کاهش ۶.۴ متری آب زیرزمینی لرستان؛ حذف سهم ۱۰۰ میلیون مترمکعبی در پروژه قمرود

تحلیل عمق بحران منابع آبی لرستان

استان لرستان که همواره به‌واسطه رودخانه‌های حیاتی نظیر کشکان، سیمره و کرخه، به‌عنوان تأمین‌کننده اصلی آب شرب، کشاورزی و صنعت شناخته می‌شد، اکنون با چالش‌های عمیقی دست و پنجه نرم می‌کند. کاهش بارندگی‌ها و افت شدید منابع آب زیرزمینی، دبی رودخانه‌ها را به شدت کاهش داده است.

آمار نگران‌کننده افت منابع زیرزمینی

داده‌های سال آبی ۱۴۰۲-۱۴۰۱ نشان‌دهنده وخامت اوضاع است. سطح آب‌های زیرزمینی استان به‌طور متوسط ۶.۴ متر کاهش یافته است که این میزان معادل حجمی بالغ بر ۵۲۲ میلیون مترمکعب از ذخایر آبی استان است. این افت، زنگ خطری جدی برای پایداری منابع آبی منطقه محسوب می‌شود.

سیاست‌های انتقال آب و حذف حقابه

یکی از عوامل اصلی تشدید بحران، تخصیص ناعادلانه حقابه‌ها و اجرای پروژه‌های انتقال آب به سایر استان‌ها است. این سیاست‌ها، سهم حیاتی لرستان را تضعیف کرده‌اند.

در پروژه انتقال آب قمرود، سهم ۱۰۰ میلیون مترمکعبی حقابه استان لرستان به‌طور کامل حذف شده است، در حالی که سایر استان‌ها از منابع آبی این پروژه بهره‌مند شده‌اند.

وضعیت ذخایر سدها

تفاوت فاحش میان ورودی و خروجی آب سدهای استان، نشان‌دهنده مصرف بیش از حد ذخایر است:

گستره تنش آبی در شهرستان‌ها

بحران کم‌آبی هم‌اکنون دامنه‌دار بوده و شهرها و روستاهای متعددی را درگیر ساخته است. شهرهای کوهدشت، خرم‌آباد، بروجرد، دورود، الیگودرز و ازنا به‌طور مستقیم با این معضل دست و پنجه نرم می‌کنند.

آمار روستاهای تحت تأثیر

در مجموع، ۶۲۰ روستای استان با تنش آبی مواجه هستند. شدت این بحران در مناطقی چون چگنی، رومشکان، کوهدشت و خرم‌آباد بالاتر گزارش شده است.

صدای مردم: نگرانی‌های فرهنگی و معیشتی

گفت‌وگو با اهالی منطقه، عمق نگرانی‌ها را فراتر از مسائل فنی نشان می‌دهد. کشاورزان و فعالان محیط زیست، این مسئله را تهدیدی برای هویت و معیشت خود می‌دانند.

دیدگاه‌های محلی

• کشاورز کوهدشتی (آقای محمدی): "سال‌هاست آب رودخانه‌های محلی کاهش یافته و حقابه ما رعایت نمی‌شود. برداشت‌های غیرمجاز و ساخت سدهای متعدد مشکلات را تشدید کرده است."
• دانشجوی محیط زیست (خانم احمدی): "حقابه فقط مسئله کشاورزی نیست؛ این یک موضوع فرهنگی و اجتماعی است. خشک شدن رودخانه‌ها و تالاب‌ها پیامدهای جدی برای زندگی و اقتصاد مردم دارد."

در همین حال، یکی از مسئولان منابع آب استان اذعان داشت که تلاش‌ها برای تأمین حقابه ادامه دارد، اما مشکلات فنی و بودجه‌ای سرعت اقدامات را کاهش داده است.