکتری *E. coli* و از طریق یک روش غربالگری پیشرفته بر روی نوعی کرم میکروسکوپی (*C. elegans*) صورت گرفت. آزمایش‌های بعدی شامل:

• مدل‌سازی کامپیوتری
• آزمایش بر روی سلول‌های سرطانی انسان
• آزمایش بر روی مدل حیوانی سرطان روده بزرگ

این بررسی‌ها تولید ۲-MiCit توسط میکروبیوم مرتبط با تومور در بیماران را تأیید کرد و در مدل‌های حیوانی، منجر به افزایش بقا شد.

مکانیسم عمل و پتانسیل دارویی

پروفسور فیلیپ کابرایرو، رئیس گروه هم‌متابولیسم میزبان-میکروب در LMS، در مورد اهمیت این یافته توضیح می‌دهد:

«ما می‌دانستیم باکتری‌ها با تومورها مرتبط هستند، و اکنون در حال درک گفتگوی شیمیایی آن‌ها با سلول‌های سرطانی هستیم. ما دریافتیم یکی از این مواد شیمیایی باکتریایی می‌تواند شریک قدرتمندی برای شیمی‌درمانی باشد و متابولیسم سلول‌های سرطانی را مختل کرده و آن‌ها را در برابر دارو آسیب‌پذیرتر کند.»

مطالعات نشان داد که ۲-MiCit با مهار یک آنزیم کلیدی در میتوکندری (ساختارهای تولیدکننده انرژی سلول‌های سرطانی) عمل می‌کند. این مهار باعث ایجاد آسیب DNA شده و مسیرهایی را فعال می‌کند که در نهایت پیشرفت سرطان را کاهش می‌دهند.

نتایج آزمایشگاهی حاکی از آن است که ترکیب ۲-MiCit و ۵-FU به طور قابل‌توجهی در کشتن سلول‌های سرطانی مؤثرتر از استفاده از هر یک از این ترکیبات به تنهایی بوده است.

تولید نسخه سنتزی با قدرت بیشتر

با همکاری متخصصان شیمی دارویی، نسخه سنتزی (آزمایشگاهی) مولکول ۲-MiCit نیز تولید شد. این نسخه سنتزی حتی در کشتن سلول‌های سرطانی قدرت بیشتری از نمونه طبیعی داشت و پتانسیل تولید داروهای جدید بر پایه محصولات میکروبی طبیعی را به اثبات رساند.

این یافته‌ها بر اهمیت میکروبیوم مرتبط با سرطان و کاربرد متابولیت‌های باکتریایی برای بهبود درمان سرطان تأکید دارند و می‌توانند نقش مهمی در توسعه پزشکی شخصی‌سازی‌شده ایفا کنند.