خبر کامل
انتقاد پدرام کریمی از شوراهای سینمایی: دیگر سراغ پروژه‌های دفاع مقدس نمی‌روم
نگاهی تازه به جنگ: «اتاقک گِلی» و چالش‌های فیلمنامه‌نویسی دفاع مقدس
پدرام کریمی، فیلمنامه‌نویس شناخته‌شده آثاری چون «کارگر ساده نیازمندیم» و «زندگی جای دیگری است»، در گفت‌وگویی مفصل به تشریح رویکرد خود در پروژه «اتاقک گِلی» و پیچیدگی‌های نگارش آثار جنگی پرداخت. او که با این فیلم به روایت عملیات مرصاد پرداخته، همچنین از موانع بوروکراتیک و عدم تخصص در شوراهای تصمیم‌گیرنده سینمای ایران انتقاد کرد.
فشار پیش‌داوری‌ها بر آثار جنگی
کریمی در ابتدای صحبت‌های خود به چالش‌های ذاتی تولید آثار در ژانر دفاع مقدس اشاره کرد. او معتقد است که وابستگی مالی این پروژه‌ها به نهادهای دولتی، یک پیش‌فرض انتقادی و بدبینانه در ذهن مخاطب ایجاد می‌کند. بسیاری از تماشاگران با ذهنیتی قضاوت‌گر وارد سالن می‌شوند و این نگاه، فشار مضاعفی بر فیلمنامه‌نویس وارد می‌سازد.
با این حال، او تأکید کرد که در تاریخ سینمای ایران نمونه‌هایی وجود دارد که فیلمسازان توانسته‌اند با خلق درامی منسجم و عاطفه‌محور، این پیش‌داوری‌ها را تعدیل کنند.
تبدیل خاطرات تاریخی به درام سینمایی
فیلمنامه‌نویس «اتاقک گِلی» درباره نحوه پیوستن به این پروژه توضیح داد که تهیه‌کننده فیلم، داوود صبوری، خود از رزمندگان لشکر ۲۷ محمد رسول‌الله بوده و پروژه را با انگیزه‌ای شخصی و بر پایه ده‌ها مصاحبه تصویری با رزمندگان آغاز کرده است. کریمی تأکید کرد که با وجود ارزش تاریخی بالای این تحقیقات میدانی، برای تبدیل آن‌ها به یک درام سینمایی جذاب، نیاز به عبور از صافی
او نمونه‌ای از این فرآیند را روایت یک راننده کامیون در عملیات مرصاد دانست:
فردی عادی که به شکل ناخواسته وارد متن جنگ شد و با انتقال نیروها به نزدیک اسلام‌آباد، نقطه ورود درام برای فیلم شد. این شخصیت حاشیه‌ای، امکان روایت یک زندگی روزمره و هم‌زمان حماسه‌ای ملی را فراهم کرد و فیلمنامه حول او شکل گرفت.
کریمی همچنین اشاره کرد که حضور ذهنی بازیگران و کارگردانان مشخص، به‌ویژه
مانع بزرگ: پروسه تأیید و تصویب فرسایشی
پدرام کریمی بزرگ‌ترین مانع در نگارش و تولید آثار جنگی را پروسه پیچیده و فرسایشی تأیید و تصویب دانست. او تجربه «اتاقک گِلی» را تلنگری برای خود خواند و اعلام کرد که دیگر تمایلی به سراغ پروژه‌های دفاع مقدس ندارد؛ نه به دلیل سخت‌گیری‌های اصولی، بلکه به خاطر
وی به یک نمونه از این مشکلات اشاره کرد:
- در برخی مواقع از تیم فیلمنامه می‌خواستند تعداد زیادی فرمانده را در فیلم بگنجانند.
- کریمی تأکید کرد که سینما بر محور یک قهرمان یا ضدقهرمان شکل می‌گیرد و آلبوم خانوادگی نیست که پر از شخصیت‌های پراکنده باشد.
- تمرکز باید روی
یک کاراکتر، یک مسئله و یک انگیزه باشد.
او همچنین فاش کرد که به دلیل فشار زمان جشنواره و شرایط سخت تولید (مانند فیلمبرداری در برف برای داستانی تابستانی)، بیش از ده سکانس جنگی و سه سکانس افتتاحیه حذف شد. این حذف‌ها تعادل شخصیت‌هایی چون دامادی که حلقه ازدواجش را گم می‌کند، شهید حاج‌اکبری و برادران مظفر و عطا بحیرایی را بر هم زد و آن‌ها را صرفاً به اسامی محدود کرد.
شوراهای تصمیم‌گیرنده فاقد تخصص سینمایی
کریمی موانع نهادهای تصمیم‌گیر را یکی از جدی‌ترین چالش‌ها دانست. او گفت که پروژه‌های جنگی و تاریخی اغلب درگیر شوراهایی می‌شوند که اعضایشان هیچ نسبتی با سینما ندارند. این افراد، که تجربه نوشتن فیلمنامه ندارند، درباره مفاهیم پایه‌ای مانند قهرمان، ضدقهرمان یا تعلیق نظر می‌دهند و حتی روی بدیهیات فیلمنامه اصلاحیه می‌گذارند.
او تأکید کرد که فیلمنامه‌نویس باید با
جایگاه فیلمنامه‌نویس در سینمای ایران
پدرام کریمی که سابقه فعالیت در حوزه کمدی و اجرای رادیویی را نیز دارد، تأکید کرد که دغدغه اصلی و رسالت فرهنگی او همواره
- بار اصلی هر فیلم روی دوش فیلمنامه است، اما در ایران کمترین اهمیت را دارد.
- دستمزد فیلمنامه‌نویس گاهی با دستیار تولید برابری می‌کند.
- هر کسی از نیروی خدماتی تا تهیه‌کننده احساس می‌کند حق اظهار نظر درباره فیلمنامه را دارد.
کریمی معتقد است مشکل سینمای ایران کمبود فیلمنامه‌نویس حرفه‌ای نیست، بلکه حضور عوامل غیرحرفه‌ای است. این وضعیت باعث شده است که بسیاری از کارگردان‌های مؤلف خودشان فیلمنامه بنویسند یا فیلمنامه‌نویسان برای حفظ متن خود، خودشان کارگردانی کنند. او این وضعیت را فضیلت ندانست و تأکید کرد که فضیلت در این است که هر کس کار تخصصی خود را انجام دهد: کارگردان روایت تصویری بسازد و فیلمنامه‌نویس شخصیت و پیرنگ خلق کند. خلط این حرفه‌ها اغلب به خروجی بی‌کیفیت منجر می‌شود.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
