چالش‌های تولید در آذربایجان شرقی؛ از جهش هزینه مواد خام تا درخواست ۵۰ هزار میلیارد ریال برای نوسازی صنایع

وزیر صنعت، معدن و تجارت در پایان سفر دو روزه خود به آذربایجان شرقی، ضمن تشریح چالش‌های کلان تولید از جمله ناترازی انرژی و جهش هزینه‌های مواد اولیه، از بهبود نسبی روند صادرات و واردات در نیمه دوم سال جاری خبر داد. در این نشست جمع‌بندی، استاندار آذربایجان شرقی نیز مطالبات کلیدی استان برای توسعه صنعتی و رفع موانع تولید را مطرح کرد.

چالش‌های کلان تولید و جهش هزینه‌های انرژی

سید محمد اتابک، در جلسه جمع‌بندی سفر خود، با اشاره به کاهش صادرات و واردات در ماه‌های ابتدایی سال، تأکید کرد که این روند با همکاری بخش خصوصی در نیمه دوم سال بهبود یافته است. وی همچنین به ناترازی‌های انرژی اشاره کرد که در سال‌های اخیر آسیب جدی به بخش تولید وارد کرده و گزارش‌های متعددی در این خصوص به کمیسیون صنایع و معادن مجلس ارائه شده است.

ناترازی انرژی و جبران خسارات

وی با انتقاد از عدم اجرای کامل قانون، اظهار داشت که طبق ماده ۲۵ قانون بهبود مستمر محیط کسب و کار، دولت موظف به جبران ضرر و زیان تولیدکنندگان ناشی از قطع برق است، اما این موضوع تاکنون اجرایی نشده است. با این حال، بسته‌ای حمایتی با موافقت شخص رئیس‌جمهور برای جبران این خسارات تدوین و ابلاغ شده است.

اتابک خاطرنشان کرد: برآورد نادرست از تاب‌آوری تولید می‌تواند باعث شود که بنگاه‌ها نتوانند فناوری خود را نوسازی کنند و در نتیجه به زیان و استهلاک دچار شوند.

افزایش سرسام‌آور هزینه‌های تولید

وزیر صمت افزایش هزینه‌های انرژی را یکی از نگرانی‌های اصلی دانست و اعلام کرد که در سه سال اخیر، هزینه اعلامی برق رشد قابل توجهی داشته و در برخی زیرشاخه‌ها این میزان تا سه برابر افزایش یافته است. وی همچنین به جهش هزینه‌های مواد اولیه اشاره کرد:

• در گذشته مواد خام با ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومان ترخیص می‌شد.
• اکنون این رقم به حدود ۷۰ هزار تومان رسیده است.
• این افزایش نرخ ارز، موجب رشد جدی هزینه‌ها در زنجیره تولید شده است.

وی همچنین کاهش سود شرکت‌های فولادی در بورس را نگران‌کننده خواند، زیرا این امر می‌تواند پیامدهای منفی برای صندوق‌های بازنشستگی که سهامداران عمده این شرکت‌ها هستند، به همراه داشته باشد.

چشم‌انداز انرژی و بازار روغن موتور

اتابک در بخش دیگری از سخنان خود، به پیشرفت‌ها در حوزه انرژی تجدیدپذیر اشاره کرد و ابراز امیدواری نمود که وضعیت تأمین انرژی صنایع در سال آینده و به‌ویژه در زمستان پیش رو، به مراتب بهتر از سال گذشته باشد.

ورود ۴۰۰۰ مگاوات برق جدید به مدار

وی خبر داد که تاکنون حدود چهار هزار مگاوات برق از طریق نیروگاه‌های جدید وارد مدار شده است که بیشتر آنها از نوع حرارتی ترکیبی هستند.

سازوکار تنظیم قیمت روغن موتور

در خصوص بازار روغن موتور، وی توضیح داد که قیمت آن تابع نرخ «لوب کات» است و تنها بخش ارزی آن توسط سازمان حمایت تنظیم می‌شود. برای کنترل قیمت‌ها مقرر شده است که نرخ جدید پس از اتمام ذخایر قبلی تولیدکنندگان اعمال شود.

مطالبات استاندار آذربایجان شرقی برای توسعه صنعتی

بهرام سرمست، استاندار آذربایجان شرقی، ضمن تأکید بر لزوم تبدیل تصمیمات سفر وزیر به برنامه‌های عملیاتی، حضور هیئت عالی وزارت صمت و کمیسیون صنایع و معادن مجلس را فرصتی کم‌نظیر برای بررسی میدانی چالش‌ها دانست. وی مهم‌ترین مشکلات واحدهای تولیدی استان را تشریح کرد:

• محدود بودن اختیارات ارزی و سیاست‌های کلان اقتصادی.
• ناترازی انرژی و ضعف زیرساخت‌های صنعتی.
• فرسودگی صنایع مادر (مانند ماشین‌سازی تبریز با بیش از چهار دهه قدمت).
• کمبود نقدینگی و پیچیدگی در فرایند تخصیص تسهیلات.

پیشنهادات کلیدی برای حمایت از تولید

استاندار آذربایجان شرقی برای رفع این چالش‌ها، پیشنهادات مشخصی را مطرح کرد:

وی همچنین از تدوین برنامه بازتوانی نیروگاه حرارتی تبریز و توسعه نیروگاه‌های خورشیدی برای سال آینده خبر داد.

حمایت از صنایع راهبردی و معدن

سرمست بر اهمیت صنعت فرش دستباف تأکید کرد و سه مطالبه اصلی در این حوزه را شامل حذف پیمان‌سپاری ارزی، احیای بیمه قالیبافان و اختصاص تسهیلات حمایتی دانست. در خصوص صادرات قیر نیز، پیشنهاد خروج آن از فهرست مواد خام، بازگشت مشوق‌های صادراتی و رایزنی با ترکیه و عراق برای تعدیل تعرفه‌ها مطرح شد.

استاندار آذربایجان شرقی با اشاره به ظرفیت‌های غنی معدنی استان، خواستار تسریع در آزادسازی پهنه‌ها و واگذاری آنها به بخش خصوصی برای ایجاد اشتغال و سرمایه‌گذاری جدید شد. همچنین، توسعه فازهای جدید مجتمع مس سونگون و ایجاد صنایع پایین‌دستی مس از دیگر اولویت‌های استان اعلام شد.

در پایان، برای تقویت خوشه کفش تبریز نیز درخواست ۲۰ هزار میلیارد ریال اعتبار از وزارت صمت ارائه شد و طرح ایجاد دفتر منطقه‌ای طراحی و نوآوری صنایع شمال‌غرب کشور در تبریز با محوریت دانشگاه‌ها و شرکت‌های دانش‌بنیان مطرح گردید.