جزئیات حضور ایران در اکسپوی ۲۰۲۷ بلگراد؛ تمرکز بر «بازی برای بشریت» و فرهنگ پهلوانی

مروری بر اکسپوهای میانی و غیبت در ژاپن

تندگویان با اشاره به عدم شرکت ایران در اکسپوی ۲۰۲۵ ژاپن به دلیل «کوتاهی‌هایی» در دولت پیشین، بر اهمیت اکسپوی ۲۰۲۷ بلگراد تأکید کرد. وی توضیح داد که اکسپوهای میانی، برخلاف اکسپوهای اصلی که هر پنج سال یک‌بار و به مدت شش ماه برگزار می‌شوند، هر سه سال یک‌بار و به مدت سه ماه برپا می‌گردند و ماهیتی کوچک‌تر دارند.

وی سابقه حضور ایران در اکسپوهای میانی را تنها دو بار از ابتدای انقلاب برشمرد و دلیل آن را ماهیت تخصصی موضوعات پیشین دانست؛ موضوعاتی مانند «آبیاری قطره‌ای» که ایران در آن‌ها حرفی برای گفتن نداشته است.

موضوع محوری: «بازی برای بشریت»

نکته متمایزکننده اکسپوی ۲۰۲۷ بلگراد، انتخاب موضوعی کاملاً انتزاعی، اجتماعی و فرهنگی با عنوان «بازی برای بشریت» است. تندگویان، که بیش از دو دهه در حوزه اکسپوها فعالیت داشته، این رویکرد را در اکسپوهای میانی بی‌سابقه خواند.

فلسفه «Play» و فاصله گرفتن بشر از کودکی

برگزارکنندگان این اکسپو به دنبال آن هستند که به جهان یادآوری کنند بشر از دوران کودکی خود فاصله گرفته است. این فاصله موجب آسیب‌های روحی، ذهنی و کاهش خلاقیت شده است.

تندگویان توضیح داد که واژه «Play» در اینجا صرفاً به معنای «Game» رایج نیست، بلکه هدف، بازگرداندن بشر به دوران شاد، خلاق و پویای کودکی است؛ دورانی که بسیاری از اختراعات از دل تخیلات شکل گرفت. بازی به عنوان بستر خلاقیت و حل مسئله، نقشی حیاتی در توسعه دارد که با حذف آن از زندگی، مهارت‌های بنیادین جامعه انسانی رخت برمی‌بندد.

برنامه‌ریزی ایران: تمرکز بر «با هم بازی کنیم»

ایران با انتخاب زیرموضوع «با هم بازی کنیم» از میان سه گزینه موجود («بازی و قدرت» و «بازی در توسعه و پیشرفت»)، رویکردی اجتماعی و فرهنگی را در پیش گرفته است. این انتخاب با هدف تقویت پیوند میان نسل‌ها و افزایش همبستگی صورت گرفته است.

پیوند بازی با موسیقی، ورزش و فرهنگ پهلوانی

تأکید بر ظرفیت‌های فرهنگی ایران در این حوزه مشهود است:

• بازی‌های سنتی: تمرکز بر بازی‌هایی مانند چوگان که با موسیقی محلی (مانند کمانچه) ثبت شده است.
• ورزش و همبستگی: معرفی فرهنگ «پهلوانی» به جای صرفاً مدال‌آوری، با محوریت شخصیت‌هایی چون جهان‌پهلوان تختی.
• ورزش‌های همگانی: استفاده از ظرفیت ورزش‌هایی چون کشتی پهلوانی و ورزش زورخانه‌ای که کم‌هزینه و در دسترس هستند.

هدف نهایی، طراحی پاویونی است که خود به محلی برای تجربه بازی‌ها، موسیقی و ورزش‌های سنتی تبدیل شود تا بازدیدکنندگان با هویت فرهنگی ایران آشنا شوند.

جزئیات فنی و اجرایی مشارکت

روند اجرایی مشارکت ایران با اعلام آمادگی جمهوری اسلامی توسط آقای پزشکیان و معرفی آقای بیگزاده به عنوان نماینده رسمی آغاز شده است. تندگویان مسئولیت کمیته اجرایی را بر عهده دارد.

مشخصات غرفه و زمان‌بندی

ایران در بلگراد فضایی به وسعت ۳۲۰ متر مربع با قابلیت طراحی در دو طبقه در اختیار دارد که امکان نمایش محتوا در حدود ۶۰۰ متر مربع را فراهم می‌آورد. تاکنون ۱۲۰ کشور حضور خود را اعلام کرده‌اند که ۴۵ کشور در متراژی مشابه ایران شرکت می‌کنند.

برنامه‌ریزی‌ها به شرح زیر است:

1. ارسال پروپوزال اولیه و دریافت تأییدیه رسمی.
2. انتشار فراخوان مسابقه طراحی پاویون با دعوت از معماران و طراحان داخلی.
3. پیش‌بینی آماده شدن طرح نهایی تا بهمن‌ماه.
4. آغاز ساخت پاویون در سال آینده برای بهره‌برداری در سال ۲۰۲۷.

هم‌افزایی با جامعه نخبگانی

برای غنی‌سازی محتوای پاویون، ایران از ظرفیت‌های داخلی بهره می‌برد. تفاهم‌نامه‌ای با کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان برای استفاده از فراخوان ملی طراحی اسباب‌بازی در دستور کار است. همچنین، جلساتی با دانش‌آموزان مدارس استعداد درخشان (مانند علامه‌حلی) و دانشگاه‌ها برگزار شده تا ایده‌های خلاقانه جمع‌آوری شود.

در راستای این رویکرد، نخستین کارگاه آموزشی معرفی اکسپو با حضور دانش‌آموزان استعداد درخشان در تاریخ ۲۵ شهریور ۱۴۰۴، هم‌زمان با افتتاحیه الکامپ، برگزار گردید.

تندگویان ابراز امیدواری کرد که در صورت عدم بروز مانع، ایران بتواند یکی از خلاقانه‌ترین غرفه‌ها را در این رویداد سه ماهه ارائه دهد.