کشف دورترین و پرانرژی‌ترین «دایره رادیویی عجیب» با ساختار دوحلقه‌ای

🔭 کشف یک غول کیهانی با ساختار ون

دایره‌های رادیویی عجیب، حلقه‌هایی عظیم و کم‌نور از پلاسما هستند که امواج رادیویی ساطع می‌کنند و برخی کهکشان‌ها را در بر گرفته‌اند. این اجرام که اغلب ۱۰ تا ۲۰ برابر بزرگ‌تر از کهکشان راه شیری هستند، از زمان شناسایی اولیه در سال ۲۰۱۹، تنها حدود ۱۲ مورد از آن‌ها رصد شده است.

دایره رادیویی جدید که با نام RAD J131346.9+500320 شناخته می‌شود، به دو دلیل از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است:

• ساختار دوحلقه‌ای: این جرم از دو حلقه درهم‌تنیده، شبیه به یک دیاگرام ون، تشکیل شده است. این تنها دومین باری است که چنین ساختار پیچیده‌ای مشاهده می‌شود.
• دورترین و پرانرژی‌ترین: این نمونه، دورترین و پرانرژی‌ترین دایره رادیویی عجیب است که تاکنون کشف شده است.

آناندا هوتا، بنیان‌گذار پروژه پژوهشی نجوم RAD@home، این ساختارها را «شگفت‌انگیزترین و زیباترین ساختارهای کیهانی» توصیف می‌کند که سرنخ‌های مهمی از تکامل کهکشان‌ها و سیاه‌چاله‌ها در خود دارند.

🤝 قدرت همکاری داوطلبان و متخصصان

کشف اولیه این حلقه‌ها توسط دانشمندان داوطلب در پروژه بین‌المللی RAD@home صورت گرفت. سپس، تیمی از دانشمندان حرفه‌ای با استفاده از آرایه تلسکوپی LOFAR (شبکه‌ای از رادیوتلسکوپ‌ها در اروپا) وجود آن را تأیید کردند.

پراتیک داباده، اخترشناس از مرکز ملی پژوهش‌های هسته‌ای لهستان، تأکید می‌کند: «کشف چنین ساختاری توسط دانشمندان داوطلب، نشان‌دهنده‌ی اهمیت مداوم توانایی تشخیص الگوهای انسانی است، حتی در عصر یادگیری ماشینی.»

این همکاری نشان داد که دقت و توانایی تشخیص الگو توسط انسان همچنان در کنار ابزارهای پیشرفته مانند یادگیری ماشینی، نقشی حیاتی در اکتشافات بزرگ کیهانی ایفا می‌کند.

💨 فرضیه جدید شکل‌گیری: ابربادهای کهکشانی

نظریه‌های پیشین، شکل‌گیری دایره‌های رادیویی عجیب را به امواج شوک ناشی از برخورد سیاه‌چاله‌های کلان‌جرم نسبت می‌دادند. با این حال، ساختار منحصربه‌فرد جرم جدید که دو حلقه‌اش پیرامون یک فواره گازی قرار گرفته، فرضیه‌ای جایگزین را مطرح کرده است.

پژوهشگران معتقدند که این دایره‌ها ممکن است در اثر «ابر‌بادهایی» شکل گرفته باشند که از کهکشان‌های مارپیچی درون آن به بیرون جریان دارند. اگر این فرضیه تأیید شود، می‌تواند درک ما را از سایر دایره‌های رادیویی عجیب نیز متحول کند. برای تأیید این فرضیه، تحقیقات بیشتری مورد نیاز است.

✨ کشفیات جانبی و آینده رصدخانه‌ها

این همکاری علمی علاوه بر کشف ORC دوحلقه‌ای، به شناسایی دو جرم مهم دیگر نیز منجر شده است:

• یک کهکشان عظیم با قطر سه میلیون سال نوری که توسط یک حلقه رادیویی احاطه شده است.
• کهکشانی دیگر با حلقه‌ای پیرامون یکی از فواره‌های قدرتمندش.

جزئیات این کشف بزرگ در مجله‌ی Monthly Notices of the Royal Astronomical Society منتشر شده است. انتظار می‌رود رصدخانه‌های نسل آینده مانند ورا سی. روبین، در آینده جزئیات بیشتری از این ساختارهای مرموز کیهانی را آشکار سازند و به حل معمای شکل‌گیری آن‌ها کمک کنند.