بی‌ثباتی داخلی فرانسه؛ تضعیف نفوذ مکرون و قدرت تصمیم‌گیری اروپا

چالش‌های مکرون در تشکیل دولت

رئیس‌جمهور فرانسه، که در داخل کشور با عدم محبوبیت شدید مواجه است، در تلاش برای تشکیل ششمین دولت در طول ۲۱ ماه گذشته است. او همچنان در جستجوی نخست‌وزیری است که بتواند در پارلمانی سه‌قطبی که هیچ جناحی اکثریت پایداری ندارد، حمایت لازم را کسب کند.

پس از مذاکرات طولانی با رهبران احزاب، مکرون از سباستین لکورنو، که اخیراً استعفا داده بود، خواسته است تا بار دیگر برای تشکیل دولت تلاش کند.

دانیلا شوارتزر، کارشناس روابط فرانسه و آلمان: «بی‌ثباتی داخلی، اعتبار بین‌المللی را تضعیف می‌کند، حتی اگر سیاست خارجی در حوزه اختیارات رئیس‌جمهور باشد. زیرا وقتی پای مسائل مالی به میان می‌آید، تصمیم‌گیری وابسته به مجلس و بودجه است.»

تأثیر فلج سیاسی بر نقش اروپا

فلج شدن سیاسی در فرانسه، قدرت تصمیم‌گیری اروپا را در مواجهه با چالش‌های بزرگ، به‌ویژه در زمینه دفاع و امنیت، کاهش داده است.

• تلاش‌های توخالی در برابر روسیه: وعده‌های مکرون برای افزایش بودجه نظامی، به دلیل کنترل نهایی پارلمان بر تخصیص بودجه، غیرواقعی جلوه می‌کند.
• تضعیف مانور بین‌المللی: ریم ممتاز، سردبیر وبلاگ Strategic Europe، معتقد است دامنه مانور بین‌المللی فرانسه به دلیل بی‌ثباتی و غیرقابل پیش‌بینی بودن سیاست داخلی تضعیف شده است.
• ناامیدی آلمان: آلمانی‌ها از شکاف عمیق در فرانسه در زمانی که اتحادیه اروپا، ناتو و اوکراین به قدرت و منابع این کشور نیاز دارند، ابراز ناامیدی می‌کنند.

تلاش‌ها برای احیای محور فرانسه-آلمان، که محرک سیاست اروپایی بود، از جمله پیشنهادهای همکاری در حوزه امنیت، دفاع و انرژی، نیز متوقف شده است.

ریشه‌های بحران: قمار انتخاباتی مکرون

پارلمان چندپاره کنونی، نتیجه تصمیم مکرون برای برگزاری انتخابات زودهنگام در ژوئن ۲۰۲۴ است. این تصمیم که پس از عملکرد قوی راست رادیکال در انتخابات اروپایی گرفته شد، منجر به ایجاد شکاف سه‌جانبه‌ای شد که در آن هیچ جناحی اکثریت ندارد.

خطر راست افراطی و انتخابات زودهنگام

با افزایش محبوبیت حزب راست افراطی «اجتماع ملی» به رهبری مارین لوپن، بسیاری از مردم فرانسه از برگزاری انتخاباتی دیگر بیم دارند. فابیان زولگ، مدیر اندیشکده «مرکز سیاست اروپا»، هشدار می‌دهد که اروپا باید برای احتمال جدی انتخاب یک رئیس‌جمهور راست رادیکال و ضداتحادیه اروپا در فرانسه آماده شود.

احزاب «اجتماع ملی» و چپ رادیکال «فرانسه تسلیم‌ناپذیر» مشتاق برگزاری انتخابات جدید هستند، زیرا احتمالاً عملکرد بهتری خواهند داشت و موقعیت مکرون را بدتر خواهند کرد. همچنین، مارین لوپن یا جانشین او، جوردن باردلا، شانس زیادی برای پیروزی در انتخابات ریاست‌جمهوری سال آینده دارند.

تنگنای مالی و تأثیر آن بر اروپا

بی‌ثباتی سیاسی داخلی، فرانسه را در تنگنای مالی روزافزونی قرار داده است.

• افزایش قیمت اوراق قرضه: قیمت اوراق قرضه فرانسه در حال افزایش است.
• کسری بودجه عظیم: هرگونه مصالحه سیاسی، توان دولت برای کاهش کسری بودجه عظیم کشور را تضعیف خواهد کرد.

این وضعیت رو به وخامت، تأثیر مستقیمی بر هزینه استقراض مشترک اتحادیه اروپا برای پروژه‌های دفاعی و امنیتی در برابر تهدید فزاینده روسیه خواهد داشت.

تلاش برای جبران کمبود مالی اوکراین

با توجه به احتمال کاهش حمایت آمریکا از اوکراین، کشورهای اروپایی ناچار به جبران این کمبود هستند. کمیسیون اروپا در حال بررسی استفاده از دارایی‌های منجمد روسیه برای تأمین وام بلندمدت برای اوکراین است، اما این طرح با مخالفت بلژیک و بانک مرکزی اروپا مواجه شده است.

محدودیت‌های نفوذ مکرون

با وجود اینکه مکرون همچنان «مغز متفکر اصلی اروپا» باقی مانده و نقش مهمی در احیای ایده راه‌حل دوکشوری در خاورمیانه ایفا کرده است، اما نمادگرایی به‌تنهایی کافی نیست.

مارک لئونارد، مدیر شورای روابط خارجی اروپا، می‌گوید اروپا در حال سازگار شدن با ضعف فزاینده فرانسه است. برای مثال، کیر استارمر، نخست‌وزیر بریتانیا، توانسته نفوذ بیشتری در اروپا پیدا کند و ائتلافی غیررسمی از کشورهای داوطلب (شامل بریتانیا، فرانسه، آلمان، لهستان و فنلاند) برای همکاری‌های دفاعی تشکیل داده است.

مارک لئونارد: «در موضوع اوکراین، مسئله پول تعیین‌کننده است. مکرون در قبال اوکراین جسور و پیشرو بوده، اما این رویکرد تا حدی جانشینی نمادین برای کمبود منابع مالی فرانسه است، چون کمک‌های این کشور در مقایسه با آلمان بسیار ناچیز بوده است. مکرون تأثیر قابل توجهی بر جهت‌گیری سیاست‌ها داشته، اما اکنون شاهد محدودیت‌های واقعی نفوذ او هستیم.»