خبر کامل
افزایش فشار گاز زیر آتشفشان تفتان؛ ۹ سانتی‌متر بالا آمدن قله در ۱۰ ماه
⚠️ بالا آمدن ۹ سانتی‌متری قله تفتان؛ نشانه‌ای از افزایش فشار زیرسطحی
نتایج یک پژوهش علمی جدید که در نشریه معتبر «ژئوفیزیکال ریسرج لترز» منتشر شده، نشان‌دهنده یک پدیده غیرعادی در آتشفشان تفتان است. بر اساس این یافته‌ها، ناحیه‌ای در نزدیکی قله این آتشفشان، در یک دوره ۱۰ ماهه، به میزان ۹ سانتی‌متر بالا آمده است. این بالاآمدگی که هنوز کاهش نیافته، توسط محققان به افزایش فشار گاز در زیر سطح آتشفشان نسبت داده می‌شود و لزوم پایش دقیق‌تر این کوه را مطرح کرده است.
🔍 تغییر وضعیت از «خاموش» به «نیمه‌فعال»
آتشفشان تفتان، که تا پیش از این در دسته آتشفشان‌های «خاموش» طبقه‌بندی می‌شد، اکنون با توجه به فعالیت‌های اخیر، نیازمند بازنگری در وضعیت خود است. پابلو گونزالس، آتشفشان‌شناس برجسته در شورای تحقیقات ملی اسپانیا و نویسنده ارشد این مطالعه، در این باره توضیح می‌دهد:
آتشفشان‌ها زمانی خاموش در نظر گرفته می‌شوند که از زمان آغاز دوره هولوسن (۱۱۷۰۰ سال پیش) فعالیتی نداشته باشند. با توجه به فعالیت اخیر در کوه تفتان، شاید بهتر باشد این آتشفشان «نیمه‌فعال» توصیف شود.
این تغییر وضعیت، اهمیت پایش‌های علمی و دقیق‌تر را دوچندان می‌کند.
📈 جزئیات بالا آمدگی و افزایش فشار
بررسی‌های دقیق ماهواره‌ای، ابعاد این پدیده را مشخص کرده است:
- میزان بالا آمدگی: ۹ سانتی‌متر
- دوره زمانی: ۱۰ ماه (از ژوئیه ۲۰۲۳ تا مه ۲۰۲۴)
- محل وقوع: ناحیه‌ای نزدیک به قله آتشفشان تفتان
- دلیل احتمالی: افزایش فشار گاز در زیر سطح زمین
به گفته گونزالس، این فشار انباشته شده در نهایت باید به طریقی آزاد شود؛ «یا به‌صورت خشونت‌آمیز یا آرام‌تر». با این حال، او تأکید می‌کند که در حال حاضر دلیلی برای نگرانی از فوران قریب‌الوقوع وجود ندارد، اما پایش‌های مستمر و دقیق ضروری است.
🗓️ سابقه پایش و کشف فعالیت اخیر
آغاز بررسی‌های دقیق بر روی تفتان به سال ۲۰۲۰ بازمی‌گردد. محمدحسین محمدنیا، دانشجویی که زیر نظر پابلو گونزالس فعالیت می‌کند، برای نخستین بار تصاویر ماهواره‌ای این آتشفشان را در سال ۲۰۲۰ بررسی کرد و در آن زمان هیچ نشانه قابل توجهی از فعالیت مشاهده نکرد.
اما در سال ۲۰۲۳، گزارش‌هایی در شبکه‌های اجتماعی مبنی بر انتشار گاز از کوه تفتان منتشر شد. این گازها به حدی شدید بودند که بوی آن‌ها از شهر خاش در فاصله ۵۰ کیلومتری نیز قابل استشمام بود. محمدنیا با استفاده مجدد از تصاویر ماهواره‌ای، افزایش جزئی سطح زمین در نزدیکی قله را کشف کرد که این امر، تأییدی بر افزایش فشار زیرسطحی بود.
⛰️ مشخصات جغرافیایی آتشفشان تفتان
آتشفشان تفتان یک آتشفشان چینه‌ای (Stratovolcano) است که در جنوب‌شرقی ایران واقع شده است. مشخصات کلیدی آن عبارتند از:
- نوع آتشفشان: چینه‌ای
- ارتفاع: ۳۹۴۰ متر
- موقعیت: جنوب‌شرقی ایران، در میان مجموعه‌ای از کوه‌ها و آتشفشان‌ها
مرحله بعدی این تحقیق، همکاری با دانشمندانی است که در زمینه پایش گازی آتشفشان‌ها تخصص دارند تا داده‌های بیشتری در مورد وضعیت فعلی تفتان جمع‌آوری شود.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
