خبر کامل
فرصت استثنایی رصد دو دنباله‌دار SWAN و Lemmon در آسمان ایران
آسمان ایران در ماه جاری میزبان یک رویداد نجومی کم‌نظیر است؛ دو دنباله‌دار تازه‌کشف‌شده به نام‌های SWAN و Lemmon در حال عبور از نزدیکی زمین هستند و فرصتی استثنایی برای رصد این اجرام یخی و باستانی فراهم کرده‌اند. با توجه به پیش‌بینی‌های جوی مساعد در شهرهای بزرگ نظیر تهران، اصفهان، مشهد، شیراز و تبریز، علاقه‌مندان به نجوم می‌توانند شاهد این پدیده شگفت‌انگیز باشند.
رویت دو دنباله‌دار بلندمدت در آسمان ایران
دنباله‌دارهای C/2025 A6 (Lemmon) و C/2025 R2 (SWAN) که به دلیل مدار بیضوی و بسیار بلندمدت خود تنها برای مدت کوتاهی در نزدیکی زمین قرار می‌گیرند، این ماه در آسمان قابل رویت خواهند بود.
دنباله‌دار Lemmon: پتانسیل مشاهده با چشم غیرمسلح
دنباله‌دار Lemmon در حال حاضر از نیم‌کره شمالی، از جمله ایران، قابل مشاهده است. پیش‌بینی می‌شود این دنباله‌دار در اواخر اکتبر و اوایل نوامبر به اندازه‌ای درخشان شود که بتوان آن را با چشم غیرمسلح از مناطق تاریک مشاهده کرد. Lemmon در تاریخ ۲۱ اکتبر به نزدیک‌ترین فاصله خود با زمین خواهد رسید.
دنباله‌دار SWAN: قابل رویت در ساعات اولیه شب
دنباله‌دار SWAN که دید بهتری برای ساکنان نیم‌کره جنوبی دارد، در آسمان جنوب‌غربی ایران، به ویژه در ساعات اولیه شب، قابل رویت است. این دنباله‌دار یک روز زودتر، در تاریخ ۲۰ اکتبر (۲۸ مهر ۱۴۰۴)، به نزدیک‌ترین فاصله خود با زمین می‌رسد. با این حال، پیش‌بینی می‌شود SWAN به‌زودی رو به محو شدن برود.
جزئیات گذر و توصیه‌های رصدی
اخترشناسان با مطالعه این دنباله‌دارهای بلندمدت که مدارشان بیش از ۲۰۰ سال طول می‌کشد، امیدوارند اطلاعات بیشتری درباره منشأ منظومه شمسی به دست آورند. هر دو دنباله‌دار در تصاویر به رنگ سبز دیده می‌شوند و دم‌های طولانی آن‌ها در فضا کشیده شده است.
زمان و فاصله نزدیک‌ترین گذر
نزدیک‌ترین فاصله این دو دنباله‌دار با زمین به شرح زیر است:
| دنباله‌دار | تاریخ نزدیک‌ترین فاصله | فاصله از زمین |
|---|---|---|
| SWAN (C/2025 R2) | ۲۰ اکتبر | حدود ۳۸.۶ میلیون کیلومتر |
| Lemmon (C/2025 A6) | ۲۱ اکتبر | حدود ۸۸.۵ میلیون کیلومتر |
توصیه‌های کارشناسان برای رصد بهتر
از آنجا که هر دو دنباله‌دار در نزدیکی خورشید قرار دارند، تنها در بازه زمانی کوتاهی در هر شب می‌توان آن‌ها را مشاهده کرد. کارشناسان نجوم برای مشاهده بهتر این پدیده‌ها نکات زیر را توصیه می‌کنند:
- استفاده از دوربین دوچشمی یا تلسکوپ برای مشاهده جزئیات بیشتر.
- قرارگیری در مناطقی با آسمان تاریک و دور از آلودگی نوری.
- استفاده از نرم‌افزارها و اپلیکیشن‌های نجومی نظیر Stellarium یا KStars برای شناسایی موقعیت دقیق.
همچنین، برای کسانی که آسمان منطقه آن‌ها ابری است، پروژه تلسکوپ مجازی در ایتالیا پخش زنده‌ای از هر دو دنباله‌دار را در تاریخ ۲۰ اکتبر ارائه خواهد کرد.
منشأ و اهمیت علمی دنباله‌دارها
دنباله‌دارها از یخ، گازهای منجمد و سنگ تشکیل شده‌اند. هنگامی که به ستاره‌ای چون خورشید نزدیک می‌شوند، گرمای آن موجب آزاد شدن گاز و غبار شده و دم درخشان و معروفشان را پدید می‌آورد.
این اجرام بیشتر عمر خود را در لبه یخ‌زده منظومه شمسی، در منطقه‌ای موسوم به «ابر اورت»، سپری کرده‌اند. دانشمندان معتقدند که آن‌ها میلیاردها سال پیش در نزدیکی سیارات غول‌پیکری مانند مشتری و زحل شکل گرفتند و سپس بر اثر نیروهای گرانشی به حاشیه منظومه شمسی رانده شدند.
بازگشت این دنباله‌دارها به سمت خورشید، موادی را در معرض دید قرار می‌دهد که از آغاز پیدایش منظومه شمسی تاکنون تقریباً بدون تغییر مانده‌اند. این ویژگی فرصت ارزشمندی را برای درک چگونگی شکل‌گیری سیارات و منظومه‌ها فراهم می‌کند.
کشف و مدار طولانی‌مدت
دنباله‌دار Lemmon (C/2025 A6) در سوم ژانویه شناسایی شد، در حالی که دنباله‌دار SWAN (C/2025 R2) تنها چند هفته پیش، در ۱۰ سپتامبر، هنگام نزدیک شدن به خورشید برای نخستین‌بار رصد شد.
مدار این دنباله‌دارها بسیار طولانی است؛ دنباله‌دار SWAN تا ۶۵۰ تا ۷۰۰ سال آینده دوباره ظاهر نخواهد شد، در حالی که Lemmon حدود ۱۳۰۰ سال دیگر بازخواهد گشت.
کارسون فولز، مدیر پروژه کاتالینا اسکای سروی، در این باره گفت: «در ابتدا مشخص نبود که این جرم آسمانی یک دنباله‌دار است، زیرا بسیار کم‌نور و دور بود، اما اکنون به یکی از دیدنی‌ترین دنباله‌دارهای سال تبدیل شده است. درخشش این دنباله‌دار به اندازه‌ای است که احتمالاً از مکان‌های تاریک می‌توان آن را با دوربین دوچشمی یا حتی با چشم غیرمسلح مشاهده کرد. چنین فرصت‌هایی بسیار نادر است.»
دنباله‌دار SWAN توسط اخترشناس آماتور اوکراینی، ولادیمیر بزوگلی، از طریق داده‌های ابزار SWAN بر روی فضاپیمای رصدخانه خورشیدی و هلیوسفری (SOHO)، که پروژه‌ای مشترک از ناسا و آژانس فضایی اروپا است، کشف شد. دنباله‌دار Lemmon نیز توسط رصدخانه کوه لمون در آریزونا و در قالب پروژه Catalina Sky Survey که با بودجه ناسا اجرا می‌شود، شناسایی شد.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
زمان انتشار:
۱۸:۳۰ - ۱۴۰۴/۰۷/۲۱