تحول در مهارت‌آموزی سیستان و بلوچستان با طرح «همنوا» و تمرکز بر انرژی‌های نوین

چالش بیکاری و ضرورت تربیت نیروی متخصص

استان سیستان و بلوچستان، با وجود جوان‌ترین ترکیب جمعیتی کشور، همچنان با معضلات جدی اقتصادی و اشتغال دست و پنجه نرم می‌کند. هرچند نرخ بیکاری در بهار سال جاری با کاهش نسبی به ۱۰.۵ درصد رسیده است، اما این رقم همچنان در زمره بالاترین‌ها در سطح ملی قرار دارد. این آمار، اهمیت حیاتی تقویت آموزش‌های مهارتی و تربیت نیروی کار متخصص را بیش از پیش نمایان می‌سازد؛ شکافی که میان نیاز واحدهای تولیدی و توانمندی نیروی انسانی وجود دارد.

در پی این چالش‌ها، سفر غلامحسین محمدی، معاون وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی و رئیس سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای کشور، به استان، نقطه عطفی در مسیر تحول مهارت‌آموزی این منطقه محسوب می‌شود. این سفر با افتتاح همزمان هنرستان‌ها و تدوین برنامه بازطراحی آموزش‌های مهارتی همراه بوده است.

طرح ملی «همنوا»: هم‌افزایی آموزش و پرورش و فنی و حرفه‌ای

طرح ملی «همنوا» در ۱۰ شهرستان سیستان و بلوچستان کلید خورده است. هدف اصلی این طرح، ایجاد هم‌افزایی میان آموزش و پرورش و سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای است تا دانش‌آموزان هنرستانی بتوانند از ظرفیت کارگاه‌ها و مراکز آموزشی به‌روز فنی و حرفه‌ای بهره‌مند شوند.

آمار و دستاوردهای طرح همنوا

بر اساس اعلام مدیرکل آموزش فنی و حرفه‌ای استان، جلیل شهریاری، جزئیات اجرای این طرح به شرح زیر است:

• ۷۳۷ دانش‌آموز هنرستانی در این طرح شرکت کرده‌اند.
• این آموزش‌ها در قالب ۱,۴۲۹ نفر-دوره مهارتی ارائه می‌شود.
• فراگیری مهارت‌ها در ۱۶ هنرستان آموزش و پرورش، ۱۶ مرکز فنی و حرفه‌ای و ۳۴ کارگاه آموزشی انجام خواهد شد.

رئیس سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای کشور تأکید کرد که این هم‌افزایی، از تحمیل هزینه‌های سنگین جلوگیری کرده است؛ به طوری که اگر قرار بود هنرستان‌های جدیدی با این ظرفیت ساخته شود، کشور نیازمند صرف حدود ۵۰ هزار میلیارد تومان اعتبار بود.

ظرفیت ایجاد شده در قالب طرح «همنوا» در سیستان و بلوچستان ۱,۵۰۰ نفر-دوره است که قابلیت افزایش تا ۵,۰۰۰ نفر-دوره را دارد.

افتتاح زیرساخت‌های آموزشی جدید

همزمان با اجرای «همنوا»، ۲ هنرستان وابسته (دخترانه و پسرانه) در محله کریم‌آباد زاهدان با ظرفیت پذیرش ۸۰ هنرجو (۱۶۰ نفر-دوره) افتتاح شد تا نیاز مناطق کمتر برخوردار تأمین گردد.

اتصال مهارت به بازار کار: طرح «کارافن» و تفاهم‌نامه‌های صنعتی

کارشناسان معتقدند که صرف ایجاد کارگاه کافی نیست؛ بلکه اتصال مهارت‌آموزی به بازار کار واقعی حیاتی است. در همین راستا، طرح ملی «کارافن» راه‌اندازی شده است تا زمینه عرضه تولیدات مهارت‌آموزان از طریق فروشگاه‌های حضوری و مجازی فراهم شود. به صورت نمادین، ۲ فروشگاه در استان برای این منظور فعال شده است.

علاوه بر این، تفاهم‌نامه‌های همکاری با مجموعه‌های صنعتی و اقتصادی امضا شده است که بر اساس آن، دوره‌های آموزشی با استانداردهای بین‌المللی برگزار و گواهینامه‌های معتبر به فراگیران اعطا خواهد شد.

چشم‌انداز توسعه منطقه‌ای و پتانسیل‌های نوین

استاندار سیستان و بلوچستان، منصور بیجار، از تبدیل استان به پایلوت ملی مهارت‌آموزی خبر داد و تأکید کرد که این طرح بر حوزه‌های نوین مانند هوش مصنوعی و انرژی‌های تجدیدپذیر تمرکز خواهد داشت.

منطقه سیستان با دارا بودن بیش از ۱۲۰ روز باد در سال، ظرفیت تبدیل شدن به قطب انرژی بادی و خورشیدی کشور را دارد. معاون وزیر همچنین اعلام کرد که سیستان و بلوچستان به عنوان یکی از ۹ استان پایلوت توسعه صنایع معدنی انتخاب شده و تفاهم‌نامه اولیه با ایمیدرو برای تجهیز مرکز آموزش‌های معدنی در زابل امضا شده است.

در دیدار با نماینده ایرانشهر، بر ضرورت توسعه مهارت‌آموزی متناسب با نیازهای محلی، تقویت صنایع دستی و ایجاد بازارچه‌های عرضه محصولات بومی تأکید شد تا از مهاجرت نیروی کار متخصص جلوگیری شود.

جدول مقایسه ظرفیت‌های آموزشی

در نهایت، کارشناسان معتقدند که موفقیت این طرح‌ها در گرو همبستگی دولت، بخش خصوصی و مردم است تا سیستان و بلوچستان از چالش‌های زیرساختی و کمبود سرمایه‌گذاری عبور کرده و به کانون توسعه شرق ایران تبدیل شود.