هوش مصنوعی؛ تنها مانع رکود آمریکا و تهدید بزرگ بعدی اقتصاد جهانی

سیاست‌های تعرفه‌ای و مهاجرتی دولت ترامپ، فضای کسب‌وکار آمریکا را متلاطم کرده است، با این حال، آنچه در حال حاضر مانع از سقوط آزاد اقتصاد این کشور شده، تب‌وتاب بی‌سابقه سرمایه‌گذاری در حوزه هوش مصنوعی است. این وضعیت، پرسش مهمی را مطرح می‌کند: اگر شرکت‌ها از سودآوری واقعی این فناوری ناامید شوند، آیا آمریکا وارد یک رکود جدید و عمیق خواهد شد؟

برخی از تحلیل‌گران اقتصادی معتقدند که در حال حاضر، تنها عامل بازدارنده در برابر رکود عمیق، همین موج سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی است. در همین راستا، گزارش‌های متعددی نسبت به شکل‌گیری «حباب هوش مصنوعی» و خطر ترکیدن آن هشدار داده‌اند. به عنوان مثال، جورج ساراولوس از دویچه بانک اخیراً اعلام کرده است که در صورت حذف هزینه‌های مرتبط با فناوری‌های هوش مصنوعی، اقتصاد آمریکا در آستانه رکود قرار خواهد گرفت.

نقش حیاتی هوش مصنوعی در نجات اقتصاد آمریکا

مطالعات مختلف، سهم قابل توجه هوش مصنوعی را در توسعه اقتصادی ایالات متحده نشان می‌دهند. این فناوری نه تنها محرک رشد بازار سهام بوده، بلکه مستقیماً بر تولید ناخالص داخلی نیز تأثیر گذاشته است.

سهم هوش مصنوعی در رشد تولید ناخالص داخلی

بر اساس داده‌های موجود، پروژه‌های هوش مصنوعی سهم بزرگی در رشد اقتصادی اخیر آمریکا داشته‌اند:

• مطالعات اقتصاد کلان پانتئون نشان می‌دهد که هزینه‌های صرف شده برای هوش مصنوعی در اوایل سال ۲۰۲۵، توانسته است ۰.۵ درصد به کل رشد اقتصادی آمریکا اضافه کند.
• جی‌پی‌مورگان این سهم را فراتر دانسته و اعلام کرده است که ۱.۱ درصد از کل رشد اقتصادی آمریکا از محل پروژه‌های هوش مصنوعی تأمین شده است.

مقیاس سرمایه‌گذاری نیز گویای این تمرکز است. برآوردهای سال ۲۰۲۴ نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در عرصه هوش مصنوعی در آمریکا به ۱۰۹ میلیارد دلار رسیده است که به طور قابل توجهی از ۹.۳ میلیارد دلار چین در همان سال پیشی گرفته است. همچنین، پرایس واترهاوس کوپرز پیش‌بینی کرده است که هوش مصنوعی تا سال ۲۰۳۰، رشد تولید ناخالص داخلی را تا ۱۴ درصد افزایش خواهد داد.

زنگ خطر حباب هوش مصنوعی و تهدید رکود

تمرکز بالای آمریکا بر این بخش، به ویژه با حضور شرکت‌های بزرگی نظیر مایکروسافت، انویدیا، گوگل و اوپن‌اِی‌آی، باعث شده است که آسیب‌پذیری این شرکت‌ها مترادف با آسیب‌پذیری بیشتر کل اقتصاد آمریکا باشد. اگر توسعه هوش مصنوعی به یک حباب تبدیل شود و بترکد، می‌تواند به بحران اقتصادی منجر شود.

اگر شرکت‌ها به این نتیجه برسند که سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی با بازگشت سرمایه معقولی همراه نیست، یا اگر رشد شرکت‌های بزرگ این حوزه متوقف یا آهسته شود، می‌تواند به بحران و رکود اقتصادی بیانجامد.

نشانه‌های ناامیدی از بازگشت سرمایه

برخی نشانه‌ها حاکی از آن است که مشکلات در حال نمایان شدن هستند. این موارد، وضعیت سرمایه‌گذاری تهاجمی روی هوش مصنوعی را هشداردهنده نشان می‌دهند:

• برخی از شرکت‌های بزرگ آمریکایی که هوش مصنوعی را جایگزین نیروی کار انسانی کرده بودند، تصمیم به بازگرداندن نیروی کار انسانی گرفته‌اند، زیرا معتقدند هوش مصنوعی هنوز نمی‌تواند جایگزین کامل باشد.
• مطالعات دانشگاه ماساچوست نشان می‌دهد که ۹۵ درصد از شرکت‌ها به این نتیجه رسیده‌اند که استفاده از هوش مصنوعی لزوماً به معنای درآمدزایی بیشتر برای شرکت‌ها نیست.

به همین دلیل، برخی از سرمایه‌گذاران انتظار دارند که تداوم سرمایه‌گذاری و تکیه بیش از حد بر هوش مصنوعی، در نهایت به رکود اقتصادی در آمریکا ختم شود.