اتحادیه اروپا تحریم‌های هسته‌ای تعلیق‌شده علیه ایران را بازگرداند

شورای اتحادیه اروپا در پیامی که جمعه شب (۲۵ مهر ۱۴۰۴) در تارنمای رسمی این اتحادیه منتشر شد، اعلام کرد که تحریم‌های هسته‌ای تعلیق یا لغو شده علیه ایران بر اساس برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) را بار دیگر برقرار می‌کند. این تصمیم در پی بازاعمال تمامی تحریم‌ها و محدودیت‌های مرتبط با برنامه هسته‌ای ایران از سوی سازمان ملل متحد در تاریخ ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۵ (ششم مهرماه ۱۴۰۴) اتخاذ شده است.

این اقدام اتحادیه اروپا در واقع تداوم مواضع سیاسی و غیرسازنده علیه برنامه هسته‌ای ایران تلقی می‌شود و در پی فعال‌سازی سازوکار حل‌وفصل اختلاف برجام توسط سه کشور اروپایی صورت گرفته است.

تدابیر محدودکننده جدید اتحادیه اروپا

شورای اتحادیه اروپا در تصمیم جدید خود، دامنه گسترده‌ای از تدابیر محدودکننده را مجدداً علیه ایران اعمال خواهد کرد. این محدودیت‌ها شامل بخش‌های کلیدی اقتصادی و تجاری می‌شوند:

• انرژی: واردات نفت خام، گاز طبیعی، محصولات پتروشیمی و فرآورده‌های نفتی از ایران.
• تجهیزات: فروش و تأمین تجهیزات کلیدی مورد استفاده در بخش انرژی.
• فلزات و مواد گرانبها: طلا، برخی فلزات و الماس.
• حمل و نقل و فناوری: تجهیزات دریایی خاص و نرم‌افزارهای مرتبط.

این تحریم‌ها بخش‌های حیاتی اقتصاد ایران را هدف قرار داده و به طور مستقیم بر تجارت خارجی و درآمدهای ارزی کشور تأثیر می‌گذارد.

همسویی کشورهای غیرعضو اتحادیه اروپا

در بخش دیگری از بیانیه اتحادیه اروپا، فهرستی از کشورهایی که با این تصمیم همسو شده‌اند، اعلام شده است. این کشورها متعهد شده‌اند که سیاست‌های ملی خود را با تصمیم شورای اتحادیه اروپا منطبق سازند:

«کشورهای آلبانی، بوسنی و هرزگوین، ایسلند، مولداوی، مونته‌نگرو، مقدونیه شمالی، نروژ، صربستان و اوکراین خود را با این تصمیم شورای اتحادیه اروپا همسو کرده‌اند و اطمینان خواهند داد که سیاست‌های ملی‌شان با این تصمیم منطبق باشد.»

اتحادیه اروپا ضمن استقبال از این اقدام، آن را نشانه‌ای از تعهد مشترک این کشورها در حمایت از تصمیم شورای اروپا دانسته است.

زمینه سیاسی و فعال‌سازی مکانیسم ماشه

این تصمیم اتحادیه اروپا در پی اقدام تروئیکای اروپایی (انگلیس، فرانسه و آلمان) برای فعال‌سازی سازوکار حل‌وفصل اختلاف (مکانیسم ماشه) در برجام صادر شده است. این سه کشور پیشتر در اقدامی هماهنگ با آمریکا و با سوء استفاده از این سازوکار، ۶ قطعنامه پیشین شورای امنیت سازمان ملل متحد را که در پی توافق هسته‌ای سال ۱۳۹۴ لغو شده بودند، مجدداً فعال کردند. این اقدام منجر به بازاعمال تحریم‌های سازمان ملل و به تبع آن، بازگشت تحریم‌های اتحادیه اروپا شده است.