کاهش چشمگیر بیماران پیشرفته سرطان سینه؛ مطالبه اجرای برنامه ملی غربالگری

پیشرفت چشمگیر در تشخیص زودهنگام و بازگشت به زندگی

تلاش‌های بیش از سه دهه‌ای در زمینه آگاهی‌بخشی و تشخیص زودهنگام سرطان سینه، نتایج چشمگیری در نظام سلامت کشور به همراه داشته است. شعار همیشگی ماه آگاهی‌بخشی سرطان سینه، «تشخیص زودهنگام، درمان موفقیت‌آمیز» بوده و نتیجه آن کاهش نسبت بیماران در مرحله پیشرفته بیماری از حدود ۷۰ درصد به کمتر از ۳۰ درصد است. در حال حاضر، ۹۰ درصد بیماران به‌دلیل تشخیص زودهنگام به زندگی عادی بازمی‌گردند.

رامین صرامی فروشانی، رئیس پژوهشکده سرطان معتمد جهاد دانشگاهی، در این باره اظهار داشت: «سرطان سینه اگر زود تشخیص داده شود درمان‌پذیر است اما اگر دیر تشخیص داده شود، میلیاردها تومان هزینه برای سه ماه بیشتر زنده‌ماندن در بردارد.»

چالش اندازه توده تشخیصی در ایران

با وجود پیشرفت‌ها، همچنان چالش‌هایی در زمینه تشخیص وجود دارد. بر اساس استانداردهای جهانی در کشورهای پیشرفته، سایز تشخیص توده حدود ۸ میلی‌متر است، اما این سایز در ایران ۳۲ میلی‌متر گزارش شده است. با این حال، مشاهدات میدانی نشان می‌دهد که تعداد مراجعات مردم برای تشخیص زودهنگام و انجام ماموگرافی در خانم‌های ۴۰ سال به بالا به شکل مطلوبی افزایش یافته است.

دلایل شیب فزاینده ابتلا

سرطان سینه همچنان شایع‌ترین سرطان میان خانم‌ها شناخته می‌شود و شیب فزاینده‌ای در ابتلا به آن مشاهده می‌شود که دو دلیل اصلی دارد:

• تغییر سبک زندگی: عواملی چون ژنتیک، تغذیه، افزایش سن ازدواج و فرزندآوری، منجر به ابتلای تعداد بیشتری از خانم‌ها به این نوع سرطان می‌شود.
• افزایش تشخیص: نسبت به گذشته، با جدی گرفتن غربالگری‌ها و آگاهی‌بخشی، تعداد بیشتری از مبتلایان شناسایی می‌شوند.

ایران؛ پیشرفته‌ترین نظام درمانی با دسترسی آسان

رئیس پژوهشکده سرطان معتمد جهاد دانشگاهی، نظام درمان ایران را یکی از پیشرفته‌ترین نظام‌های درمانی در کل دنیا دانست و تأکید کرد که ایران همواره ارزان‌ترین و باکیفیت‌ترین درمان‌ها را به مردم ارائه می‌کند. وی با اشاره به تجربه ۱۸ ساله زندگی در کشورهای پیشرفته اروپایی و آمریکای جنوبی، اظهار داشت که بعید است کشورهای پیشرفته غربی در حوزه درمان مانند ایران باشند.

یکی از دلایل برتری نظام درمانی ایران، دسترسی آسان بیماران به بهترین متخصصان، مراکز تصویربرداری و آزمایشگاه‌ها است؛ موضوعی که در کشورهای اروپایی بیماران باید مدت‌ها در نوبت انتظار بمانند.

مأموریت ملی برای پیشگیری و کنترل سرطان زنان

زهرا شیخی، معاون پژوهش و فناوری جهاد دانشگاهی، با اشاره به اینکه مادر ستون اصلی خانواده است و بیماری او می‌تواند به فروپاشی عاطفی و اجتماعی خانواده منجر شود، بر اهمیت تشخیص زودهنگام تأکید کرد. وی افزود که در پژوهشکده سرطان، تیمی متشکل از متخصصان، به‌ویژه متخصص تغذیه و روانپزشک، حضور دارند تا از ابتدای تشخیص، راهنمایی‌های تخصصی به بیمار ارائه دهند.

«اینکه چطور به بیمار بگوییم سرطان دارد بسیار حائز اهمیت است تا دچار شک و افسردگی نشود، چون همین موضوع می‌تواند روند درمان او را به تأخیر بیندازد.»

ضرورت اجرای برنامه غربالگری ملی

معاون پژوهش و فناوری جهاد دانشگاهی، با اشاره به هزینه‌های سنگین درمان که می‌تواند خانواده‌ها را مجبور به فروش دارایی‌هایشان کند، بر ضرورت اجرای برنامه غربالگری ملی تأکید کرد. وی بیان داشت که غربالگری این بیماری نمی‌تواند صرفاً در یک ماه برای جمعیت هدف انجام شود.

طبق سیاست‌گذاری کلان نظام سلامت در سال ۱۴۰۱، مأموریت ایجاد شبکه، پیشگیری، کنترل و درمان سرطان زنان به پژوهشگاه ملی سرطان جهاد دانشگاهی واگذار شده است. این برنامه باید برای کل زنان ایران برنامه‌ریزی شود و صرفاً محدود به تهران نباشد. گسترش این خدمات در سطح کشور نیازمند حمایت‌های جدی دولت و مجلس است.

آمار و نرخ بروز سرطان سینه در ایران

سرطان سینه جزو سرطان‌های شایع در کشور است و ۱۲.۹ درصد از کل موارد جدید سرطان و ۲۵ درصد از سرطان‌های زنان را تشکیل می‌دهد. نرخ بروز استاندارد شده سرطان سینه در ایران ۳۵ نفر در هر ۱۰۰ هزار نفر است.

توزیع خوشه‌ای ابتلا در استان‌ها

بروز سرطان سینه در ایران به‌صورت خوشه‌ای است و بیشترین نرخ در استان‌های مرکزی و کمترین نرخ در استان‌های دیگر ثبت شده است:

پیش‌بینی می‌شود تا پایان سال ۲۰۳۰ نرخ بروز به بیش از ۷۰ نفر در هر ۱۰۰ هزار نفر برسد و احتمال دارد تا ۱۵ سال آینده میزان ابتلا به همه سرطان‌ها ۱.۵ برابر شود.

غربالگری رایگان در ماه آگاهی‌بخشی

بیشترین سن شروع سرطان سینه در ایران بین ۴۰ تا ۴۹ سال است. در همین راستا، برنامه‌های غربالگری رایگانی با همکاری شهرداری در حال اجراست:

• معاینه رایگان بانوان در پنج منطقه شهر تهران (مناطق ۴، ۱۶، ۱۹، ۲۲ و ۳).
• ارائه خدمات رایگان غربالگری در ساختمان شماره یک پژوهشگاه (میدان ونک) تا پایان ماه اکتبر.

بانوان می‌توانند برای دریافت نوبت با شماره ۸۸۶۴۱۳۹۸ تماس بگیرند.