برنامه‌های بلندپروازانه چین برای ناوگان هواپیمابر: از فوجیان تا ناو هسته‌ای آینده

در بحبوحه افزایش تنش‌های نظامی در اقیانوس آرام، نیروی دریایی ارتش آزادی‌بخش خلق چین (PLAN) با سرعتی چشمگیر در حال تقویت توان خود است. این نیرو در حال حاضر بیش از ۳۷۰ شناور در اختیار دارد و تمرکز اصلی خود را بر ساخت ناوهای هواپیمابر پیشرفته قرار داده است. این توسعه سریع، سوالات متعددی را در مورد منشأ، ساختار و برنامه‌های آینده ناوگان هواپیمابر چین مطرح کرده است.

ناوگان فعلی: سه غول عملیاتی

چین در حال حاضر سه ناو هواپیمابر را عملیاتی کرده است که هر کدام ویژگی‌های متمایزی دارند:

• لیائونینگ: این ناو در اصل برای اتحاد جماهیر شوروی ساخته شده بود و پس از بازسازی در چین به خدمت گرفته شد.
• شاندونگ: اولین ناو هواپیمابر کاملاً بومی چین است که از رمپ جهشی (Ski-Jump) برای پرتاب هواپیما استفاده می‌کند.
• فوجیان: جدیدترین و پیشرفته‌ترین ناو چین است که از سیستم پرتاب با کمک منجنیق (CATOBAR) مشابه ناوهای آمریکایی بهره می‌برد، هرچند ابعاد آن کوچک‌تر از کلاس جرالد فورد ایالات متحده است.

مراکز ساخت و ساز: کارخانه‌های دولتی

ساخت ناوهای هواپیمابر چین عمدتاً در دو کارخانه کشتی‌سازی بزرگ دولتی انجام می‌شود:

هر دو کارخانه دالیان و جیانگنان زیرمجموعه شرکت دولتی صنایع کشتی‌سازی چین (CSIC) هستند، که نشان می‌دهد دولت چین مستقیماً بر فرآیند ساخت ناوهای خود نظارت دارد.

ناو لیائونینگ در ابتدا با نام واریاگ در اوکراین به آب انداخته شد. یک تاجر چینی آن را به بهانه تبدیل به کازینوی شناور خریداری کرد، اما پس از رسیدن به چین، به ارتش تحویل داده شد و در دالیان بازسازی گردید.

برنامه‌های بلندمدت: ناو هسته‌ای و رقابت با آمریکا

چین به توسعه ناوگان خود ادامه می‌دهد. ناو فوجیان در مراحل نهایی آماده‌سازی است و پیش‌بینی می‌شود تا سپتامبر ۲۰۲۵ عملیاتی شود. علاوه بر این، گزارش‌ها حاکی از کار بر روی چهارمین ناو هواپیمابر است که انتظار می‌رود:

• از سوخت هسته‌ای استفاده کند (برخلاف سه ناو قبلی با پیشرانه معمولی).
• از نظر اندازه و قابلیت‌ها از فوجیان بزرگتر باشد.
• قادر به رقابت با ابرناوهای کلاس جرالد فورد ایالات متحده باشد.

هدف بلندمدت PLAN این است که تا دهه ۲۰۳۰، ناوگانی متشکل از شش ناو هواپیمابر داشته باشد. این تعداد تقریباً نصف ناوگان ۱۱ فروندی نیروی دریایی ایالات متحده است. همچنین، چین در حال ساخت کشتی‌های تهاجمی آبی‌خاکی با قابلیت پرتاب جت‌های عمودپرواز (VTOL) است که مشابه ۳۱ کشتی مشابه در نیروی دریایی آمریکا هستند.

اگرچه چین در مورد برنامه‌های خود محتاط است، کارشناسان معتقدند که ایالات متحده باید فرض را بر این بگذارد که پکن رشد دریایی خود را تسریع کرده و ناوگان خود را از نظر تعداد، تناژ و قابلیت‌ها به طور قابل توجهی افزایش خواهد داد تا سلطه واشنگتن در اقیانوس آرام را به چالش بکشد.