گزارش ۱۴۰۳: تهران دومین سال آلوده دهه اخیر؛ ۱۲۳ روز ناسالم و تراز صوتی بحرانی

گزارش سالانه ۱۴۰۳: تهران در آستانه بحران زیست‌محیطی

شرکت کنترل کیفیت هوای تهران چهاردهمین گزارش سالانه خود را با محوریت بررسی وضعیت کیفیت هوا و صدای پایتخت در سال ۱۴۰۳ منتشر کرد. این گزارش تحلیلی و منسجم، روند تغییرات غلظت آلاینده‌های هوا و تراز صدا را از منظر زمانی و مکانی بررسی کرده و علاوه بر ارزیابی شاخص‌های آلودگی، تأثیر عوامل هواشناسی مؤثر بر تغییرات غلظت آلاینده‌ها را نیز تحلیل کرده است تا تصویری دقیق از وضعیت زیست‌محیطی شهر تهران در سال گذشته ارائه دهد.

آمار نگران‌کننده آلودگی هوا در سال ۱۴۰۳

بررسی‌ها نشان می‌دهد که سال ۱۴۰۳ از نظر آلودگی هوا، سالی پرچالش برای پایتخت بوده است. در مجموع، تعداد روزهایی که غلظت آلاینده‌ها فراتر از حد مجاز ثبت شده، قابل توجه است:

• ذرات معلق کوچک‌تر از ۲.۵ میکرون: ۱۲۳ روز فراتر از حد مجاز.
• آلاینده ازن: ۳۹ روز فراتر از حد مجاز.
• ذرات معلق کوچک‌تر از ۱۰ میکرون: ۱۴ روز فراتر از حد مجاز.

نکته حائز اهمیت این است که آلاینده‌های دی اکسید سولفور، دی اکسید نیتروژن و مونوکسید کربن در هیچ روزی فراتر از حد مجاز ثبت نشده‌اند.

اوج و حضیض آلودگی در پایتخت

بیشترین شاخص آلودگی (AQI) ثبت شده در سال ۱۴۰۳، عدد ۱۷۴ بوده است. این وضعیت در روز ۲۹ آذر ماه به دلیل افزایش شدید غلظت ذرات کوچک‌تر از ۲.۵ میکرون رخ داد و نشان‌دهنده شرایط بسیار ناسالم برای تمامی گروه‌های جامعه بود. در مقابل، پاک‌ترین روز سال گذشته، ۲ فروردین ماه با شاخص ۴۰ ثبت شد که در محدوده هوای پاک قرار می‌گیرد.

تهران، دومین سال آلوده در یک دهه

در بازه ۱۰ ساله منتهی به سال ۱۴۰۳، این سال با حدود ۳۹.۹ درصد شاخص کیفیت هوای بالاتر از حد سلامت، به عنوان دومین سال آلوده در دهه اخیر شناخته شده است. این آمار نشان‌دهنده تداوم و تشدید چالش‌های زیست‌محیطی در پایتخت است.

با توجه به دو آلاینده اصلی شهر تهران، ذرات معلق کوچک‌تر از ۲.۵ میکرون به لحاظ تعداد روزهای آلوده در سال گذشته در رتبه دوم و آلاینده ازن در مرتبه سوم قرار داشته‌اند که بر لزوم تمرکز بر کنترل منابع تولید این آلاینده‌ها تأکید می‌کند.

وضعیت بحرانی آلودگی صوتی

گزارش شرکت کنترل کیفیت هوا همچنین به وضعیت آلودگی صوتی در سال ۱۴۰۳ پرداخته است. تراز صوتی ثبت شده در ایستگاه‌های مختلف، فراتر از حد استاندارد و مجاز سازمان حفاظت محیط زیست است:

ثبت تراز صوتی ۷۲.۸۲ دسی‌بل در دوره شبانه در بزرگراه افسریه، نشان‌دهنده یک وضعیت بحرانی است که سلامت و آرامش شهروندان را به طور جدی تهدید می‌کند.

راهکارهای پایدار برای ارتقای کیفیت زندگی

تداوم روند کاهش آلاینده‌ها و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان تهرانی، نیازمند اتخاذ سیاست‌های پایدار محیط زیستی و مشارکت عمومی است. این امر در گرو اقدامات زیر است:

توسعه حمل‌ونقل عمومی پاک، کنترل مؤثر منابع آلاینده و همکاری بین‌بخشی دستگاه‌های مرتبط، از جمله الزامات حیاتی برای بهبود وضعیت زیست‌محیطی پایتخت است. ارتقای کیفیت زندگی شهروندان تنها با اتخاذ سیاست‌های پایدار محیط زیستی و مشارکت عمومی قابل دستیابی خواهد بود.