ابهامات مالی در مدیریت شهری شیراز؛ ادعای «مدیریت ارزان» بدون شفافیت هزینه‌ها

ادعای مدیریت ارزان در برابر ارقام کلان

در حالی که محمدحسن اسدی، شهردار شیراز، بر «مدیریت ارزان» شهر و بهره‌برداری پیش از موعد پروژه‌ها تأکید دارد، بررسی آمارهای رسمی و گزارش‌های کارشناسی نشان می‌دهد که حجم گسترده مالی پروژه‌های شهری و ابهامات جدی در زمینه شفافیت هزینه‌ها، نیازمند پاسخگویی دقیق‌تر از سوی مدیریت شهری است.

طبق اعلام رسمی، در سال‌های اخیر بیش از ۲۵ هزار میلیارد تومان برای اجرای پروژه‌های عمرانی هزینه شده است. همچنین مسئولان شهری از انعقاد بیش از ۶۱ هزار میلیارد تومان قرارداد سرمایه‌گذاری در حوزه‌های مختلف خبر داده‌اند؛ ارقامی که نشان می‌دهد حجم مالی پروژه‌های شهری بسیار گسترده‌تر از آن است که تنها با شعار «ارزان اداره کردن شهر» سنجیده شود.

حجم پروژه‌های جدید تعریف‌شده

در مجموع، حدود ۲۳۳۴۵ میلیارد تومان پروژه جدید در قالب ۲۳۴۵ طرح و ریزپروژه در مناطق یازده‌گانه شیراز تعریف شده است.

چالش‌های مالی و بدهی‌های انباشته شهرداری

شهردار شیراز مدعی شده است که هیچ پروژه‌ای به دلیل کمبود منابع مالی متوقف نشده، اما بررسی‌های میدانی و گزارش‌های غیررسمی از وجود پروژه‌هایی حکایت دارد که به دلیل اختلاف با پیمانکاران یا تأخیر در پرداخت‌ها، ماه‌ها در رکود بوده‌اند.

معاون مالی شهرداری اعلام کرده است که طی دو سال گذشته حدود ۷ هزار میلیارد تومان از بدهی‌های انباشته شهرداری تسویه شده است؛ موضوعی که خود نشان می‌دهد فشار مالی بر شهرداری هنوز جدی است و مدیریت اقتصادی پروژه‌ها نیازمند دقت بیشتری است.

سرعت اجرا، بدون شفافیت مالی

در حوزه اجرایی، شهرداری اعلام کرده است که طی سال گذشته ۶۲ پروژه عمرانی جدید با ارزش بیش از ۲۱ هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان آغاز شده و از این میان ۴۱ پروژه به ارزش ۴۸۴۵ میلیارد تومان به بهره‌برداری رسیده است. با این حال، در هیچ‌یک از گزارش‌های رسمی منتشرشده، جزئیات مربوط به هزینه نهایی، درصد تعدیل قراردادها و ارزیابی کیفی پروژه‌ها ارائه نشده است.

آمار پروژه‌های عمرانی سال گذشته

کیفیت و شفافیت؛ ارکان حکمرانی کارآمد

کارشناسان مدیریت شهری معتقدند شاخص موفقیت در پروژه‌های عمرانی، صرفاً «زود تمام کردن» نیست؛ بلکه کیفیت اجرا، کنترل هزینه‌ها و شفافیت مالی سه رکن اصلی حکمرانی شهری کارآمد هستند. اجرای شتاب‌زده پروژه‌ها، اگر بدون نظارت مستقل و کنترل کیفی باشد، ممکن است به فرسودگی زودهنگام زیرساخت‌ها و حتی افزایش هزینه‌های نگهداری در آینده منجر شود.

نقاط ضعف اصلی مدیریت شهری

نبود سامانه عمومی شفافیت مالی برای اطلاع‌رسانی دقیق از هزینه‌ها، پیمانکاران و زمان‌بندی پروژه‌ها، یکی از نقاط ضعف اصلی مدیریت شهری فعلی به شمار می‌رود. در شرایطی که تورم و نوسان قیمت مصالح، هزینه اجرای طرح‌های عمرانی را به‌شدت افزایش داده، ادعای «مدیریت ارزان شهر» بدون انتشار مستندات مالی، نمی‌تواند معیار دقیقی از کارآمدی باشد.

در نهایت، اگرچه شهرداری شیراز در سال‌های اخیر پروژه‌های متعددی را به مرحله بهره‌برداری رسانده و از سرعت اجرا به عنوان یک دستاورد یاد می‌کند، اما تا زمانی که گزارش عمومی از هزینه‌های تمام‌شده، تعدیل قیمت‌ها و ارزیابی کیفی پروژه‌ها منتشر نشود، شعار «پروژه‌های زودتمام و ارزان» بیشتر از آن‌که واقعیت مدیریتی باشد، یک برندسازی تبلیغاتی به نظر می‌رسد.