چالش‌های حیاتی پالایشگاه و پتروشیمی شیراز؛ از نوسازی تا کمبود گاز و آب

نشست شورای انرژی استان فارس که با محوریت بررسی چالش‌های حیاتی صنایع استراتژیک استان و امضای قرارداد مهم خط لوله انتقال فرآورده‌های نفتی پارس برگزار شد، به محلی برای طرح مطالبات جدی مدیران پالایشگاه و پتروشیمی شیراز تبدیل گشت. در این نشست، مسئولان ارشد استان بر اهمیت مدیریت علمی منابع و ضرورت حمایت ملی از این صنایع تأکید کردند.

اهمیت استراتژیک فارس و مدیریت منابع انرژی

حسینعلی امیری، استاندار فارس، با تأکید بر اینکه انرژی موضوع نخست دولت‌ها و مردم دنیاست و ریشه بسیاری از تحولات جهانی در آن نهفته است، مدیریت علمی مصرف انرژی را لازمه توسعه پایدار دانست. وی به نقش حیاتی استان فارس در تأمین انرژی کشور اشاره کرد:

• استان فارس رتبه دوم کشور را در ذخایر گاز به خود اختصاص داده است.
• میادین نفتی متعددی در شهرستان‌های فارس وجود دارد که نیازمند توجه جدی دولت و وزارت نفت است.
• مدیریت هوشمندانه انرژی در استان، مانع از تعطیلی صنایع حساس در شرایط تنش آبی و انرژی شده است.

ضرورت حمایت ملی و تغییر الگوی کشت

امیری بر لزوم حمایت ملی از پتروشیمی شیراز و سایر صنایع استراتژیک استان تأکید کرد تا تولیدات آن‌ها در تصمیم‌گیری‌های کلان ملی با مشکل عملی مواجه نشود. وی همچنین فرسودگی خطوط انتقال و تغییر الگوی کشت را از مهم‌ترین برنامه‌های مدیریتی استان برای تأمین منابع پایدار آب در آینده عنوان کرد.

چالش‌های حیاتی پالایشگاه شیراز: قوانین و نوسازی

حمیدرضا دهقان، مدیرعامل پالایشگاه شیراز، با تأکید بر اهمیت پالایشگاه‌ها به‌عنوان صنایع استراتژیک، از مشکلات قانونی، مقرراتی و کمبود منابع مالی این واحد صنعتی انتقاد کرد. وی خواستار حمایت کمیسیون انرژی مجلس برای نوسازی و تداوم فعالیت پالایشگاه شد.

وی تصریح کرد که پالایشگاه‌ها تحت قوانین متعدد و متغیر با چالش‌های جدی مواجه هستند. از جمله این مشکلات می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• قیمت‌گذاری دولتی محصولات: پالایشگاه اختیار فروش و صادرات محصولات خود را ندارد.
• کاهش سودآوری: اجرای ماده ۴۵ و تبصره‌های آن، عملاً سود پالایشگاه‌ها را کاهش داده و ادامه فعالیت اقتصادی را دشوار کرده است.
• نیاز فوری به نوسازی: پالایشگاه شیراز که از سال ۱۳۴۹ فعالیت خود را آغاز کرده، نیاز مبرم به بهسازی سیستم‌ها دارد.
• توقف پروژه‌های زیست‌محیطی: اجرای پروژه‌های زیست‌محیطی با هزینه ۲۵۰ میلیون دلار به دلیل فشارهای اقتصادی و محدودیت منابع مالی متوقف شده است.

برای هر بشکه نفت، پرداخت دستمزد مشخص و اعمال سیستم‌های رگولاتوری شفاف ضروری است تا پالایشگاه‌ها بتوانند ادامه حیات دهند. بدون این اصلاحات، فعالیت پالایشگاه‌ها و دیگر پالایشگاه‌های کشور با خطر جدی مواجه خواهد شد.

بحران گاز و آب در پتروشیمی شیراز

بابک پورکیا، مدیرعامل پتروشیمی شیراز، نیز در این نشست به تشریح چالش‌های اصلی مجتمع پرداخت و خواستار حمایت مسئولان برای تأمین منابع پایدار و سرمایه‌گذاری برای توسعه واحدها شد. وی ناترازی گاز، کم‌آبی و محدودیت برق را از مهم‌ترین موانع تولید برشمرد.

خسارت ناشی از کمبود گاز و افزایش قیمت

پتروشیمی شیراز که از سال ۱۳۳۸ فعالیت دارد، سالانه ۳ میلیون و ۳۰۰ هزار تن تولید و حدود یک میلیون تن صادرات دارد. با این حال، محدودیت‌های اخیر خسارات سنگینی به این مجتمع وارد کرده است:

• سال گذشته ۶۵ روز تولید مجتمع به دلیل کمبود گاز قطع شد.
• این توقف منجر به از دست رفتن ۴۲۰ هزار تن محصول صادراتی شد.
• قیمت بالای گاز خوراک و سوخت، ۷۷ درصد قیمت تمام‌شده محصولات را تشکیل می‌دهد.
• تغییرات ۱۱۴ درصدی در خوراک و ۸۴ درصدی در سوخت، توان رقابت مجتمع در منطقه خاورمیانه را کاهش داده است.

تأمین آب و برق پایدار

مدیرعامل پتروشیمی شیراز با اشاره به مصرف سالانه حدود ۱۲ میلیون مترمکعب آب، سرمایه‌گذاری در منابع آب جایگزین مانند پساب شهر صدرا را برای پایداری تولید ضروری دانست. همچنین، تأمین برق طرح کیسه‌زنی با نیاز ۱.۵ مگاوات، تنها با تخصیص ۴۰۰ کیلووات مواجه است که یک بحران جدی محسوب می‌شود.

امضای قرارداد خط لوله پارس

در پایان این نشست، قرارداد خط لوله انتقال فرآورده‌های نفتی پارس به منظور انتقال فرآورده‌های نفتی به شیراز به امضا رسید.