رکوردشکنی تقاضای ریپو؛ خالص وام‌دهی بانک مرکزی ۵.۶ برابر شد

بانک مرکزی با انتشار گزارش جدید عملیات اجرایی سیاست پولی، از رکوردشکنی‌های پیاپی بانک‌ها در ثبت درخواست ریپو و افزایش چشمگیر تزریق پول به نظام بانکی خبر داد. خالص وام‌دهی بانک مرکزی به بانک‌ها در هفته منتهی به ۲۱ مهرماه ۱۴۰۴، به بالاترین سطح در چهار ماه اخیر رسید که نشان‌دهنده تغییر رویکرد این نهاد در قبال سیاست‌های انقباضی است.

رکوردشکنی تقاضای ریپو در حراج بازار باز

در ادامه روند افزایشی تقاضای نقدینگی از سوی بانک‌ها، بیست و ششمین حراج بازار باز سال ۱۴۰۴ که در روز ۲۶ مهرماه برگزار شد، شاهد ثبت رکورد جدیدی در میزان سفارش‌های ارسالی بود. در این حراج، ۲۲ بانک و موسسه اعتباری غیربانکی برای تأمین بخشی از وجوه نقد موردنیاز خود از طریق عملیات توافق بازخرید (ریپو) شرکت کردند.

جزئیات حراج شماره ۲۶ بازار باز

جزئیات این حراج مطابق با روال گذشته بود؛ حداقل نرخ توافق بازخرید روی سطح ۲۳ درصد ثابت ماند و مدت توافق بازخرید نیز هفت روزه تعیین شد. بر اساس گزارش منتشر شده، میزان درخواست‌های ریپوی ثبت شده توسط بانک‌ها در این هفته به شرح زیر است:

• میزان درخواست ریپو: بیش از ۴۹۴ هزار و ۳۶۰ میلیارد تومان.
• رشد هفتگی: ۲.۷ هزار میلیارد تومان نسبت به هفته قبل.
• این رقم بار دیگر رکورد ثبت ریپو در تاریخ عملیات بازار باز بانک مرکزی را شکست.

افزایش تزریق پول و تغییر رویه بانک مرکزی

بانک مرکزی که در چهار هفته متوالی، تزریق پول در بازار باز را با وجود رشد تقاضا کاهش داده بود، در حراج اخیر تغییر رویه داد و رقم سفارش‌های پذیرفته شده را افزایش داد. در حراج بازار باز روز ۲۱ مهرماه، بانک مرکزی با ۲۳۰ هزار میلیارد تومان از ریپوهای ثبت شده موافقت کرد و این مبلغ را به بازار تزریق نمود. این میزان پذیرش، ۱۵ هزار میلیارد تومان بیشتر از هفته قبل بود.

شایان ذکر است که در همین هفته، حدود ۲۱۶ هزار میلیارد تومان از ریپوهای حراج‌های قبلی سررسید شد و بانک‌ها این مبلغ را به بانک مرکزی بازگرداندند.

نسبت پذیرش سفارش‌ها زیر ۵۰ درصد

با وجود افزایش پذیرش سفارش‌ها در حراج بیست و ششم، رقم تزریق پول بانک مرکزی همچنان در سطوح نسبتاً پایینی قرار دارد. اگر حراج هفته گذشته را نادیده بگیریم، میزان پذیرش سفارش‌ها در این هفته، کمترین میزان از بهمن ماه سال گذشته تاکنون بوده است. همچنین، نسبت سفارش‌های پذیرفته شده به کل سفارش‌های ارسالی برای سومین هفته متوالی در زیر سطح ۵۰ درصد تثبیت شد و رقم ۴۶.۵۳ درصد را ثبت کرد.

جهش ۴ برابری اعتبارگیری قاعده‌مند

بخش دیگری از عملیات اجرایی سیاست پولی، به عملکرد بانک مرکزی در بازار بین بانکی و اعتبارگیری قاعده‌مند بانک‌ها با نرخ سقف دالان نرخ سود (۲۴ درصد) اختصاص دارد. داده‌ها نشان می‌دهد که در ۵ روز کاری منتهی به ۲۱ مهرماه، مجموع اعتبارگیری قاعده‌مند بانک‌ها از ۳۲۹.۱ هزار میلیارد تومان فراتر رفت.

مجموع اعتبارگیری قاعده‌مند بانک‌ها در بازار بین بانکی در هفته مورد بررسی، بیش از چهار برابر رقم هفته گذشته (۷۹.۷ هزار میلیارد تومان) بود.

در مقابل، ۲۹۷.۱ هزار میلیارد تومان از استقراض بانک‌ها در این بازار سررسید شد و تسویه گردید.

خالص وام‌دهی بانک مرکزی ۵.۶ برابر شد

با در نظر گرفتن عملیات بازار باز و اعتبارگیری قاعده‌مند در بازار بین بانکی، بانک مرکزی در هفته منتهی به ۲۱ مهرماه، به طور خالص ۴۶ هزار میلیارد تومان به بانک‌ها وام داد. این رقم نه تنها ۵.۶ برابر هفته گذشته بود، بلکه بیشترین میزان خالص تزریق پول از خردادماه سال جاری محسوب می‌شود.

این آمار حاکی از آن است که بانک مرکزی تا حدودی از سیاست‌های انقباضی خود عقب‌نشینی کرده و دسترسی بانک‌ها به منابع نقدینگی را تسهیل نموده است. رویکرد آتی بانک مرکزی در قبال این دو بازار، برای تحلیلگران اقتصادی حائز اهمیت خواهد بود.