گرانی ۵۰ درصدی میوه در قم؛ از تقسیم یک سیب تا مطالبه کالابرگ الکترونیک

بازار میوه در قم، در فصل پاییز، حال و هوایی متفاوت و نگران‌کننده دارد. در حالی که میوه‌های فصلی مانند انار، خرمالو و سیب پاییزی در ویترین مغازه‌ها چیده شده‌اند، قیمت‌های سر به فلک کشیده، قدرت خرید مردم را به شدت کاهش داده است. گزارش‌های میدانی از میدان مرکزی میوه و تره‌بار قم، تصویری از مغازه‌های خلوت، سبدهای پر اما بی‌مشتری و نگاه‌های مردد خریدارانی را نشان می‌دهد که تنها به تماشای قیمت‌ها بسنده می‌کنند.

بر اساس گزارش‌های رسمی، قیمت برخی اقلام مانند خیار، کیوی و شلیل نسبت به ماه گذشته تا ۵۰ درصد افزایش یافته است.

بازتاب گرانی در میان مردم: از تقسیم یک سیب تا مطالبه کالابرگ

گرانی میوه، زندگی روزمره شهروندان قمی را تحت تأثیر قرار داده و منجر به تغییر الگوی مصرف و حتی حذف تدریجی میوه از سبد غذایی خانوارها شده است. این وضعیت، گلایه‌های تند و طعنه‌آمیز مردم را به دنبال داشته است:

• شهروند میانسال: «قبلاً جعبه‌ای سیب می‌خریدیم، حالا باید یک سیب را چهار قسمت کنیم تا همه بچه‌ها بخورند.»
• دانشجو: «در خوابگاه، یک بشقاب میوه را بین پنج نفر تقسیم می‌کنیم. سهم من یک قاچ پرتقال است.»
• مطالبه عمومی: برخی شهروندان با طعنه، خواستار اختصاص کالابرگ الکترونیک برای میوه شده‌اند و می‌گویند: «کالابرگ برای برنج و روغن خوب است، ولی ما خرمالو را باید قسطی بخریم؟!»

یک فروشنده میوه در خیابان صفائیه نیز وضعیت بازار را اینگونه توصیف می‌کند: «میوه هست، مشتری نیست. مردم می‌آیند، نگاه می‌کنند، آه می‌کشند و می‌روند. ما هم شرمنده می‌شویم و هم ضرر می‌کنیم.»

پاسخ رئیس جهاد کشاورزی قم به انتقادات

در پی این افزایش چشمگیر قیمت‌ها، سجاد چهرگانی، رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان قم، در گفت‌وگویی اختصاصی، ضمن تأکید بر غیرقابل قبول بودن حذف میوه از سفره مردم، دلایل گرانی و برنامه‌های نظارتی این سازمان را تشریح کرد.

او کاهش مصرف را ناشی از افت قدرت خرید خانوارها دانست، اما تأکید کرد که حجم ورود میوه به بازار نشان می‌دهد مصرف حذف نشده، بلکه الگوی خرید تغییر کرده است. وی افزود که تولید میوه در کشور امسال افزایش داشته و جز در مواردی مانند سیب درختی که دچار خسارت اقلیمی شده، سایر اقلام به وفور عرضه می‌شوند.

دلایل اصلی گرانی میوه از دیدگاه مسئولان

چهرگانی افزایش قیمت میوه را نتیجه مستقیم عوامل زیر دانست:

• افزایش هزینه‌های تولید و نهاده‌ها
• افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل
• گرمای بی‌سابقه و خشکسالی

وی همچنین به کاهش محصول سیب در برخی مناطق تا ۸۰ درصد به دلیل خسارت‌های اقلیمی اشاره کرد. علاوه بر این، اختلاف قیمت بین میدان مرکزی و مغازه‌های سطح شهر به دلیل تورم، اجاره‌بها، حامل‌های انرژی و هزینه‌های معیشتی فروشندگان به شدت افزایش یافته است.

برنامه‌های نظارتی و اصلاحی برای کنترل بازار

رئیس سازمان جهاد کشاورزی قم در خصوص کنترل بازار و حمایت از مصرف‌کنندگان، به تشریح برنامه‌های نظارتی و اصلاحی سازمان متبوع خود پرداخت:

نظارت چندلایه بر بازار

نظارت بر بازار میوه به صورت چندلایه انجام می‌شود:

نظارت بر مراکز عمده‌فروشی بر عهده سازمان جهاد کشاورزی است و خرده‌فروشی‌ها توسط سازمان صمت و تعزیرات حکومتی کنترل می‌شوند.

چالش قیمت‌گذاری و کالابرگ

چهرگانی تأکید کرد که میوه قیمت مصوب ندارد و تابع عرضه و تقاضاست. او چالش‌های اجرایی در مسیر عرضه مناسب به مناطق کم‌برخوردار را شامل تعیین قیمت روزانه، کیفیت متغیر میوه‌ها و همکاری اصناف دانست.

در پاسخ به مطالبه کالابرگ میوه، وی تصریح کرد که تصمیم‌گیری در این خصوص در اختیار وزارت رفاه و تأمین اجتماعی است و سازمان جهاد کشاورزی نقشی در آن ندارد.

طرح‌های اصلاحی و توسعه میادین عرضه مستقیم

برای بهبود وضعیت بازار، سازمان جهاد کشاورزی قم اقدامات زیر را در دستور کار قرار داده است:

• آغاز فرآیند خرید و ذخیره‌سازی میوه برای ایام پایانی سال.
• استفاده از ظرفیت روستا بازارها برای عرضه مستقیم کالاهای کشاورزی.
• افتتاح هشت میدان عرضه مستقیم کالا تا ۲۲ بهمن، که مشابه سازمان میادین تهران عمل خواهند کرد.
• فعال‌سازی ستاد قیمت‌گذاری و راه‌اندازی غرفه‌های میوه «ریحان» در سطح شهر برای کنترل و اطلاع‌رسانی شفاف قیمت‌ها.