پژوهش جدید: ارتباط فعالیت شبانه در شبکه‌های اجتماعی با ضعف سلامت روان

پژوهشی جدید که توسط محققان دانشگاه بریستول انجام شده، نشان می‌دهد افرادی که در ساعات پایانی شب در شبکه‌های اجتماعی پست منتشر می‌کنند، بیشتر از سایرین نشانه‌های ضعف سلامت روان را از خود بروز می‌دهند. این تحقیق بر خلاف مطالعات پیشین که بر میزان کلی استفاده از این پلتفرم‌ها تمرکز داشتند، نقش زمان استفاده را در سلامت روان کاربران مورد بررسی قرار داده است.

یافته‌های این مطالعه حاکی از آن است که کاربران شبکه‌های اجتماعی که دیروقت فعالیت می‌کنند، نه تنها از سلامت روان پایین‌تری برخوردارند، بلکه احتمال گزارش علائم افسردگی و اضطراب در میان آن‌ها بیشتر است.

جزئیات مطالعه و روش تحقیق

محققان برای انجام این پژوهش، فعالیت کاربران در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق) را مورد تحلیل قرار دادند. این مطالعه بر روی داده‌های زیر متمرکز بود:

• تعداد نمونه: حدود ۳۱۰ نفر از کاربران.
• دوره زمانی تحلیل: ۱۸,۲۸۸ پست (شامل ری‌پست‌ها) منتشر شده بین ژانویه ۲۰۰۸ تا فوریه ۲۰۲۳.
• معیار بررسی: زمان انتشار پست‌ها و پاسخ‌های کاربران به پرسش‌نامه‌های سلامت روان.

نتایج کلیدی: تفاوت سلامت روان در کاربران شبانه

نتایج این تحقیق که در نشریه Scientific Reports منتشر شده، تفاوت معناداری را میان سلامت روان کاربران فعال در شب و روز نشان می‌دهد:

سلامت روان افرادی که به‌طور میانگین بین ۱۱ شب تا ۵ صبح توییت کرده‌اند، به‌مراتب ضعیف‌تر از کسانی بوده که در طول روز فعال بودند.

پژوهشگران تخمین زده‌اند که فعالیت شبانه در شبکه‌های اجتماعی نشان‌دهنده تفاوتی حدوداً ۲ درصدی در سلامت روان افراد است. همچنین، ارتباطی میان ارسال پست شبانه با افسردگی و اضطراب مشاهده شد، هرچند شدت این ارتباط کمتر از تفاوت کلی در سلامت روان بود.

دلایل احتمالی ارتباط فعالیت شبانه و کاهش سلامت روان

تیم تحقیقاتی بر این باور است که استفاده دیرهنگام از شبکه‌های اجتماعی می‌تواند به طور مستقیم بر کیفیت خواب تأثیر بگذارد و از این طریق سلامت روان را تحت‌الشعاع قرار دهد. عوامل تأثیرگذار عبارتند از:

• تأخیر در خواب: بیدار ماندن برای استفاده از پلتفرم‌ها، باعث به تعویق افتادن زمان خواب می‌شود.
• برانگیختگی شناختی: ارسال پست یا پیام در ساعات پایانی شب می‌تواند موجب تحریک و برانگیختگی شناختی شود.
• تأثیر نور آبی: نور آبی ساطع شده از گوشی‌های هوشمند، تولید هورمون ملاتونین (تنظیم‌کننده خواب) را مهار می‌کند.

محققان در پایان تأکید می‌کنند که تمام این عوامل ممکن است باعث تأخیر در خوابیدن و کاهش کیفیت و کمیت آن شوند، درحالی‌که بهبود کیفیت خواب معمولاً با سلامت روان بهتر همراه است.