حمایت‌های جدید از نخبگان: کمک‌هزینه ۲۰ میلیونی دکتری، آموزش کوانتوم و ۵۰ هزار میلیارد تومان اوراق فناوری

رئیس بنیاد ملی نخبگان، در حاشیه رویداد جایزه ملی فناوری و نوآوری ایران، از بسته‌های حمایتی جدید برای نخبگان تحصیلات تکمیلی و همچنین برنامه‌های توسعه زیرساخت‌های علمی در حوزه‌های نوظهور مانند هوش مصنوعی و کوانتوم خبر داد. این برنامه‌ها شامل افزایش کمک‌هزینه‌های دانشجویی و تسهیل روش‌های نوین تأمین مالی برای شرکت‌های دانش‌بنیان است.

طرح‌های حمایتی جدید برای دانشجویان دکتری و اساتید

حسین افشین، رئیس بنیاد ملی نخبگان، از آغاز اجرای دو طرح کلیدی برای حمایت از دانشجویان دکتری خبر داد که هدف اصلی آن‌ها کاهش دغدغه‌های معیشتی و امکان فعالیت تمام‌وقت نخبگان در دانشگاه است.

طرح پژوهشیار: افزایش کمک‌هزینه ماهانه

طرح «پژوهشیار» که مخصوص حمایت از پژوهشگران مقطع دکتری است، از ابتدای سال تحصیلی جدید آغاز شده و فراخوان آن به‌زودی منتشر خواهد شد. بر اساس این طرح:

• دانشجویان دکتری که امتحان جامع داده و از پروپوزال خود دفاع کرده باشند، مشمول طرح می‌شوند.
• کمک‌هزینه ماهانه این طرح به ۲۰ میلیون تومان افزایش یافته است.
• این میزان نسبت به سال گذشته که ۱۵ میلیون تومان بود، افزایش قابل‌توجهی داشته است.

طرح آموزشیار: حمایت از ورودی‌های جدید

طرح «آموزشیار» برای دانشجویان دکتری تازه‌وارد که هنوز امتحان جامع نداده‌اند، طراحی شده است. شرایط مشمولیت در این طرح عبارتند از:

• داشتن معدل بالای ۱۸ در مقطع کارشناسی ارشد.
• ارائه حداقل یک مقاله Q1.

تسهیلات دریافتی در طرح آموزشیار، در صورتی به کمک‌هزینه بلاعوض تبدیل خواهد شد که دانشجو امتحان جامع و دفاع پروپوزال خود را در زمان مقرر انجام دهد.

تکمیل طرح‌های حمایتی و تعهد علمی

رئیس بنیاد ملی نخبگان تأکید کرد که طرح‌های «شهید وزوایی» و «طرح جهت» نیز با افزایش بودجه نسبت به سال گذشته در حال اجرا هستند و این طرح‌ها مکمل یکدیگرند تا نخبگان برتر (۱۰ تا ۱۵ درصد بالای جامعه هدف) تحت حمایت ویژه قرار گیرند.

تسهیلات اعطایی به دانشجویان دکتری در صورتی بلاعوض می‌شوند که دانشجو بتواند با موفقیت دوره خود را به پایان برساند و حداقل دو مقاله منتشر کند. این نشان می‌دهد که بنیاد در قبال حمایت مالی، تعهد علمی نیز از دانشجویان طلب می‌کند.

سال گذشته حدود ۳۰۰ نفر از این تسهیلات بهره‌مند شدند و انتظار می‌رود امسال این تعداد رشد قابل‌توجهی داشته باشد.

فرصت مطالعاتی برای اعضای هیئت‌علمی جوان

آیین‌نامه جدیدی برای اجرای طرح فرصت مطالعاتی اعضای هیئت‌علمی جوان به‌زودی منتشر خواهد شد. اساتیدی که از طریق طرح شهید شهریاری یا معرفی مستقیم بنیاد جذب شده‌اند و کمتر از پنج سال از استخدام رسمی آن‌ها گذشته باشد، می‌توانند برای فرصت مطالعاتی یک‌ساله در کشور چین، در حوزه‌های ذیل ماده ۹۹، بورسیه دریافت کنند.

