خبر کامل
ایران صدرنشین مصرف آنتی‌بیوتیک جهان؛ هشدار درباره مقاومت باکتریایی و فروش بی‌رویه
با فرا رسیدن فصول سرد سال و اوج‌گیری بیماری‌های تنفسی و ویروسی، متأسفانه شاهد افزایش چشمگیر و بی‌رویه مصرف داروهای آنتی‌بیوتیک در کشور هستیم. این در حالی است که متخصصان بهداشت و درمان تأکید می‌کنند که آنتی‌بیوتیک‌ها برای بیماری‌هایی نظیر سرماخوردگی و آنفلوانزا که منشأ ویروسی دارند، نه تنها سودی ندارند، بلکه عوارض جدی و خطرناک مقاومت باکتریایی را به دنبال خواهند داشت.
مصرف بی‌رویه؛ عامل اصلی مقاومت باکتریایی
دکتر محمدرضا هاشمیان، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، با انتقاد شدید از الگوی مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها در ایران، توضیح داد که این داروها صرفاً برای مقابله با عفونت‌های باکتریایی طراحی شده‌اند و در برابر ویروس‌ها کاملاً بی‌اثر هستند. مصرف خودسرانه و طولانی‌مدت این داروها نه تنها بهبودی ایجاد نمی‌کند، بلکه منجر به مقاومت باکتری‌ها می‌شود.
متأسفانه برخی بیماران به دلیل مصرف غیراصولی آنتی‌بیوتیک‌ها، در مواجهه با عفونت‌های جدی، دیگر به درمان‌های استاندارد پاسخ نمی‌دهند.
عوارض جانبی و باورهای غلط رایج
آزیتا نبی‌زاده، سرپرست گروه ارزیابی فناوری سلامت و مطالعات اقتصادی سازمان غذا و دارو، نیز نسبت به مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک‌ها در فصل سرما هشدار داد. وی تأکید کرد که اغلب بیماری‌های تنفسی در پاییز و زمستان، مانند سرماخوردگی و آنفلوانزا، منشأ ویروسی دارند و مصرف آنتی‌بیوتیک برای آن‌ها هیچ توجیهی ندارد. این بیماری‌ها معمولاً پس از طی یک دوره مشخص، به صورت طبیعی بهبود می‌یابند.
مصرف بدون نسخه آنتی‌بیوتیک می‌تواند عوارض متعددی به دنبال داشته باشد:
- عوارض گوارشی: اسهال و تهوع
- واکنش‌های حساسیتی: واکنش‌های آلرژیک
- آسیب‌های جدی: در برخی موارد آسیب به کبد و کلیه
نبی‌زاده همچنین باور عمومی مبنی بر تسریع روند بهبودی توسط آنتی‌بیوتیک را اشتباه دانست و توضیح داد که این تصور غلط ناشی از همزمانی بهبود طبیعی بیماری با زمان مصرف دارو است.
ایران در صدر فهرست جهانی مصرف آنتی‌بیوتیک
بر اساس داده‌های جهانی، ایران با اختلاف فاحشی در صدر فهرست مصرف آنتی‌بیوتیک قرار دارد. کیانوش جهانپور، پزشک و فعال رسانه‌ای، اعلام کرد که مصرف آنتی‌بیوتیک در ایران ۶۸ دوز روزانه تعریف شده به ازای هر ۱۰۰۰ نفر است. این رقم در مقایسه با کشورهای اروپای شمالی مانند نروژ، فنلاند و دانمارک که مصرفی بین ۱۲ تا ۱۵ دوز دارند، بسیار بالاتر است.
مقایسه الگوهای مصرف جهانی
تفاوت فاحش در آمار مصرف جهانی، نشان‌دهنده الگوهای مختلف تجویز و دسترسی به دارو است. در حالی که در کشورهای با مصرف پایین، کنترل شدیدی بر تجویز آنتی‌بیوتیک‌ها اعمال می‌شود، در ایران این داروها به آسانی و حتی بدون نسخه پزشک در دسترس عموم قرار می‌گیرند.
| کشور/منطقه | میزان مصرف (دوز روزانه) |
|---|---|
| ایران | ۶۸ |
| آفریقای جنوبی، مصر، بنگلادش | بالا (پس از ایران) |
| نروژ، فنلاند، دانمارک | ۱۲ تا ۱۵ |
جهانپور تأکید کرد که مصرف بی‌رویه آنتی‌بیوتیک یک نگرانی بزرگ جهانی برای سلامت عمومی است، زیرا افزایش مقاومت باکتری‌ها، درمان عفونت‌ها در آینده را با مشکل مواجه خواهد کرد. وی همچنین به مقایسه قوانین ایران و سایر کشورها پرداخت و خاطرنشان کرد که در دبی، داروخانه‌ها در صورت فروش آنتی‌بیوتیک بدون نسخه، ۵۰۰ دلار جریمه می‌شوند، در حالی که در ایران این داروها به راحتی در دسترس هستند.
یافتن تعادل در مصرف منطقی و دسترسی عادلانه به آنتی‌بیوتیک‌ها همچنان یک اولویت جهانی در حوزه سلامت است.
تهدید رو به رشد مقاومت آنتی‌بیوتیکی در نوزادان
نتایج یک مطالعه بین‌المللی نشان می‌دهد که افزایش عفونت‌های مقاوم به آنتی‌بیوتیک در نوزادان تازه متولد شده، به عنوان یک تهدید رو به رشد برای سلامت جهانی در حال ظهور است. این امر بر اهمیت کنترل مصرف و تجویز منطقی آنتی‌بیوتیک‌ها بیش از پیش تأکید می‌کند.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.