اعلام رویکردهای جدید سازمان بازرسی: هوشمندسازی، مردم‌محوری و برخورد بدون خط قرمز با فساد

۱. نظارت هوشمند و فناورانه

رئیس سازمان بازرسی بر لزوم بهره‌گیری از فناوری در فرآیندهای نظارتی تأکید کرد و گفت که نظارت به سمت هوشمندسازی سوق داده شده است. وی افزود: «رشد شتابان فناوری اطلاعات، همه دستگاه‌ها را ناگزیر از حرکت به‌سوی فرآیندهای سیستمی، الکترونیکی و هوشمند کرده است و دیگر نمی‌توان با روش‌های سنتی، بر دستگاه‌ها نظارت مؤثر داشت.»

بر این اساس، زیرساخت‌های فناوری سازمان تکمیل و سامانه‌های نظارتی هوشمند و به‌روز طراحی و پیاده‌سازی شده‌اند تا بازرسی‌ها در مسیر تحول دیجیتال قرار گیرند.

۲. مردم‌محوری و حمایت از گزارشگران فساد

خدائیان، مردم را «بهترین ناظران» دانست و ظرفیت مردمی نظارت در جمهوری اسلامی ایران را بسیار گسترده خواند. در همین راستا، موضوع حمایت از گزارشگران فساد به‌صورت جدی پیگیری شده است:

• قانون حمایت از گزارشگران فساد به تصویب رسیده و آیین‌نامه اجرایی آن نهایی شده است.
• دستورالعمل پرداخت پاداش به گزارشگران به تصویب رئیس قوه قضائیه رسیده است.
• سامانه ثبت گزارش‌های فساد فعال است و مردم می‌توانند گزارش‌های خود را ثبت و روند پیگیری آن را مشاهده کنند.

۳. دانش‌پایه‌سازی و توسعه پژوهش

موفقیت در انجام مسئولیت‌های گسترده سازمان بازرسی، نیازمند بهره‌گیری از آخرین یافته‌های علمی و پژوهشی است. اقدامات انجام شده در این زمینه عبارتند از:

• تقویت مرکز آموزش و پژوهش‌های سلامت اداری و مبارزه با فساد.
• گسترش همکاری‌های علمی و تحقیقاتی با دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی کشور.
• انتشار بیش از ۸۰ عنوان کتاب تخصصی در حوزه بازرسی و پیشگیری از فساد.
• راه‌اندازی مجله علمی و فصل‌نامه «تجارب ملل» با رویکرد مطالعات تطبیقی.
• انعقاد ۱۴ تفاهم‌نامه همکاری علمی با دانشگاه‌هایی چون تهران، علم و صنعت، علامه طباطبایی و مراکز پژوهشی مجلس و شورای نگهبان.

شفافیت، پیشگیری و حضور میدانی

رئیس سازمان بازرسی، شفافیت و مدیریت تعارض منافع را از ارکان سند تحول سازمان برشمرد و اعلام کرد که مبارزه مؤثر با فساد تنها در سایه شفافیت محقق می‌شود. در این راستا، نخستین همایش ملی شفافیت در سال ۱۴۰۱ برگزار و دبیرخانه دائمی شفافیت راه‌اندازی شده است.

وی تأکید کرد که تمرکز سازمان صرفاً بر برخورد با مفسدان نبوده، بلکه پیشگیری از بروز فساد در اولویت قرار گرفته است. در همین زمینه:

• گلوگاه‌های فساد شناسایی و راهکارهای مقابله با آن به دستگاه‌ها ابلاغ شده است.
• تاکنون حدود ۵۰ گلوگاه فساد در دستگاه‌های مختلف اصلاح یا رفع شده است.

خدائیان همچنین از گسترش حضور میدانی بازرسان در میان مردم و دستگاه‌های اجرایی خبر داد و گفت: «بازرسان سازمان بازرسی به صورت محسوس و نامحسوس در دستگاه‌ها حضور دارند و از طریق گفت‌وگو با مردم و مراجعان، بر نحوه ارائه خدمات و رعایت قانون نظارت می‌کنند.»

برخورد قاطع و بدون تبعیض با فساد

رئیس سازمان بازرسی با اشاره به چالش نهادینه نشدن فرهنگ نظارت‌پذیری در میان برخی مدیران، تأکید کرد که این نهاد نظارتی تنها در جایی ورود می‌کند که تخلف یا بی‌قانونی مشاهده شود و مانع فعالیت‌های قانونی مدیران نیست.

وی با اشاره به عزم جدی سازمان در برخورد با فساد، اظهار داشت که در مواردی که افراد با وجود هشدارها مرتکب فساد می‌شوند، هیچ‌گونه گذشتی وجود ندارد. خدائیان به تشکیل و به نتیجه رسیدن پرونده‌های مهمی در دوره اخیر اشاره کرد که برخی از آن‌ها در تاریخ سازمان بی‌سابقه بوده‌اند، از جمله پرونده موسوم به «فساد چای دبش».

در پایان، رئیس سازمان بازرسی کل کشور تأکید کرد: «سازمان بازرسی کل کشور در برخورد با فساد هیچ‌گونه تبعیض و خط قرمزی ندارد. هرجا که تخلف یا فسادی مشاهده شود، بدون ملاحظه و در چارچوب قانون با آن برخورد و موضوع برای رسیدگی به مراجع قضایی ارسال می‌شود.»