پایان رسمی قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت؛ برجام دیگر وجود نخواهد داشت

«میخائیل اولیانوف»، نماینده روسیه در سازمان‌های بین‌المللی در وین، در پیامی مهم در کانال تلگرامی خود اعلام کرد که تاریخ انقضای قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد، که تأییدکننده توافق هسته‌ای ۲۰۱۵ (برجام) بود، فرا رسیده است. این رویداد، به معنای پایان رسمی عمر برجام از منظر حقوق بین‌الملل است.

اولیانوف در پیام خود نوشت: «فردا (۱۸ اکتبر) تاریخ قطعنامه ۲۲۳۱ که تایید توافق هسته‌ای ۲۰۱۵ (برجام) در شورای امنیت سازمان ملل بود، به پایان می‌رسد. برجام دیگر وجود نخواهد داشت.»

این مقام روس همچنین به تحولات آتی در نظارت بر برنامه هسته‌ای ایران اشاره کرد و تأکید نمود که از این پس، نظارت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بر برنامه هسته‌ای ایران صرفاً در چارچوب توافق جامع پادمانی صورت خواهد گرفت.

جزئیات قطعنامه ۲۲۳۱ و دوره ۱۰ ساله آن

قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل در سال ۲۰۱۵ به عنوان سند قانونی توافق هسته‌ای میان ایران و گروه ۱+۵ (شامل چین، فرانسه، روسیه، بریتانیا، ایالات متحده و آلمان) به تصویب رسید. هدف اصلی این قطعنامه، فراهم کردن زمینه لغو تحریم‌های بین‌المللی مرتبط با برنامه هسته‌ای ایران بود.

• تاریخ اجرا: این قطعنامه از ۲۶ مهرماه ۱۳۹۴ به مرحله اجرا درآمد.
• دوره اعتبار: دوره ۱۰ ساله اعتبار آن، فردا (۲۶ مهرماه ۱۴۰۴) به پایان می‌رسد.
• نقش آژانس: آژانس بین‌المللی انرژی اتمی مسئولیت نظارت بر اجرای جنبه‌های فنی این توافق در ایران را بر عهده داشت.

تلاش‌های تروئیکای اروپا و موضع ایران

در ماه‌های اخیر، کشورهای غربی، به ویژه تروئیکای اروپایی (شامل انگلیس، فرانسه و آلمان)، تلاش‌هایی را برای حفظ برخی محدودیت‌ها علیه ایران از طریق تفسیر و تحریف بندهای قطعنامه انجام داده‌اند. این کشورها سعی داشتند با استفاده از «سازوکار ماشه»، محدودیت‌های تسلیحاتی و موشکی را تمدید کنند.

این تلاش‌ها در حالی صورت می‌گیرد که تروئیکای اروپا خود به تعهدات مندرج در برجام، مبنی بر تلاش برای عادی‌سازی روابط تجاری با ایران، عمل نکرده است.

واکنش جمهوری اسلامی ایران

ایران این اقدامات کشورهای اروپایی را «غیرقانونی و فاقد وجاهت حقوقی» دانسته و موضع قاطع خود را اعلام کرده است:

با پایان اعتبار قطعنامه ۲۲۳۱، تمامی محدودیت‌های تسلیحاتی و موشکی مندرج در آن، از نظر حقوق بین‌الملل منتفی می‌شود و ایران دیگر ملزم به رعایت آن‌ها نخواهد بود.

اولیانوف نیز در پایان پیام خود پیش‌بینی کرد: «ما شاهد تحولات جدیدی در ارتباط با برنامه هسته‌ای ایران خواهیم بود.»