بهره‌برداری از ۱۴۰ کیلومتر شبکه آبرسانی در سرخس؛ گامی مهم در مدیریت بحران آب کشاورزی

جزئیات پروژه بزرگ آبرسانی سرخس

مجتبی بیکی، فرماندار سرخس، در حاشیه مراسم افتتاح این پروژه که همزمان با روز روستا و عشایر برگزار شد، اعلام کرد که از مجموع ۱۰۳۱ کیلومتر شبکه آبرسانی کشاورزی که در سطح کشور به بهره‌برداری رسید، ۱۴۰ کیلومتر سهم شهرستان سرخس بوده است. این دستاورد حاصل همکاری مردم، گروه‌های جهادی و بنیاد برکت است.

این شبکه لوله‌کشی به ۴۱ حلقه چاه کشاورزی متصل است و با اعتباری بالغ بر ۵۰ میلیارد تومان از محل منابع بنیاد برکت تأمین مالی شده است. تأثیرات اقتصادی و اجتماعی این پروژه قابل توجه است:

• ۱۵۰۰ خانوار به طور مستقیم بهره‌مند می‌شوند.
• ۷۵۰۰ نفر دیگر به صورت غیرمستقیم منتفع خواهند شد.
• ۶۴۱۰ هکتار سطح زیر کشت تحت پوشش قرار گرفته است.

"بهره‌وری بهتر از منابع آبی که در اختیار داریم برای بخش کشاورزی یکی از مهم‌ترین اهداف بوده است."

فرماندار سرخس تأکید کرد که تأمین لوله‌ها توسط بنیاد برکت و اجرای آن توسط خود کشاورزان انجام شده است، که این امر الگوی موفقی از مشارکت مردمی را به نمایش می‌گذارد.

چالش‌های منابع آبی و راهکارهای نوین

بیکی با اشاره به وابستگی ۴۰ هزار نفر از جمعیت شهرستان به بخش کشاورزی، بر اهمیت حیاتی این پروژه‌ها برای معیشت پایدار تأکید کرد. با این حال، شهرستان با چالش‌های جدی منابع آبی مواجه است.

بحران آب‌های زیرزمینی

بر اساس گزارش شرکت آب منطقه‌ای، دشت‌های سرخس سالانه شاهد افت ۷۰ سانتی‌متری سطح آب‌های زیرزمینی هستند و کسری مخزن سالانه حدود ۶۰ میلیون مترمکعب برآورد می‌شود. فرماندار تصریح کرد که ۹۴ درصد منابع آبی شهرستان در بخش کشاورزی مصرف می‌شود.

برای مقابله با این وضعیت، اصلاح روش‌ها ضروری است:

1. استفاده از روش‌های نوین آبیاری: افزایش بهره‌وری از آب موجود.
2. اصلاح الگوی کشت: افزایش بازدهی محصول؛ به عنوان مثال، ارتقاء برداشت گندم از ۱.۵ تن به ۶ تن در هکتار با روش‌های نوین.
3. توسعه گلخانه‌ها: افزایش ارزش افزوده محصولات متناسب با اقلیم خاص منطقه.

وی همچنین بر لزوم استفاده از ماشین‌آلات مدرن مانند دستگاه‌های کشت مستقیم برای جلوگیری از فرسایش خاک و مقابله با کانون‌های ریزگرد تأکید کرد.

برنامه‌های آتی و همکاری با بنیاد برکت

شهرستان سرخس در حال حاضر دارای ۲۷۵ حلقه چاه کشاورزی است. تلاش‌ها برای تأمین ۲۰۰ کیلومتر لوله جدید از طریق الگوی مشارکتی و همچنین تأمین ۱۶ کیلومتر لوله از محل اعتبارات دولتی ادامه دارد.

فرماندار بیکی اعلام کرد که تفاهم‌نامه‌ای در اسفند سال گذشته با بنیاد برکت منعقد شده و در ۷ ماه اول سال، ۱۴۰ کیلومتر لوله‌کشی محقق شده است. اولویت‌های آتی شامل موارد زیر است:

در پایان، بیکی به مسئله مالکیت زمین‌ها اشاره کرد و لزوم تفاهم میان جهاد کشاورزی و آستان قدس رضوی را برای حمایت از کشاورزان در ساختار موجر و مستأجری منطقه یادآور شد.