خبر کامل
مصاحبه اختصاصی با عمر یاغی، برنده نوبل شیمی ۲۰۲۵: از پناهندگی تا کشف زیبایی اتمی در فرودگاه
لحظه اعلام نوبل شیمی به عمر یاغی در فرودگاه: از پناهندگی تا پدر چارچوب‌های فلزی-آلی
پروفسور عمر یاغی، شیمیدان برجسته اردنی‌الاصل و استاد دانشگاه کالیفرنیا برکلی، در حین تعویض پرواز در فرودگاه، خبر دریافت جایزه نوبل شیمی ۲۰۲۵ را دریافت کرد. این مصاحبه اختصاصی، نگاهی عمیق به مسیر زندگی او از دوران پناهندگی تا تبدیل شدن به یکی از تأثیرگذارترین چهره‌های علم شیمی مدرن می‌اندازد.
واکنش غافلگیرانه در گیت پرواز
پروفسور یاغی در لحظه‌ای که انتظارش را نداشت، در میانه فرآیند تعویض پرواز و خروج از گیت فرودگاه، تماس تلفنی از سوی وب‌سایت جایزه نوبل دریافت کرد. او واکنش اولیه خود را ترکیبی از "متعجب، خوشحال و غرق در حیرت" توصیف کرد.
یاغی: "حتماً، فقط من در پرواز بودم و در حال خارج شدن از گیت فرودگاه هستم، اما خوشحال خواهم شد که مادامی که اتصال برقرار باشد، با شما صحبت کنم."
این مکالمه کوتاه، زمینه‌ساز گفت‌وگویی شد که نه تنها دستاوردهای علمی او، بلکه ریشه‌های شخصی و فلسفه او نسبت به علم را آشکار ساخت.
سفر از فقر و پناهندگی تا رهبری علمی
پروفسور یاغی به عنوان "پدر حوزه چارچوب‌های فلزی-آلی" (MOFs) شناخته می‌شود و احتمالاً اولین برنده نوبل متولد اردن است. مسیر زندگی او گواهی بر قدرت علم به عنوان نیروی برابرکننده است.
زندگی اولیه و اهمیت فرصت
او در شرایطی بسیار دشوار بزرگ شد؛ در خانه‌ای ساده با دوازده نفر در یک اتاق کوچک که با گاوهای پرورش‌یافته مشترک بود. والدین او، که خود در سطح سواد ابتدایی بودند، نتوانستند تحصیلات چندانی داشته باشند.
- 👨👩👧👦 شرایط اولیه: تولد در خانواده‌ای از پناهندگان با سواد بسیار پایین والدین.
- ⚖️ نقش علم: تأکید بر اینکه "علم بزرگترین نیروی برابرکننده در جهان است."
- 💡 آزادسازی پتانسیل: تمرکز بر فراهم کردن فرصت برای شکوفایی استعدادهای نهفته در همه جا.
شکوفایی چارچوب‌های فلزی-آلی (MOFs)
حوزه تخصصی یاغی، یعنی چارچوب‌های فلزی-آلی، تنها حدود ۳۰ سال از آغاز تلاش‌های جدی‌اش می‌گذرد. او در ابتدا رویای انتشار مقاله‌ای با ۱۰۰ استناد را داشت، اما اکنون گروه تحقیقاتی او بیش از ۲۵۰ هزار استناد دریافت کرده است.
زیبایی و کاربرد کنترل اتمی
یاغی زیبایی شیمی را در توانایی کنترل ماده در سطح اتمی و مولکولی می‌داند. این کنترل امکان ساخت ساختارهای شیمیایی با رویکرد "بلوک‌های سازنده" را فراهم کرده است.
| کاربرد کلیدی MOFs | توضیحات |
|---|---|
| جذب و حذف | جذب آب و حذف کربن دی‌اکسید از محیط. |
| حسگرها و درمان‌ها | ساخت حسگرهای پیشرفته و توسعه روش‌های درمانی جدید. |
| تصفیه مولکولی | تبدیل مولکول‌های مضر به ترکیبات بی‌ضرر از طریق حفره‌های دقیق. |
او توضیح می‌دهد که این چارچوب‌ها به دانشمندان اجازه می‌دهند با "جراحی" دقیق، اجزا را متصل یا جدا کنند تا حفره‌های مورد نیاز برای جستجوی اجزای خاص در مخلوط‌های بزرگ ایجاد شود.
عشق اولیه به مولکول‌ها
پروفسور یاغی فاش کرد که علاقه او به شیمی از یک کشف ساده در کودکی نشأت گرفته است. در سن ۱۰ سالگی، در کتابخانه با نمودارهای "چوب و توپ مولکول‌ها" مواجه شد و بدون دانستن ماهیت آن‌ها، جذب زیبایی ساختارشان شد.
او در پایان تأکید کرد که هدف اولیه او حل مشکلات بزرگ جهانی مانند آب یا کربن نبوده، بلکه "ساختن چیز‌های زیبا و حل یک مشکل فکری" بوده است. او به دانش‌آموزان توصیه می‌کند که با کنجکاوی عمیق نسبت به ساختار اشیاء اطرافشان، مسیر خود را در علم پیدا کنند.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
