تحلیل سرمقاله هم‌میهن: حذف چهار صفر از پول ملی؛ گامی روانی یا اقتصادی؟

ماهیت تغییر: تسهیلات حسابداری در برابر واقعیت تورم

تصمیم نهایی برای حذف چهار صفر از واحد پول ملی، هرچند که نمایش اعداد بزرگ و نرخ برابری آزاردهنده با ارزهای خارجی (مانند ۱,۲۰۰,۰۰۰ ریال برای یک ارز خارجی) را پایان می‌دهد، اما نباید با بهبود واقعی اقتصاد اشتباه گرفته شود. این تحول در درجه اول یک تغییر ساده برای روان شدن امور اقتصادی، حسابداری و روانی تلقی می‌شود.

از دیدگاه مصرف‌کننده، تأثیر روانی تورم در مقایسه قیمت‌ها مشهود است. برای مثال، اگر قیمت نان از پانصد تومان به ده هزار تومان افزایش یافته باشد، مردم شدت گرانی را در این اعداد لمس می‌کنند، حتی اگر درآمدشان نیز متناسب با آن افزایش یافته باشد. در واقع، تبدیل حقوق ۳۰ میلیونی به ۳ هزار تومان و نان ۱۰ هزار تومانی به یک تومان، صرفاً محاسبات را ساده‌تر می‌کند و تغییری در قدرت خرید ایجاد نمی‌کند.

شرایط حیاتی برای موفقیت سیاست حذف صفر

سرمقاله تأکید می‌کند که موفقیت این سیاست منوط به رعایت چند شرط اساسی است. مهم‌ترین این شروط، عدم تکرار سیاست‌های تورم‌زا است؛ چرا که هرگونه تورم مجدد، آرامش روانی جامعه را بیش از پیش بر هم خواهد زد.

لزوم کاهش هزینه‌های دولت

اولین گام عملی، اجرای سیاست‌های کاهش هزینه است. متأسفانه، روند کنونی نشان‌دهنده افزایش مداوم هزینه‌ها بدون افزایش متناسب درآمدهای ملی است. بسیاری از مصوبات مجلس نیز هزینه‌زا و تورم‌زا هستند، در حالی که اقدامی برای حذف بودجه نهادهای غیرپاسخگو صورت نمی‌گیرد.

در شرایطی که هزینه‌ها رو به افزایش است و نهادهای غیرضروری تقویت می‌شوند، خوش‌بینی به مهار تورم و موفقیت این سیاست دشوار خواهد بود.

ثبات سیاسی و پولی پیش‌نیاز اجرا

اجرای این سیاست نیازمند شرایطی است که اوضاع اقتصادی، پولی و سیاسی کشور قابل مهار و باثبات باشد. اجرای چنین اصلاحی در بحبوحه ناپایداری ارزی یا تنش‌های سیاسی، ریسک بالایی دارد.

حذف صفر: مکمل، نه درمان نهایی

در نهایت، این اقدام باید به عنوان مکمل سیاست‌های تثبیت اقتصادی در نظر گرفته شود و نباید به عنوان یک راهکار مستقل برای درمان مشکلات اقتصادی تلقی گردد. تجربه جهانی نشان می‌دهد که این سیاست به تنهایی مطلوبیت ندارد.

برای درس‌آموزی، باید تجارب ناموفق کشورهایی نظیر ونزوئلا و زیمبابوه در کنار تجارب موفق ترکیه و برزیل مورد مقایسه قرار گیرند. حذف صفر، تنها بخشی از یک بسته جامع پولی و مالی با هدف تثبیت و آرامش‌بخشی به اقتصاد است و هدف غایی محسوب نمی‌شود.

مقایسه تجارب بین‌المللی