خبر کامل
هشدار درباره زوال یک‌پنجم جنگل‌های زاگرس؛ راهکارها در گرو هوش مصنوعی و پهپادها
بحران زاگرس: زوال جنگل‌ها در سایه تغییر اقلیم و امید به فناوری‌های نوین
کبری عزیزی، دانش‌آموخته دکترای علوم و مهندسی جنگل، در گفت‌وگو با ایسنا، زنگ خطر را برای آینده جنگل‌های زاگرس به صدا درآورد. این پهنه حیاتی با وسعتی بالغ بر ۳ تا ۴ میلیون هکتار، نه تنها یکی از مهم‌ترین منابع طبیعی ایران و خاورمیانه است، بلکه نقشی محوری در حفظ منابع آب، کنترل فرسایش خاک و تأمین معیشت میلیون‌ها نفر ایفا می‌کند. با این حال، افزایش بی‌سابقه دما و کاهش بارش‌ها، این اکوسیستم ارزشمند را در معرض نابودی تدریجی قرار داده است.
آغاز زوال از ایلام و لرستان؛ تهدیدی برای ۳۰ میلیون نفر
بر اساس یافته‌های علمی، روند خشکیدگی درختان از استان‌های ایلام و لرستان آغاز شده و بخش‌های وسیعی از این رویشگاه‌ها را تهدید می‌کند. عزیزی تأکید کرد که دمای منطقه زاگرس بیش از دو برابر میانگین گرمایش جهانی افزایش یافته است. این امر، علاوه بر آسیب به تنوع زیستی، معیشت جمعیتی محلی وابسته به این منابع را نیز به شدت به خطر انداخته است.
«حدود یک چهارم تا یک پنجم از جنگل‌های زاگرس دچار زوال شده‌اند. تخریب این جنگل‌ها که محل زندگی و تأمین معیشت حدود ۳۰ میلیون نفر هستند، می‌تواند منجر به کاهش منابع آب، افزایش مهاجرت‌های روستایی و افت کیفیت هوا شود.»
عوامل تشدید کننده بحران
افزایش دما، کاهش بارش و تغییر الگوی باد، شرایط زیست‌محیطی را نامناسب ساخته و موجب تشدید بیماری‌ها و آفات جنگلی شده است. این شرایط، نقش کلیدی زاگرس در کنترل فرسایش خاک و مقابله با گرد و غبار را تضعیف می‌کند و حفاظت از آن را به یک اولویت ملی تبدیل می‌سازد.
وضعیت کنونی زوال جنگل‌های زاگرس
| شاخص | میزان/وضعیت |
|---|---|
| وسعت کل جنگل‌ها | ۳ تا ۴ میلیون هکتار |
| میزان افزایش دما (نسبت به میانگین جهانی) | بیش از دو برابر |
| میزان زوال تخمینی | یک چهارم تا یک پنجم |
| جمعیت متأثر از معیشت | حدود ۳۰ میلیون نفر |
فناوری؛ کلید نجات میراث طبیعی
با وجود تهدیدات جدی، دانش‌آموخته علوم و مهندسی جنگل بر نقش حیاتی فناوری‌های نوین در کاهش آسیب‌ها و احیای این میراث تأکید دارد. توسعه و استفاده از این ابزارها، یکی از کلیدهای اصلی برای مقابله با تبعات گرمایش جهانی است.
راهکارهای فناورانه برای مقابله با تغییر اقلیم
- کربن‌زدایی: استفاده از سیستم‌های جذب و ذخیره‌سازی کربن (CCS) برای ذخیره ایمن دی‌اکسیدکربن صنایع.
- انرژی‌های تجدیدپذیر: گسترش استفاده از منابع خورشیدی، بادی و زیست‌توده برای کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی.
- پایش پیشرفته: به‌کارگیری نقشه‌برداری ماهواره‌ای و حسگرهای هوشمند برای پایش دقیق سلامت اکوسیستم‌ها.
- احیای سریع: اجرای پروژه‌های بازکاشت با استفاده از پهپادهای کاشت نهال و ربات‌های خودکار.
- مدیریت منابع آبی: استفاده از سامانه‌های هوشمند آبیاری مبتنی بر داده‌های اقلیمی و حسگرهای خاک برای بهینه‌سازی مصرف آب.
- مدل‌سازی اقلیمی: به‌کارگیری هوش مصنوعی برای پیش‌بینی دقیق روند تغییرات آب و هوایی و طراحی استراتژی‌های مقابله‌ای.
عزیزی در پایان ابراز امیدواری کرد که با آگاهی، مدیریت علمی و استفاده هدفمند از این فناوری‌ها، می‌توان از نابودی کامل جنگل‌های زاگرس جلوگیری کرد و آینده زیست‌محیطی منطقه را تضمین نمود.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
