عملیات موفقیت‌آمیز تعویض شیرهای توپی میدان هنگام؛ افزایش تولید پس از سه سال وقفه

چالش‌های فنی میدان هنگام و ضرورت تعمیرات

با توجه به ماهیت خورنده و دمای بالای سیال تولیدی میدان هنگام، شیرهای توپی سکوی شماره یک عملاً از سرویس خارج شده بودند. نشتی داخلی این شیرها، عملیات توپک‌رانی از سکو به سمت تأسیسات ساحلی منطقه سلخ را غیرممکن ساخته بود.

به‌دلیل اهمیت حفظ و نگهداری خطوط لوله به‌عنوان دارایی‌های ملی و همچنین به‌منظور جلوگیری از افزایش افت فشار به‌واسطه فرآیند حبس مایع (Liquid Hold-up) آب همراه در طول خط لوله، تعمیر و تعویض شیرهای توپی در اولویت کاری منطقه قرار گرفت. این اقدام برای اطمینان از مسئله تضمین جریان و ارتقای سطح ایمنی ضروری بود.

مراحل اجرایی عملیات پیچیده فنی

پس از پیگیری‌های مستمر و تأمین کالاهای مورد نیاز، منطقه قشم بلافاصله اقدام به آماده‌سازی مراحل اولیه و انجام این عملیات کرد. مطابق دستورعمل اجرایی، ابتدا عملیات توپک‌رانی مسیر دو خط لوله ۱۶ و ۲۰ اینچ از تأسیسات ساحلی منطقه سلخ تا تأسیسات فرآورش نفت به طول تقریبی ۳۰ کیلومتر انجام شد تا پس از تخلیه فشار خط، شرایط مناسب برای ادامه کار فراهم شود.

ایمن‌سازی و تخلیه فشار خطوط

مراحل اصلی عملیات شامل اقدامات زیر بود:

• بستن چاه‌های در سرویس میدان هنگام.
• تخلیه فشار حدفاصل خط لوله دریایی از سکو تا تأسیسات فرآورش نفت.
• جدا شدن بخش دریایی از بخش خشکیِ خط لوله.
• تخلیه فشار و ایمن‌سازی کامل منطقه کار.

بازگشت به مدار تولید و دستاوردهای عملیات

با تلاش شبانه‌روزی همکاران منطقه قشم، شیرهای جدید جایگزین شدند و خطوط لوله جریانی و هِدر، مورد آزمایش نشتی قرار گرفتند. در نهایت، چاه‌های فعال میدان هنگام مجدداً به مدار تولید برگردانده شدند.

پس از سه سال وقفه، در مردادماه امسال دوباره عملیات توپک‌رانی برای خط لوله دریایی انجام شد که به این ترتیب ضمن کاهش فشار برگشتی روی چاه‌ها و افزایش تولید، سطح مقطع عبوری جریان از آب همراه و مواد ته‌نشین‌شده، عاری و تمیز شد.

مدیریت ریسک بالای گاز سولفید هیدروژن

گفتنی است، به‌دلیل غلظت بسیار زیاد گاز کشنده سولفید هیدروژن (H2S)، انجام این عملیات با ریسک بسیار بالایی همراه بود. با این حال، با تلاش و نظارت عالی همکاران واحد HSE منطقه و بهره‌گیری از سیستم‌های تنفسی هوای فشرده، این عملیات خوشبختانه بدون کوچک‌ترین حادثه و آلودگی به پایان رسید. این موفقیت نتیجه همدلی و همفکری همه همکاران در دو گروه مدیریتی و اجرایی بود که با بررسی همه جوانب، خطرات و ملزومات کار، عملیات را به‌صورت ایمن به انجام رساندند.