توسعه زیرساخت‌های آموزشی در حوزه‌های نوظهور

معاون علمی رییس جمهور از توسعه زیرساخت‌های آموزشی در حوزه‌های علمی نوظهور خبر داد و اعلام کرد که تدریس رسمی دروس مرتبط با کوانتوم و هوش مصنوعی در دانشگاه‌ها آغاز شده است.

آموزش رسمی کوانتوم و هوش مصنوعی

• کوانتوم: آموزش دروس کوانتوم از مهرماه امسال در ۱۲ دانشگاه کشور و در قالب ۱۴ رشته آغاز شده است. این دروس به‌صورت ضبط‌شده ارائه می‌شوند و پس از تکمیل، در اختیار عموم دانشجویان قرار خواهند گرفت.
• هوش مصنوعی: آموزش رسمی هوش مصنوعی نیز از ترم دوم در دستور کار قرار گرفته و کلاس‌ها در حال ضبط هستند تا به‌صورت یکپارچه و فراگیر در سطح کشور اجرا شوند.

تحول در تأمین مالی شرکت‌های دانش‌بنیان

معاون علمی و فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری بر ضرورت به‌کارگیری روش‌های نوین تأمین مالی در زیست‌بوم علم و فناوری کشور تأکید کرد و برگزاری نخستین دوره جایزه تأمین مالی را گامی مثبت در این راستا دانست.

افزایش سهم هوش مصنوعی در تأمین مالی

با وجود اینکه قراردادهای مرتبط با هوش مصنوعی هم‌اکنون کمتر از ۵ درصد از مجموع پروژه‌های تأمین مالی را تشکیل می‌دهند، بنیاد برنامه جدی برای توسعه این حوزه دارد. سه فراخوان ویژه تا پایان سال در این حوزه منتشر خواهد شد که اولین آن قبلاً منتشر شده و دو فراخوان دیگر در دی و اسفندماه منتشر خواهند شد. این حمایت‌ها کاملاً بلاعوض بوده و دولت به‌عنوان خریدار اصلی پروژه‌ها عمل می‌کند.

حرکت به سوی ابزارهای نوین مالی

با اشاره به نام‌گذاری سال ۱۴۰۴ به‌عنوان سال «سرمایه‌گذاری در تولید»، اقدامات مهمی در زمینه تأمین مالی نوین صورت گرفته است:

1. اوراق توسعه فناوری: از ابتدای امسال با همکاری بانک رفاه، حدود ۲۰ هزار میلیارد تومان اوراق توسعه فناوری منتشر شد. همچنین تفاهم‌نامه‌هایی با پنج بانک دیگر برای انتشار اوراق جدید به ارزش ۳۰ هزار میلیارد تومان با مرکزیت صندوق نوآوری و شکوفایی امضا شده است.
2. فکتورینگ: تأمین مالی از طریق فکتورینگ و درآمدهای آتی به‌صورت پایلوت اجرا شده و پیش‌بینی می‌شود نخستین فکتورینگ رسمی کشور تا ماه آینده در وزارت اقتصاد رونمایی شود.
3. دارایی‌های نامشهود: قانون تأمین مالی دانش‌بنیان، دارایی‌های نامشهود (مانند دانش و مالکیت فکری) را به‌عنوان وثیقه به‌رسمیت شناخته است که این امر مشکل وثیقه شرکت‌های دانش‌بنیان را حل می‌کند.
4. بازار سرمایه و تأمین مالی جمعی: تلاش برای تسهیل ورود شرکت‌های دانش‌بنیان به بازار سرمایه و همچنین طراحی مجدد مدل تأمین مالی جمعی برای انطباق با زنجیره ارزش شرکت‌ها در دستور کار قرار دارد.