بارگذاری جمعیتی تهران ۴ برابر توان اکولوژیک؛ بازگرداندن ۴۵۰ هزار تبعه غیرمجاز

بحران بارگذاری جمعیتی و توان اکولوژیک

استاندار تهران با ارائه آماری نگران‌کننده، وضعیت کنونی پایتخت را بحرانی توصیف کرد. وی خاطرنشان ساخت که بارگذاری جمعیتی در تهران، بیش از چهار برابر توان اکولوژیکی آن است.

در سال ۱۳۴۵، سند چشم‌انداز ۳۰ ساله سازمان برنامه و بودجه، حداکثر توان اکولوژیک تهران برای بارگذاری جمعیت را ۴.۵ میلیون نفر تعیین کرده بود. امروز بیش از چهار برابر آن بارگذاری جمعیتی انجام شده است. طبیعی است که در چنین شرایطی با بحران آب مواجه شویم.

این تراکم جمعیت، سرانه‌های شهری را به شدت کاهش داده است. به عنوان مثال، سرانه فضاهای ورزشی در تهران به طور میانگین ۴۳ سانتی‌متر و در برخی مناطق حتی به زیر ۲۰ سانتی‌متر رسیده است. وی تأکید کرد که از نظر سرانه‌ها، وضعیت پایتخت از بسیاری از استان‌های کشور بحرانی‌تر است.

تمرکز امکانات و فشار بر خدمات استانی

معتمدیان به تمرکز امکانات در تهران اشاره کرد که منجر به تردد روزانه میلیون‌ها نفر از سراسر کشور به این استان شده است:

• ۳.۵ تا ۴.۵ میلیون نفر روزانه از سراسر کشور به تهران تردد کرده و خدمات دریافت می‌کنند.
• استان‌هایی که در گذر زمان از تهران جدا شده‌اند، همچنان امکانات خود را از تهران دریافت می‌کنند.
• سرانه استان تهران پایین است، در حالی که حداقل ۵۵ درصد خدمات مراکز درمانی استان مربوط به خارج از استان است.
• با وجود ارائه این خدمات گسترده، سهم اعتبارات درخور برای این مراکز لحاظ نشده است.

وی همچنین به سهم بالای تهران از منابع تجدیدپذیر کشور اشاره کرد و گفت: سهم منابع تجدیدپذیر کشور در تهران حدود ۴۲ درصد است، در حالی که این رقم در سایر استان‌ها به طور میانگین ۸ درصد است. تهران از نظر مساحت، سی‌امین استان کشور است اما از نظر جمعیت، با حدود ۲۰ درصد جمعیت کشور، در رتبه اول قرار دارد.

چالش‌های ساخت‌وساز و حاشیه‌نشینی

استاندار تهران با ابراز تأسف، اعلام کرد که تهران رتبه اول کشور را در حاشیه‌نشینی دارد. وی آمار زیر را در این خصوص ارائه داد:

• حدود ۱۴ هزار تا ۱۸ هزار هکتار سکونتگاه غیررسمی و ساخت‌وسازهای غیراصولی در حاشیه تهران وجود دارد.
• طبق آمار رسمی مرکز آمار، در سال ۱۴۰۲ بیش از ۹۸ هزار و ۶۰۰ پروانه ساختمانی صادر شده است.
• این میزان پروانه ساختمانی معادل بارگذاری جمعیتی حدود ۴۰۰ هزار نفر است.
• ۶۵ درصد از این مجوزها مربوط به شهرداری تهران است.

وی تأکید کرد که این آمار به غیر از ساخت‌وسازهای غیرمجاز و تراکم‌فروشی است که همچنان انجام می‌شود. همچنین به جلوگیری از «حریم‌فروشی» که پیش از این انجام می‌شد، اشاره کرد.

معتمدیان پرسید: «تا چه زمانی باید تهران را بدون توجه به ظرفیت‌ها توسعه دهیم؟» و افزود که شهرستان‌های اطراف تهران اکنون جمعیتی بیش از برخی استان‌های کشور دارند.

کنترل اتباع غیرمجاز

در بخش دیگری از سخنان خود، استاندار تهران به موضوع اتباع غیرمجاز پرداخت و اعلام کرد که از ابتدای سال جاری تاکنون، حدود ۴۵۰ هزار نفر از اتباع غیرمجاز ساکن در استان تهران شناسایی و به کشورشان بازگردانده شده‌اند. وی متذکر شد که تعداد این اتباع به اندازه جمعیت برخی استان‌های کشور است و تأکید کرد که حضور غیرمجازها باید کنترل شود، در حالی که اتباع قانونی از حقوق تعیین شده برخوردار خواهند بود.