نرخ رشد جمعیت ایران به ۰.۶ درصد کاهش یافت؛ پیش‌بینی صفر شدن تا سال ۱۴۱۵

صالح قاسمی، دبیر مرکز مطالعات راهبردی جمعیت کشور، در نشستی تخصصی در کهگیلویه و بویراحمد، ابعاد نگران‌کننده چالش‌های جمعیتی ایران را تشریح کرد. وی با ارائه آمار و ارقام دقیق، هشدار داد که نرخ رشد جمعیت کشور به حدود ۰.۶ درصد کاهش یافته و بر اساس برآوردها، این شاخص تا سال ۱۴۱۵ به صفر خواهد رسید.

سقوط بی‌سابقه نرخ تولد و باروری

قاسمی با اشاره به کاهش چشمگیر تولدها در یک دهه اخیر، اعلام کرد که تعداد تولدهای سالانه از حدود ۱.۶ میلیون نفر در سال‌های گذشته، اکنون به ۴۵۰ تا ۴۸۰ هزار تولد کاهش یافته است. این آمار نشان‌دهنده کاهش ۶۰۰ هزار تولد در یک دهه است.

وی همچنین به تغییرات شدید نرخ باروری اشاره کرد:

• در دهه ۶۰، نرخ باروری بیش از شش فرزند برای هر زن بود.
• هم‌اکنون این نرخ در کشور به حدود ۱.۵ تا ۱.۶ فرزند رسیده است.
• به‌طور میانگین، از هر ۱۰ زن، تنها ۱۵ تا ۱۶ فرزند متولد می‌شود.

استان‌های دارای پایین‌ترین نرخ باروری در کشور عبارتند از:

این نرخ‌ها، به‌ویژه نرخ ۰.۹ درصدی گیلان، کمترین میزان در طول تاریخ ایران به شمار می‌روند.

سونامی سالمندی و پیامدهای اقتصادی

دبیر مرکز مطالعات راهبردی جمعیت کشور به روند شتابان سالمندی جمعیت نیز پرداخت و اظهار داشت:

اکنون حدود ۱۴ درصد جمعیت کشور را سالمندان بالای ۶۰ سال تشکیل می‌دهند و پیش‌بینی می‌شود این نسبت طی دو دهه آینده به ۳۳ درصد افزایش یابد، به گونه‌ای که از هر سه ایرانی، یک نفر سالمند خواهد بود.

وی تأکید کرد که ایران پیش از رسیدن به سطح توسعه‌یافتگی، وارد مرحله سالخوردگی شده است. این تحول جمعیتی، فشارهای سنگینی بر نظام اقتصادی، تأمین اجتماعی، بیمه و امنیت کشور وارد خواهد کرد.

نشانه‌های مثبت و تغییر نگرش

قاسمی با وجود هشدارهای جدی، به برخی نکات مثبت در سال‌های اخیر نیز اشاره کرد که نشان‌دهنده تغییر نگرش در میان زوج‌های جوان است:

• رشد تولدهای فرزندان سوم تا پنجم: این افزایش نشان می‌دهد که تابوی فرزندآوری در حال شکستن است.
• کاهش فاصله ازدواج تا تولد فرزند اول: این فاصله از ۵.۵ سال به حدود ۴.۱۴ سال کاهش یافته است.
• افزایش تمایل به فرزند سوم: تمایل زوج‌های جوان به داشتن فرزند سوم ۹ درصد افزایش یافته که از راهکارهای مؤثر برای مقابله با کاهش جمعیت است.

وی در پایان به اهمیت موضوع از دیدگاه رهبری اشاره کرد و افزود که رهبر معظم انقلاب تاکنون ۷۰ مرتبه در دیدارهای عمومی به مسئله جمعیت تأکید کرده‌اند که نشان از فوریت این موضوع دارد.