حمایت معاونت علمی از پروژه ملی باززنده‌سازی ژنوم اسب کاسپین

نشست بررسی و هم‌افزایی پروژه ملی «صیانت، اصلاح و باززنده‌سازی ژنوم خالص اسب کاسپین» که یکی از کهن‌ترین نژادهای اسب در جهان محسوب می‌شود، با حضور مقامات ارشد علمی و تحقیقاتی کشور برگزار شد. این پروژه با هدف حفظ و تکثیر این ذخیره ژنتیکی جهانی، تحت حمایت ستاد توسعه اقتصاد دانش‌بنیان غذا و کشاورزی معاونت علمی ریاست جمهوری قرار گرفته است.

در این نشست، ارژنگ جوادی، دبیر ستاد توسعه اقتصاد دانش‌بنیان غذا و کشاورزی، محمدعلی ابراهیمی، رئیس پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی، بابک تیزکار، رئیس پژوهشکده بیوتکنولوژی جانوری، مهرشاد زین‌العابدینی، رئیس بخش زیست‌شناسی سامانه‌ها و هوشنگ دهقان‌زاده، نماینده مؤسسه تحقیقات علوم دامی کشور حضور داشتند.

اسب کاسپین: نماد ژنتیکی و ذخیره جهانی

ارژنگ جوادی با تأکید بر اهمیت این نژاد، اسب کاسپین را نه تنها نماد ژنتیکی و تاریخی ایران، بلکه یک ذخیره ژنتیکی جهانی دانست. وی حفظ و تکثیر این گونه ارزشمند را از سه جنبه حیاتی برشمرد:

• علمی
• اقتصادی
• فرهنگی

ستاد توسعه اقتصاد دانش‌بنیان غذا و کشاورزی در راستای مأموریت‌های خود برای حفاظت از ذخایر ژنتیکی و توسعه فناوری‌های نوین دامپروری، حمایت از اجرای این پروژه را در قالب یک کنسرسیوم اعلام کرد.

ضرورت تأمین مالی و الگوسازی ملی

دبیر ستاد توسعه اقتصاد دانش‌بنیان با اشاره به محدودیت منابع مالی، بر لزوم فعال‌سازی سازوکارهای متنوع تأمین مالی تأکید کرد. این سازوکارها شامل موارد زیر است:

• مشارکت بخش خصوصی
• همکاری نهادهای تحقیقاتی
• تشکیل کنسرسیوم ملی

جوادی ابراز امیدواری کرد که با همکاری مؤثر نهادهایی چون پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی، مرکز مدیریت منابع ژنتیکی، مؤسسه تحقیقات علوم دامی و مراکز تحقیقاتی استان گیلان، این پروژه به یک مدل ملی برای حفاظت و بهره‌برداری پایدار از ذخایر ژنتیکی دامی تبدیل شود.

ارزش افزوده علمی و ژنتیکی بالا

محمدعلی ابراهیمی، رئیس پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی، ضمن قدردانی از حمایت‌های صورت‌گرفته، پروژه اسب کاسپین را از جمله طرح‌های ملی با ارزش افزوده علمی و ژنتیکی بالا توصیف کرد. وی موفقیت این طرح را نیازمند هم‌افزایی تمامی دستگاه‌ها و نهادهای مرتبط دانست.

«این پروژه می‌تواند الگویی برای سایر طرح‌های حفاظت از ذخایر ژنتیکی در کشور باشد و با همکاری مشترک پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی، مؤسسه تحقیقات علوم دامی کشور، مرکز ملی مدیریت منابع ژنتیکی کشاورزی و منابع طبیعی و شرکت‌های فناور، برنامه اقدام آن تدوین خواهد شد.»

جزئیات فنی و اهداف علمی پروژه

در این نشست، جزئیات فنی و اهداف علمی طرح به‌طور کامل ارائه شد. مهم‌ترین محورهای علمی این پروژه عبارتند از:

• شناسایی ژنوم خالص اسب کاسپین
• ایجاد بانک ژنتیکی و سلولی
• به‌کارگیری روش‌های نوین زیست‌فناوری برای تکثیر ژنتیکی

اسب کاسپین: میراث سه‌هزار ساله ایران

بر اساس اعلام معاونت علمی ریاست جمهوری، اسب کاسپین با قدمتی بیش از سه‌هزار سال، یکی از قدیمی‌ترین نژادهای شناخته‌شده در جهان و تنها نژاد اسب اصیل بومی ایران است. ویژگی‌های منحصربه‌فرد این نژاد شامل:

• جثه کوچک
• استقامت بالا
• ویژگی‌های رفتاری خاص

حفاظت از این نژاد، علاوه بر ارزش زیستی، نقش مهمی در توسعه گردشگری روستایی، اقتصاد فرهنگی و پرورش اسب در کشور ایفا خواهد کرد. این اقدام، گامی مؤثر در راستای تحقق سیاست‌های کلان کشور در زمینه حفاظت از تنوع زیستی، امنیت غذایی و توسعه اقتصاد دانش‌بنیان دامپروری محسوب می‌شود.