ثبت جهانی گونه جدید ماهی خلیج فارس با نام «persica» توسط محققان ایرانی

تیم تحقیقاتی دانشگاه تربیت مدرس موفق به کشف، نامگذاری و ثبت جهانی گونه‌ای جدید از ماهیان متعلق به خانواده Sillaginidae از آب‌های خلیج فارس شدند. این کشف که یکی از معماهای حوزه تنوع ماهیان در خلیج فارس محسوب می‌شد، پس از ۵ سال تحقیق به ثمر نشست و نام آن به افتخار محل کشف، «persica» ثبت جهانی شد.

جزئیات کشف و نامگذاری

محمدصادق علوی یگانه، دانشیار گروه زیست‌شناسی دریا در دانشگاه تربیت مدرس و سرپرست تیم تحقیقاتی، اعلام کرد که این گونه جدید از آب‌های خلیج فارس (بوشهر) نمونه‌برداری شده است. نام علمی این گونه جدید به افتخار محل کشف آن از سواحل خلیج فارس (Type locality)، به نام "persica" در بانک داده‌های علوم جانوری (ZooBank) ثبت جهانی شده است.

علوی یگانه هدف از این نامگذاری را برداشتن قدمی کوچک در راستای اعتلای نام خلیج فارس عنوان کرد.

پیچیدگی‌های تاکسونومی و روش‌های تحقیق

خانواده Sillaginidae که این گونه به آن تعلق دارد، به دلیل شباهت ریختی بالا، از نظر تاکسونومی دارای پیچیدگی‌های زیادی است. تحقیقات این تیم به مدت ۵ سال به طول انجامید و بر اساس اطلاعات ژنتیکی حاصل از توالی‌یابی ژن‌های میتوکندریایی، وجود یک مرفوتیپ متمایز در آب‌های ایران پیش‌بینی شد.

این گونه جدید با استفاده از روش‌های دقیق زیر کشف و توصیف شد:

• آزمایشات ریخت‌سنجی هندسی: بر روی استخوان‌های سنگریزه شنوایی (Otoliths) و فرم بدن.
• بررسی ضمائم کیسه شنا.
• تحلیل نتایج توالی‌یابی ژنتیکی: با استفاده از مدل‌های محدوده گونه.

پیش از این، ۵ گونه از این خانواده از آب‌های خلیج فارس و دریای عمان گزارش شده بود.

شناسایی محلی و ثبت بین‌المللی

نمونه‌های این خانواده در مناطق مختلف ایران با نام‌های محلی شناخته می‌شوند:

• استان هرمزگان: با نام عمومی ماهی "شورت".
• استان سیستان و بلوچستان: با نام محلی "کندرو".

این دستاورد بین‌المللی در نشریه معتبر Zookeys منتشر شده است. نمونه هلوتایپ (نمونه مرجع) این گونه با کد دسترسی (TAC۱۲۴۵F) در کلکسیون جانوران آبزی دانشگاه تربیت مدرس نگهداری می‌شود.

تیم تحقیقاتی

کشف و توصیف این گونه توسط یک تیم تحقیقاتی کاملاً ایرانی انجام گرفته است: