دگرگونی نقشه تولید فلزات جهان: جهش لیتیوم و عقب‌ماندگی طلا و نقره

⚡️ جهش لیتیوم؛ سوخت انقلاب خودروهای برقی

لیتیوم، به عنوان عنصر محوری در باتری‌های یون لیتیومی، نقشی کلیدی در توسعه خودروهای برقی و زیرساخت‌های ذخیره‌سازی انرژی ایفا می‌کند. آمارها نشان می‌دهند که تولید جهانی این فلز در دوره پنج‌ساله مورد بررسی (۲۰۱۹ تا ۲۰۲۴) بیش از دو برابر شده است.

این رشد شتابان، که هم‌راستا با سیاست‌های جهانی برای کاهش انتشار کربن است، با افزایش چشمگیر قیمت جهانی لیتیوم همراه بود؛ به طوری که قیمت هر تن لیتیوم از حدود ۷ هزار دلار در سال ۲۰۱۹ به بیش از ۷۰ هزار دلار در سال ۲۰۲۲ رسید و سرمایه‌گذاری‌های عظیمی را در بخش استخراج و فرآوری به دنبال داشت.

تولیدکنندگان اصلی لیتیوم در جهان عبارتند از:

• استرالیا
• شیلی
• چین

⚙️ رشد تقاضا برای عناصر نادر خاکی و نیکل

تقاضای بالا در صنایع پیشرفته، محرک اصلی رشد تولید سایر فلزات مرتبط با فناوری‌های نوین بوده است:

عناصر نادر خاکی: رشد ۱۱ درصدی

تولید جهانی عناصر نادر خاکی رشدی بیش از ۱۱ درصدی را تجربه کرده است. این رشد نتیجه‌ی تقاضای فزاینده در صنایع زیر است:

• موتورهای الکتریکی
• توربین‌های بادی
• تجهیزات مخابراتی
• صنایع دفاعی

اگرچه چین همچنان بازیگر مسلط این بازار است، اما کشورهایی نظیر آمریکا، استرالیا و اتحادیه اروپا در تلاشند تا با متنوع‌سازی زنجیره‌ی تأمین، وابستگی ژئوپلیتیکی خود را کاهش دهند.

نیکل: فلز باتری‌های با ظرفیت بالا

تولید نیکل نیز با افزایش حدود ۶ تا ۷ درصدی همراه بوده که ناشی از گسترش استفاده از ترکیبات نیکل در باتری‌های با ظرفیت بالا است. اندونزی با اتخاذ سیاست‌های سختگیرانه در زمینه صادرات سنگ خام و جذب سرمایه‌گذاری در صنایع پایین‌دستی، به سرعت به یکی از قطب‌های اصلی تولید جهانی نیکل تبدیل شده است.

📉 رکود در فلزات سنتی و گران‌بها

در مقابل جهش فلزات مرتبط با انرژی پاک، فلزات سنتی و گران‌بها با رشد محدود یا منفی مواجه بوده‌اند:

مس و سنگ‌آهن: رشد ۱ تا ۳ درصدی

رشد تولید مس و سنگ‌آهن در محدوده‌ی پایینی (۱ تا ۳ درصد) باقی مانده است. در مورد مس، با وجود افزایش تقاضا در فناوری‌های انرژی پاک (مانند خودروهای برقی و شبکه‌های انتقال برق)، عواملی چون هزینه‌های بالای استخراج، کاهش عیار معادن و ملاحظات زیست‌محیطی مانع رشد سریع‌تر شده‌اند. سنگ‌آهن نیز تحت تأثیر افت رشد اقتصادی چین و کاهش ساخت‌وساز، رشد محدودی را تجربه کرده است.

طلا، پلاتین و نقره: رشد منفی یا نزدیک به صفر

تولید فلزات گران‌بها شامل طلا، پلاتین و نقره، رشدی منفی یا نزدیک به صفر داشته است. تمرکز جهانی بر فلزات صنعتی مرتبط با انرژی و کاهش سرمایه‌گذاری در معادن جدید، از دلایل اصلی این افت نسبی است. بازار این فلزات بیش از آنکه تابع تقاضای صنعتی باشد، به رفتارهای مالی و سرمایه‌ای وابسته است.

📊 خلاصه تغییرات تولید جهانی فلزات (۲۰۱۹-۲۰۲۴)