گنبد پولادین ترکیه با هوش مصنوعی وارد فاز عملیاتی شد

شرکت صنایع دفاعی و الکترونیک آسلسان ترکیه با رونمایی و عملیاتی کردن سامانه پدافند هوایی یکپارچه و چندلایه خود موسوم به «گنبد پولادین»، یک نقطه عطف جدید در استراتژی دفاعی منطقه‌ای ایجاد کرده است. این پروژه جاه‌طلبانه که ستون فقرات آن بر هوش مصنوعی و الگوریتم‌های پیشرفته یادگیری ماشینی استوار است، یک دیوار دفاعی قدرتمند و هوشمند علیه طیف وسیعی از تهدیدات هوایی، از موشک‌ها و پهپادها گرفته تا هواپیماهای سرنشین‌دار و بدون سرنشین، ایجاد می‌کند.

گنبد پولادین: پاسخی هوشمند به تهدیدات نوین

نام‌گذاری این سامانه یادآور «گنبد آهنین» (Iron Dome) اسرائیل است و به‌عنوان یک پاسخ مستقیم به تهدیدات نوظهور و پیشرفته طراحی شده است. این تهدیدات شامل ریزپرنده‌ها و پهپادهای شناسایی و تهاجمی پرشمار و همچنین موشک‌های بالستیک مانورپذیر در فاز نهایی پرواز هستند. مقامات آسلسان در آنکارا تأکید کردند که گنبد پولادین فراتر از یک ساختار دفاعی سنتی عمل می‌کند و توازن قوای نظامی در منطقه را به‌طور مستقیم تحت تأثیر قرار خواهد داد.

این سامانه در واقع یک دیوار دفاعی هوشمند و کاملاً متصل است که از ترکیبی بهینه از اقدامات کشنده و غیرکشنده برای خنثی‌سازی تهدیدات استفاده می‌کند:

• بخش کشنده: شامل خانواده سامانه‌های موشکی «حصار» با بردهای مختلف است.
• بخش غیرکشنده: شامل فناوری‌های پیشرفته‌ای نظیر سامانه‌های جنگ الکترونیک برای اخلال در سامانه‌های ناوبری و ارتباطی، لیزرهای پرتوان برای انهدام یا کور کردن حسگرها، و انواع اخلال‌گرهای فرکانسی است.

سیستم فرماندهی و کنترل «حاکم» (HAKİM)

مغز متفکر و هسته اصلی عملیاتی گنبد پولادین، سیستم فرماندهی و کنترل پیشرفته‌ای به نام «حاکم» (HAKİM) است. هدف اصلی این سامانه، تصمیم‌گیری اقتصادی و بهینه در لحظه است؛ به این معنی که بر اساس تحلیل آنی ماهیت، مسیر، سرعت و میزان تهدید هر هدف، تصمیم می‌گیرد که آیا آن را با موشک‌های گران‌قیمت منهدم کند یا صرفاً با اقدامات غیرکشنده و بدون صرف مهمات خنثی سازد.

سیستم C2I حاکم با بهره‌گیری از هوش مصنوعی و الگوریتم‌های پیشرفته یادگیری ماشینی، داده‌های خام و پیچیده دریافتی از ده‌ها منبع مختلف را در لحظه جمع‌آوری، تلفیق و تحلیل می‌کند.

منابع داده‌ای سیستم حاکم شامل موارد زیر است:

• رادارهای آرایه‌ای با قابلیت اسکن الکترونیکی فعال (AESA)
• سنسورهای الکترو-اپتیکال و فروسرخ
• داده‌های اطلاعاتی خارجی و داخلی

این سیستم با ایجاد یک تصویر عملیاتی یکپارچه از میدان نبرد با تأخیر زمانی بسیار پایین، که مطابق با استانداردهای فرماندهی ناتو توسعه یافته است، به فرماندهان اجازه می‌دهد در کسری از ثانیه بهترین و اقتصادی‌ترین تصمیم را برای مقابله با تهدیدات اتخاذ کنند.

فاز اجرایی و تعهدات مالی بلندمدت

پروژه گنبد پولادین در اوت ۲۰۲۴ به تصویب کمیته اجرایی صنایع دفاعی ترکیه رسید و تنها یک سال بعد، در اوت ۲۰۲۵، با سرعت عملیاتی بالا وارد فاز اجرایی شد. در این فاز، نزدیک به ۵۰ بخش حیاتی و زیرسیستم عملیاتی این سامانه به ارزش بیش از ۴۶۰ میلیون دلار وارد چرخه عملیاتی نیروهای مسلح ترکیه شد.

آسلسان در این پروژه عظیم، همکاری نزدیکی با غول‌های صنایع دفاعی غرب از جمله «ایرباس» (Airbus)، «لاکهید مارتین» (Lockheed Martin)، «تالس» (Thales) و «ریتیون» (Raytheon) داشته است.

تعهد بلندمدت ترکیه به این پروژه با امضای قرارداد جدیدی به ارزش ۱.۶۵ میلیارد یورو (معادل تقریباً ۱.۹۲ میلیارد دلار) میان آسلسان و ریاست صنایع دفاعی ترکیه تضمین شده است. این قرارداد تحویل سامانه‌های اضافی و پشتیبانی لجستیکی را بین سال‌های ۲۰۲۷ تا ۲۰۳۱ قطعی می‌سازد.