خبر کامل
الزام قانونی برای میترینگ لحظه‌ای انرژی؛ قاچاق روزانه ۳۰ میلیون لیتر سوخت و تأخیر در تشکیل سازمان بهینه‌سازی
چالش‌های مدیریت انرژی و مبارزه با قاچاق سوخت؛ ضرورت اجرای سامانه جامع میترینگ
بررسی‌های کارشناسی و اظهارات مقامات در برنامه «میز اقتصاد» بر لزوم استقرار فوری سامانه جامع مدیریت انرژی با محوریت سیستم‌های میترینگ (اندازه‌گیری دقیق) در کل زنجیره تأمین و توزیع سوخت تأکید کرد. این سامانه که بر اساس قانون برنامه هفتم توسعه الزامی شده است، قرار است شفافیت مالی و مدیریت لحظه‌ای بر استخراج، تولید، انتقال و مصرف انرژی را فراهم آورد، در حالی که آمارها از قاچاق روزانه ده‌ها میلیون لیتر سوخت حکایت دارند.
لزوم شفافیت از استخراج تا مصرف
عبدالعلی رحیمی مظفری، رئیس مرکز امور نمایندگان مجلس، با اشاره به فقدان یک سامانه پالایش لحظه‌ای در کشور، اجرای طرح پایش لحظه‌ای زنجیره تأمین و توزیع فرآورده را حیاتی دانست. وی تصریح کرد که بر اساس بند «پ» ماده ۴۴ قانون برنامه هفتم توسعه، وزارت نفت موظف به نصب سیستم‌های میترینگ جرمی و ایجاد سامانه مدیریت هوشمند انرژی در کل زنجیره نفت، گاز و پتروشیمی شده است.
رحیمی مظفری: «ما امروز متأسفانه یک سامانه پالایش لحظه‌ای برای مدیریت مصارف انرژی از ابتدا تا انتها در کشور نداریم.»
وی همچنین انتقاداتی را متوجه سازمان برنامه و بودجه کرد و اظهار داشت که این سازمان با «مشکل سیستم تفکری» مواجه است و مانع اجرای کامل تعهدات می‌شود.
جزئیات فنی و زیرساخت‌های موجود
پویا معارفی، مدیر طرح میترینگ و پایش لحظه‌ای شرکت ملی پالایش و پخش، به تشریح ابعاد فنی این طرح پرداخت. وی تأکید کرد که میترینگ صرفاً اندازه‌گیری جریان سیال نیست، بلکه شامل عمق‌سنجی مخازن ذخیره نیز می‌شود که روشی استاندارد جهانی است.
زنجیره انتقال و ظرفیت ذخیره‌سازی
معارفی به گستردگی زیرساخت‌های انتقال اشاره کرد:
- انتقال فرآورده‌ها از طریق ۱۴ هزار کیلومتر خطوط لوله انجام می‌شود.
- ۳۷ منطقه دپو با ظرفیت ذخیره‌سازی کلی ۱۴ میلیارد لیتر فعال هستند.
- از مجموع ۱۰۵۸ مخزن در ۸۷ انبار، ۹۰۰ مخزن مجهز به سطح‌سنج اتوماتیک پیوسته هستند.
وی افزود که میترهای بازوهای بارگیری نفتکش‌ها نیز اطلاعات خود را مستقیماً به مرکز دیسپچینگ ارسال می‌کنند تا داده‌های لحظه‌ای به سامانه بالادست مدیریت هوشمند انرژی منتقل شود.
آمار تکان‌دهنده قاچاق و اقدامات اصلاحی
یکی از مهم‌ترین محورهای این بحث، مقابله با قاچاق سوخت بود. معارفی اعلام کرد که اختلاف قیمت داخلی و خارجی، زمینه‌ساز قاچاق روزانه بین ۲۰ تا ۳۰ میلیون لیتر سوخت است که بخش عمده آن نفت‌گاز می‌باشد.
نتایج اولیه پایش هوشمند
در راستای اجرای قانون، اقدامات اولیه نتایج ملموسی داشته است:
| شاخص | آمار |
|---|---|
| نقاط شناسایی شده برای نصب میترینگ (از خرداد ۱۴۰۳) | ۶۰۰ نقطه در وزارت نفت |
| نقاط مربوط به پالایش و پخش | ۸۶ نقطه |
| کارت سوخت نامعتبر شناسایی شده (دو ماه گذشته) | ۵۳۰ هزار کارت |
| صرفه‌جویی روزانه بنزین پس از حذف کارت‌ها | بیش از ۱.۳ میلیون لیتر |
معارفی تأکید کرد که بیش از ۹۰ درصد هدررفت و قاچاق سوخت در حوزه مصرف رخ می‌دهد و نیازمند توجه جدی است.
انتقادات مجلس و تأخیر در تشکیل سازمان بهینه‌سازی
احسان قاضی‌زاده هاشمی، نماینده مجلس، در ارتباط تلفنی، قاچاق سوخت را «کار سازمان‌دهی شده» خواند که از طرق مختلف از جمله لوله‌کشی و دریا صورت می‌گیرد و تاکنون عملاً متوقف نشده است.
وی همچنین به تأخیر در اجرای کامل سامانه‌ها و عدم تشکیل سازمان بهینه‌سازی انرژی اشاره کرد و گفت: «رقم اعتباری برای تشکیل سازمان بهینه‌سازی انرژی دیده شده است و جزو الزامات ما در مجلس می‌باشد و بعد از گذشت یک سال و نیم هنوز اجرا نشده است.»
قاضی‌زاده هاشمی در پایان بر ضرورت شفافیت آماری تأکید کرد و گفت که آمارهای تولید برق ارائه شده توسط وزیر نیرو با آمار توانیر متغیر است و دستگاه‌ها باید بر اساس قانون پاسخگو باشند و عزم ملی بر شفافیت قرار گیرد.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.