آمفتامین در معجون لاغری و شربت اپیوم در عطاری‌ها؛ هشدار جدی درباره داروهای غیرمجاز

دام پنهان در داروهای لاغری عطاری‌ها

بسیاری از افراد در جستجوی راهی سریع برای کاهش وزن، به عطاری‌ها روی می‌آورند. متأسفانه، برخی از این «معجون‌های معجزه‌آسا» حاوی مواد مخدری هستند که مصرف‌کننده را در معرض خطر جدی قرار می‌دهند.

تجربه تلخ مصرف آمفتامین

داستان «مریم»، زن ۳۴ ساله‌ای با ۸۹ کیلوگرم وزن، نمونه‌ای از این خطرات است. او پس از شنیدن توصیف همسایه خود درباره یک معجون لاغری، به عطاری مراجعه کرد. چند ماه پس از مصرف، مریم دچار بی‌قراری شدید شد و پزشکان تشخیص دادند که مقادیر زیادی آمفتامین در خون او جریان دارد.

آمفتامین پس از حشیش و شیشه، پرمصرف‌ترین مخدر محرک، به‌ویژه در میان جوانان است که می‌تواند وابستگی شدید ایجاد کند و سلامت جسم و روان را به شدت تحت تأثیر قرار دهد. این ماده مخدر غیرقانونی حالا سر از قرص‌های لاغری درآورده است.

گزارش میدانی از عطاری‌های تهران

بررسی‌های میدانی از ۱۲ عطاری در تهران نشان می‌دهد که در کنار دمنوش‌ها و عرقیجات گیاهی بی‌ضرر، برخی محصولات مشکوک نیز عرضه می‌شوند. یکی از عطارها در پاسخ به سؤال درباره وجود آمفتامین در کپسول‌های لاغری گفت:

• آمفتامین عموماً در محصولات شرکت‌های خارجی یافت می‌شود که ما آن‌ها را نمی‌فروشیم.
• عوارض محصولات حاوی آمفتامین شامل بی‌قراری و حالت تهوع است.
• پس از قطع مصرف این داروها، وزن به حالت سابق بازگشته و تأثیرات منفی بر بدن باقی می‌ماند.

خطر مصرف خودسرانه شربت اپیوم برای ترک اعتیاد

میل به ترک اعتیاد از طریق راه‌های ساده‌تر، بسیاری از افراد را به سمت داروهایی سوق می‌دهد که در عطاری‌ها یافت می‌شوند. در ماه‌های اخیر، فروش شربتی به نام اپیوم (تینچر) در عطاری‌ها برای ترک اعتیاد مجدداً افزایش یافته است.

هشدار سازمان غذا و دارو

شربت اپیوم یکی از داروهای طبقه‌بندی‌شده در گروه مواد تحت کنترل است و تنها باید تحت نظر پزشک متخصص و در مراکز درمانی معتبر برای کمک به ترک اعتیاد تجویز شود. عرضه این دارو در خارج از زنجیره قانونی، تهدیدی مستقیم برای سلامت جامعه محسوب می‌شود.

افزایش وابستگی و سرخوشی کاذب

در حالی که برخی افراد مانند «مراد» ۴۳ ساله، از درمان موفقیت‌آمیز با اپیوم تینچر تحت نظر مراکز درمانی صحبت می‌کنند، مصرف خودسرانه آن می‌تواند عواقب مخربی داشته باشد. رئیس انجمن صنفی درمانگران اعتیاد هشدار می‌دهد:

سرخوشی ناشی از مصرف خودسرانه این دارو، وابستگی به آن و در ادامه به سایر مخدرها را افزایش می‌دهد. درمان موفقیت‌آمیز نیازمند برنامه کاهش مصرف، روان‌درمانی و مشاوره‌های هدف‌دار تحت نظر متخصص است.

کپسول‌های انرژی‌زا؛ از خستگی مزمن تا سکته قلبی

افرادی که با خستگی، بی‌حوصلگی و خواب‌آلودگی مزمن دست‌وپنجه نرم می‌کنند، اغلب به دنبال راه‌حل‌های سریع در فضای مجازی و عطاری‌ها هستند. «فاطمه»، کارمند ۳۲ ساله، یکی از این افراد بود که برای رفع خستگی به عطاری مراجعه کرد و تا مرز مرگ پیش رفت.

او می‌گوید برخی از محصولات با ادعای گیاهی بودن، حاوی محرک‌های مصنوعی مانند سایدوفدرین، افدرین یا دیگر آمفتامین‌ها هستند. مصرف این مواد می‌تواند عوارض بسیار خطرناکی از جمله:

• تپش قلب شدید
• افزایش فشار خون
• اضطراب شدید
• سکته قلبی یا مغزی

را به دنبال داشته باشد. پزشکان تأکید می‌کنند که خستگی مزمن دلایل متعددی دارد و بهترین راه درمان، انجام چکاپ دوره‌ای و یافتن علت اصلی است، نه مصرف خودسرانه داروهای ناشناخته.

چالش نظارت و اعتماد به عطاری‌ها

طب سنتی ریشه‌ای عمیق در فرهنگ ایرانی دارد، اما نبود نظارت کافی بر فعالیت عطاری‌ها، این اعتماد را به تهدیدی برای سلامت عمومی تبدیل کرده است.

خلاء نظارتی و عطاری‌های بدون مجوز

رئیس سازمان غذا و دارو اعلام کرده است که ۲ تا ۳ هزار عطار بدون مجوز در حال فعالیت هستند. مشکل اصلی در گره نظارتی است؛ مجوز فعالیت عطاری‌ها توسط وزارت صمت و اتحادیه اصناف صادر می‌شود، نه وزارت بهداشت. این در حالی است که نهاد صادرکننده مجوز، نظارت کافی بر محتوای بهداشتی و دارویی این مراکز ندارد.

کارشناسان معتقدند که اگر مدیریت نظارت یکپارچه شود و از ابتدا تا انتها زیر نظر یک وزارتخانه قرار گیرد، می‌توان این مشکل را برطرف کرد و پاسخگویی را افزایش داد. تا زمانی که این گره باز نشود، اعتماد مردم به عطاری‌ها در معرض خطر باقی خواهد ماند.