هفدهمین نمایشگاه سنگ محلات: رتبه نخست ذخایر تراورتن در برابر چالش‌های صادرات و فناوری

ظرفیت‌های بی‌بدیل معدنی استان مرکزی

استان مرکزی به عنوان چهارمین قطب صنعتی کشور، از تنوع معدنی چشمگیری برخوردار است و شامل کانی‌های دگرگونی، آذرین و رسوبی می‌شود. این استان در حوزه سنگ‌های تزئینی جایگاه ویژه‌ای دارد.

آمارها نشان می‌دهد که از مجموع ۶۷۹ معدن استان، ۳۶۹ معدن فعال هستند و سالانه بیش از ۱۴ میلیون تن ماده معدنی استخراج می‌شود که این امر رتبه هفتم معدنی کشور را برای این منطقه به ارمغان آورده است.

جایگاه ویژه محلات در صنعت سنگ

شهرستان محلات، به ویژه شهر نیم‌ور، به دلیل تولید و تأمین بیش از ۷۰ درصد سنگ تراورتن کشور، سرآمد معادن استان محسوب می‌شود. مدیرکل صنعت، معدن و تجارت استان مرکزی اعلام کرد که این استان با داشتن ۱۱ میلیون تن ذخیره قطعی سنگ تزئینی تراورتن، در رتبه نخست کشور قرار دارد.

تمرکز ۷۰ درصد واحدهای فرآوری سنگ‌های تزئینی کشور در شعاع ۳۰ کیلومتری محور محلات، این منطقه را به یک مرکز یکپارچه برای بازدید هیئت‌های خارجی تبدیل کرده است.

نمایشگاه بین‌المللی سنگ ایران در محلات، که هفدهمین دوره خود را پشت سر گذاشت، نه تنها محلی برای عرضه محصولات، بلکه به عنوان نقطه عطفی در صنعت سنگ ایران و خاورمیانه شناخته می‌شود.

نمایشگاه؛ سکوی پرتابی برای صادرات و فناوری

برگزاری این رویداد تخصصی، فرصتی مستقیم برای تولیدکنندگان داخلی جهت معرفی محصولات به بازارهای جهانی و توسعه صادرات فراهم می‌آورد. این نمایشگاه، پس از رویدادهای مشابه در ایتالیا، ترکیه، برزیل و هند، در جایگاه پنجم جهانی قرار گرفته است.

در این دوره، بیش از ۴۰ هزار تن سنگ تزئینی عرضه شد که از نظر حجم و تنوع، بی‌نظیر توصیف شده است. هدف اصلی، تسهیل مذاکرات رودررو، انعقاد قراردادهای تجاری و جذب سرمایه‌گذاری‌های مشترک است.

نوآوری‌های بومی در برابر واردات

یکی از نکات برجسته این دوره، حضور شرکت‌های دانش‌بنیان بود. یک شرکت اصفهانی پس از سه سال تحقیق، موفق به ساخت ماشین‌آلات نانو با کیفیتی بالاتر از نمونه‌های وارداتی از چین شد. این دستاورد، مزایایی چون اشتغال‌زایی، جلوگیری از خروج ارز و افزایش تولید را به همراه دارد.

با این حال، فعالان صنعت بر لزوم انتقال فناوری‌های روز تأکید دارند تا بهره‌وری و کیفیت محصولات به استانداردهای جهانی برسد.

چالش‌های اساسی صنعت سنگ: تحریم و خام‌فروشی

علیرغم ظرفیت‌های عظیم، فعالان صنعت سنگ به چالش‌های ساختاری اشاره کردند که مانع تحقق جایگاه واقعی این صنعت در بازارهای جهانی شده است:

• مشکلات صادراتی و تحریم‌ها: فعالان اقتصادی گزارش دادند که به دلیل تحریم‌ها و کرایه‌های حمل‌ونقل بالا، مجبور به فروش سنگ برش‌خورده به قیمت پایین (مثلاً ۱۰ دلار به ترکیه) هستند، در حالی که محصول نهایی با برندهای دیگر در اروپا با قیمت‌های بسیار بالاتر (۵۰ دلار) به فروش می‌رسد.
• خام‌فروشی: تأکید شد که خام‌فروشی همچنان یک معضل بزرگ است و سود اصلی نصیب واسطه‌ها و کشورهایی مانند ترکیه، عراق، چین و هند می‌شود.
• رکود بازار داخلی: کاهش قدرت خرید مردم، بازار داخلی را اشباع کرده و بستر مناسبی برای صادرات فراهم نیست.

مدیرعامل یک گروه تجاری از تکاب، نبود ماشین‌آلات به‌روز و تسهیل نشدن مستقیم خرید مشتریان خارجی را "حلقه مفقوده معادن سنگ" دانست.

هنر در دل ضایعات

در حاشیه این رویداد، غرفه‌های تزئینات سنگی نیز مورد توجه قرار گرفتند. هنرمندان با استفاده از ضایعات سنگ که معمولاً در معادن بلااستفاده می‌ماندند، محصولاتی زیبا خلق می‌کنند. این تزئینات پس از برش با دستگاه یا ابزار دستی و طی چهار مرحله سمباده‌کشی با صابون، براق می‌شوند.