«محکوم»؛ سریالی با بازی‌های تصنعی و تقلید ناموفق از فضای نوآر

سریال «محکوم» با محوریت «ناهید آرمند» (با بازی ساره بیات)، یک بازپرس زن که پس از سال‌ها از مرگ همسرش، در آستانه ازدواج مجدد با «خسرو» (با بازی کوروش تهامی) قرار دارد، آغاز می‌شود. چالش اولیه داستان، مخالفت شدید «مهیار»، تنها فرزند ناهید، با این ازدواج است. اما با وقوع یک قتل ناگهانی، مسیر داستان به سمت یک درام جنایی تغییر می‌کند.

ایده اولیه سریال، که پتانسیل روایت یک داستان پرکشش را داشت، متأسفانه به دلیل بازی‌های بیش از حد تصنعی و فیلمنامه‌ای که در بخش‌هایی غیرمنطقی به نظر می‌رسد، نتوانسته است موفق عمل کند. «محکوم» از همان ابتدا نشان داد که قرار است مخاطب با ترکیبی از یک داستان به اصطلاح جنایی و خرده‌روایت‌های عاشقانه مواجه شود که به دلیل ضعف شدید در اجرا، مخاطب را دلزده می‌کند.

ضعف مفرط در شخصیت‌پردازی و بازیگری

یکی از مشهودترین نقاط ضعف سریال، بازی تصنعی و بسیار ضعیف شخصیت «مهیار» است. این کاراکتر که قرار است یک پسر منزوی و افسرده باشد که از ازدواج مجدد مادرش هراس دارد، نه تنها نتوانسته این پیچیدگی‌های شخصیتی را به نمایش بگذارد، بلکه به شخصیتی لوس و آزاردهنده تبدیل شده که مخاطب در شرایط بحرانی نیز نمی‌تواند با او همذات‌پنداری کند. به نظر می‌رسد سازندگان تنها به یک دکور سطحی از جوان مبتلا به افسردگی بسنده کرده‌اند و نتوانسته‌اند به عمق شخصیت او دست یابند.

این ضعف تنها محدود به بازیگر نقش مهیار نیست و حتی بازیگران با سابقه‌ای چون ساره بیات و کوروش تهامی نیز درگیر آن شده‌اند. به جای نمایش عمق کاراکترها، تمرکز بیش از حد بر بروز احساسات سطحی است:

• ساره بیات (در نقش بازپرس): با وجود ایفای نقش یک قاضی زن که در سریال‌های ایرانی کمتر دیده می‌شود، از پیچیدگی‌های شخصیتی لازم برای این نقش خالی است.
• کوروش تهامی (در نقش روانکاو): در نقش یک روانکاو، عملاً الکن و ناتوان به نظر می‌رسد. او نه پیش از بحران و نه پس از آن، قادر به مدیریت مسائل زندگی خود نیست و در مواجهه با قتل دخترش، رفتاری که از یک پدر داغدار انتظار می‌رود، از او دیده نمی‌شود.

در مقابل، پژمان جمشیدی در نقش کارآگاه، یکی از نقش‌های معقول سریال را ایفا می‌کند که از بازی‌های اضافی به دور است، هرچند که رگه‌هایی از نقش او در فیلم «علفزار» در آن مشهود است.

تنها بازیگری که یک سر و گردن بالاتر از سایرین قرار می‌گیرد، مهران غفوریان است. او در نقش عاشقی که سال‌ها در انتظار «ناهید» بوده و اکنون فرصتی برای انتقام‌جویی یافته، خوش درخشیده است. با این حال، درخشش او نیز در سایه ضعف‌های متعدد کلیت سریال، کمرنگ شده است.

تقلید ناموفق از فضای نوآر و جذب مخاطب جوان

کارگردان سریال، سیامک مردانه، تلاش کرده است تا با استفاده از المان‌هایی چون رنگ‌های تیره در لباس و دکور، هوای ابری و بارانی و میزانسن‌های بسته، اثر را به فضای فیلم‌های نوآر نزدیک کند، اما در این کار نیز موفق نبوده است. به عنوان مثال، صحنه تشییع جنازه با چترهای سیاه در هوای بارانی، یک سکانس بیش از حد مصنوعی و تقلیدی کودکانه از فضای نوآر است که با ذائقه مخاطب ایرانی سازگار نیست.

تلاش برای جذب مخاطب جوان از طریق المان‌هایی مانند موسیقی رپ نیز به مضحکه‌ای دیگر تبدیل شده است. میتینگ‌های رپی که در سریال به تصویر کشیده می‌شوند، هیچ شباهتی به واقعیت ندارند و به نظر می‌رسد سازندگان حتی یک بار هم به میتینگ‌های واقعی سر نزده‌اند. رپ خواندن «مهیار»، که قرار است اعتراض و چالش‌های ذهنی او را نشان دهد، به یک سیرک خنده‌آور بدل شده و نه تنها باعث جذب طرفداران رپ نشده، بلکه آنها را به شدت دلزده کرده است.

نتیجه‌گیری: سیر نزولی یک ایده خوب

سریال «محکوم» به واسطه نام‌های آشنای بازیگران و ایده اولیه جذاب، توانست در ابتدا مخاطب را به خود جلب کند، اما در ادامه، قصه و کیفیت اجرا سیر نزولی را طی کرده است. با توجه به کیفیت کنونی، این نگرانی وجود دارد که سریال در قسمت‌های آتی نیز نتواند کیفیت خود را بهبود بخشد.