تفاهم‌نامه ۷۰ همتی برای دانش‌بنیان‌ها؛ جزئیات طرح‌های حمایتی نخبگان و آموزش هوش مصنوعی

تأمین مالی نوآورانه؛ قلب تپنده رشد علم و فناوری

معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری با تأکید بر لزوم فعال‌سازی تأمین مالی نوآورانه برای رشد پایدار علم و فناوری، از امضای تفاهم‌نامه‌ای ۷۰ همتی با پنج بانک برای تسهیل سرمایه‌گذاری در حوزه‌های دانش‌بنیان خبر داد و جزئیات طرح‌های جدید حمایتی از نخبگان و توسعه آموزش هوش مصنوعی را تشریح کرد.

اگر قرار است علم و فناوری در کشور رشد واقعی و پایدار داشته باشد، باید قلب تپنده آن یعنی تأمین مالی نوآورانه فعال شود. روش‌های سنتی تأمین مالی دیگر پاسخگوی نیاز‌های امروز نیست و لازم است از ابزار‌های نوین استفاده کنیم.

تسهیل سرمایه‌گذاری ۷۰ همتی و ابزارهای نوین مالی

در راستای تسهیل سرمایه‌گذاری در حوزه‌های دانش‌بنیان، تفاهم‌نامه‌ای به ارزش ۷۰ همت با پنج بانک امضا شده است. این اقدام با محوریت صندوق نوآوری و شکوفایی صورت می‌گیرد تا مسیر تأمین مالی شرکت‌های فناور هموار شود. پیش از این نیز، در سال جاری، ۲۰ همت اوراق توسعه فناوری با همکاری بانک رفاه منتشر شده بود که با استقبال خوبی مواجه شد.

یکی از تحولات مهم در این حوزه، رونمایی از ابزارهای نوین مالی است. معاون علمی و فناوری تأکید کرد که سرمایه‌گذاری در بخش‌های دانش‌بنیان نیازمند منابع مالی بزرگ است و به همین منظور، نخستین نمونه از ابزار فکتورینگ و درآمد‌های آتی تا ماه آینده در اقتصاد کشور رونمایی خواهد شد.

ظرفیت‌های قانون تأمین مالی و وثیقه‌گذاری دارایی‌های نامشهود

قانون تأمین مالی مصوب مجلس شورای اسلامی، ظرفیت‌های بزرگی برای تحول در تأمین مالی شرکت‌های دانش‌بنیان ایجاد کرده است. یکی از محورهای کلیدی این قانون، امکان وثیقه‌گذاری دارایی‌های نامشهود شرکت‌های فناور است که بسیاری از شرکت‌های دانش‌بنیان می‌توانند از این ظرفیت بهره‌مند شوند.

همچنین، دولت برنامه‌هایی برای تسهیل ورود شرکت‌های دانش‌بنیان به بورس و توسعه ابزار‌های مالی جمعی دارد. مدل‌هایی در دست طراحی است تا شرکت‌های نوپا و زیرمجموعه شرکت‌های بزرگ بتوانند از طریق انتشار اوراق نوآوری و اوراق مشارکت فناورانه تأمین مالی کنند.

طرح‌های حمایتی جدید بنیاد ملی نخبگان

در بخش دیگری از سخنان، معاون علمی و فناوری ریاست‌جمهوری از اجرای چند طرح حمایتی جدید برای نخبگان و پژوهشگران خبر داد که هدف اصلی آن‌ها کاهش دغدغه‌های معیشتی و فراهم‌سازی شرایط تمرکز کامل بر فعالیت‌های علمی است:

• طرح پژوهشیار: این طرح مجدداً فعال شده و به‌زودی برای دانشجویان دکترایی که امتحان جامع خود را گذرانده‌اند، فراخوان می‌شود. بر اساس این طرح، ماهانه ۲۰ میلیون تومان به پژوهشگران پرداخت خواهد شد.
• طرح آموزشیار: این طرح برای دانشجویان دکترا در مرحله قبل از امتحان جامع طراحی شده و به‌صورت تسهیلات ۲۰ میلیون تومانی پرداخت می‌شود. در صورت دفاع به‌موقع از پروپوزال و پایان‌نامه، این تسهیلات به کمک بلاعوض تبدیل خواهد شد.
• فرصت مطالعاتی بین‌المللی: اساتید جوانی که کمتر از پنج سال از استخدام آن‌ها گذشته و از طریق طرح شهید شهریاری یا بنیاد ملی نخبگان معرفی شوند، برای فرصت مطالعاتی یک‌ساله به کشور چین اعزام خواهند شد.

تمرکز بر هوش مصنوعی و آموزش فناوری‌های نو

برنامه‌های حمایتی دولت در حوزه فناوری‌های نو با تمرکز بر هوش مصنوعی و کوانتوم ادامه دارد. تا پایان سال سه فراخوان جدید در حوزه تأمین مالی نوآورانه منتشر خواهد شد:

• نخستین فراخوان در حوزه هوش مصنوعی آغاز شده است.
• دو فراخوان دیگر در دی و اسفند ماه اعلام خواهد شد.

این حمایت‌ها به‌صورت بلاعوض بوده و دولت به عنوان خریدار اصلی فناوری‌های نو عمل می‌کند.

در بخش آموزش نیز، توسعه فناوری‌های نو در دستور کار قرار گرفته است. از ابتدای مهرماه، درس "کوانتوم" در ۱۴ رشته و در ۱۲ دانشگاه کشور ارائه شده و محتوای آن به‌صورت ضبط‌شده در دسترس سایر دانشگاه‌ها قرار می‌گیرد. همچنین، در ترم آینده درس "هوش مصنوعی" نیز به همین شیوه ارائه و منتشر خواهد شد.

هدف نهایی این برنامه‌ها، هموارسازی مسیر رشد شرکت‌های دانش‌بنیان و نخبگان کشور با تأمین مالی هوشمند، آموزش هدفمند و حمایت‌های پژوهشی است تا خروجی‌های علمی در خدمت اقتصاد دانش‌بنیان قرار گیرد.