چین دسترسی به عناصر نادر را محدود کرد؛ ترامپ تهدید به افزایش تعرفه‌ها کرد

قوانین جدید صادرات عناصر نادر توسط چین

پکن اعلام کرده است که شرکت‌های خارجی برای صادرات عناصر فلزی نادر باید مجوز ویژه دریافت کنند. همچنین، برای صادرات فناوری‌های مورد استفاده در استخراج، ذوب و بازیافت این عناصر نیز مجوز لازم است. این محدودیت‌ها به طور خاص بر محصولات نظامی تأثیر می‌گذارد:

• مجوز ویژه: شرکت‌های خارجی برای صادرات عناصر فلزی نادر ملزم به دریافت مجوز ویژه هستند.
• فناوری‌های استخراج: صادرات فناوری‌های مرتبط با استخراج، ذوب و بازیافت عناصر نادر نیازمند مجوز است.
• رد درخواست‌های نظامی: درخواست‌های صادرات برای محصولاتی که در تولید تجهیزات نظامی استفاده می‌شوند، رد خواهد شد.

عناصر نادر در تولید طیف وسیعی از فناوری‌های حیاتی از جمله الکترونیک، تراشه‌های کامپیوتری، لیزرها، موتورهای جت و آهن‌رباهای دائمی به کار می‌روند.

واکنش تند ترامپ و اتهام "اسیر کردن جهان"

دونالد ترامپ در واکنش به این اقدام چین، آن را "بسیار خصمانه" توصیف کرد و مدعی شد که پکن با محدود کردن دسترسی به این فلزات، جهان را "اسیر" کرده است. وی در پستی در شبکه اجتماعی خود (تروث سوشال) نوشت:

«اتفاقات بسیار عجیبی در چین در حال رخ دادن است! آنها بسیار خصمانه شده‌اند و به کشورهای سراسر جهان نامه می‌فرستند که می‌خواهند کنترل‌های صادراتی را بر تک تک عناصر تولیدی مربوط به محصولات خاکی کمیاب و تقریباً هر محصول دیگری که به ذهنشان می‌رسد، حتی اگر در چین تولید نشود، اعمال کنند.»

ترامپ همچنین بدون ارائه شواهد، اقدام چین را به اعلام آتش‌بس بین اسرائیل و حماس در غزه مرتبط دانست و احتمال داد که چین قصد دارد این موقعیت را از او "بدزدد" تا نقش او در آتش‌بس کم‌رنگ شود.

برتری چین در بازار عناصر نادر و ابزار مذاکره

تحلیلگران سیاسی و اقتصادی معتقدند که چین با وجود تمایل به مذاکره، همچنان در موضع برتر قرار دارد. این برتری ناشی از تسلط پکن بر بازار جهانی عناصر نادر است:

این محدودیت‌ها به عنوان یک ابزار قدرتمند مذاکره برای چین عمل می‌کنند و می‌توانند توانایی کشورهای پیشرفته، به ویژه آمریکا، در توسعه پایه صنعتی و تقویت ارتش را در میانه تنش‌های جهانی تضعیف کنند.

تهدید به افزایش تعرفه‌ها و شکنندگی آتش‌بس تجاری

جنگ تجاری اولیه بین دو کشور با اعمال تعرفه‌های سنگین آغاز شد؛ ترامپ تعرفه‌های ۱۴۵ درصدی و چین تعرفه‌های ۱۲۵ درصدی اعمال کرد. پس از مذاکرات، تعرفه‌ها به ترتیب به ۳۰ درصد و ۱۰ درصد کاهش یافت. اکنون، تهدید ترامپ به افزایش مجدد تعرفه‌ها، ریسک دیدار برنامه‌ریزی شده با شی جین پینگ را بالا برده است.

وندی کاتلر، معاون ارشد موسسه سیاست آسیا، اظهار داشت که پست ترامپ نشان‌دهنده شکنندگی آرامش بین دو کشور است. کریگ سینگلتون از موسسه دفاع از دموکراسی‌ها نیز هشدار داد که این اقدام می‌تواند "آغاز پایان آتش‌بس تعرفه‌ها" باشد و ریسک "اختلال متقابل تضمین شده" را افزایش دهد.

با این حال، ترامپ روز جمعه اذعان کرد که اگر چین از محدودیت‌های تهدیدشده بر مواد خاکی کمیاب صرف‌نظر کند، ممکن است از افزایش شدید تعرفه‌ها عقب‌نشینی کند. وی مهلت این موضوع را اول نوامبر تعیین کرد و گفت که هنوز ممکن است اواخر همین ماه با شی دیدار کند. تحلیلگران بلومبرگ معتقدند که این تهدیدات ممکن است صرفاً تاکتیکی برای کسب امتیاز در مذاکرات باشد.