کشف راز طول عمر ۴۰ ساله موش‌های کور برهنه در مکانیسم ترمیم DNA

طول عمر بی‌سابقه در دنیای جوندگان

موش‌های کور برهنه (Naked Mole Rats) با حداکثر طول عمر نزدیک به ۴۰ سال، طولانی‌ترین عمر را در میان جوندگان جهان دارند. این در حالی است که موش‌های معمولی تنها حدود سه سال زندگی می‌کنند. این جوندگان عجیب، که ظاهری شبیه به سوسیس‌های دندان‌دار دارند، همچنین در برابر طیف گسترده‌ای از بیماری‌های مرتبط با افزایش سن مقاوم هستند:

• مقاومت در برابر سرطان
• عدم زوال مغز و نخاع
• مقاومت در برابر آرتروز

این ویژگی‌های منحصر به فرد، دانشمندان زیادی را بر آن داشته تا سازوکار بدن این حیوانات را برای یافتن راهکارهایی جهت بهبود سلامت انسان و افزایش کیفیت زندگی در سنین بالا، درک کنند.

نقش کلیدی پروتئین c-GAS در ترمیم DNA

این مطالعه جدید که توسط تیمی در دانشگاه تونجی شانگهای چین انجام شده، بر روی مکانیسم ترمیم DNA متمرکز بود. ترمیم DNA یک فرآیند طبیعی در سلول‌های بدن است که در آن، هنگام آسیب دیدن رشته‌های DNA، یک رشته سالم به عنوان الگو برای ترمیم شکستگی استفاده می‌شود.

تمرکز این تحقیق بر روی پروتئینی به نام c-GAS بود که در سیستم حسگر و ترمیم آسیب DNA نقش دارد. هنگامی که یک سلول آسیب را حس می‌کند، c-GAS تولید می‌شود. در انسان، این پروتئین با فرآیند ترمیم DNA تداخل کرده و آن را مختل می‌کند، که دانشمندان معتقدند می‌تواند باعث ترویج سرطان و کوتاه شدن طول عمر شود.

اما محققان دریافتند که در موش‌های کور برهنه، همین پروتئین دقیقاً عملکردی متضاد دارد. c-GAS در این جوندگان به بدن کمک می‌کند تا رشته‌های DNA را ترمیم کرده و کد ژنتیکی هر سلول را دست‌نخورده نگه دارد.

تکامل معکوس و پتانسیل درمانی

پروفسور گابریل بالماس، متخصص ترمیم DNA و پیری در دانشگاه کمبریج، این کشف را هیجان‌انگیز و "نوک کوه یخ" در درک طول عمر فوق‌العاده این حیوانات دانست. او توضیح داد:

«می‌توان c-GAS را به عنوان یک قطعه لگوی بیولوژیکی در نظر گرفت؛ شکلی اساساً یکسان در انسان و موش کور برهنه، اما در نسخه موش کور برهنه، چند اتصال‌دهنده تغییر یافته‌اند که به آن اجازه می‌دهد ساختار و عملکردی کاملاً متفاوت داشته باشد.»

به نظر می‌رسد که موش‌های کور برهنه در طول میلیون‌ها سال تکامل، مسیر یکسانی را بازسازی کرده و از آن به نفع خود استفاده کرده‌اند. این یافته‌ها سؤالات اساسی را مطرح می‌کند: چگونه تکامل، یک پروتئین یکسان را برای عملکرد معکوس برنامه‌ریزی کرده است؟

دانشمندان امیدوارند با مهندسی معکوس زیست‌شناسی موش کور برهنه، بتوانند درمان‌های مورد نیاز برای جامعه‌ای که به سمت پیری می‌رود را فراهم کنند و به این ترتیب، سلامت انسان را بهبود بخشند و کیفیت زندگی را در سنین بالا افزایش دهند.