تصویب CFT؛ گام حیاتی ایران برای کاهش ریسک مالی و خروج از انزوای بانکی

وضعیت کنونی: مانع FATF و ریسک بالا

در حال حاضر، یکی از موانع اصلی تعاملات بانکی ایران با جهان، قرار گرفتن نام کشور در فهرست سیاه گروه ویژه اقدام مالی (FATF) است. این وضعیت باعث شده تا بانک‌ها و شرکت‌های بیمه بین‌المللی، همکاری با ایران را پرهزینه و پرریسک ارزیابی کنند.

تصویب CFT، به عنوان یکی از ارکان اصلی FATF، نشانه‌ای از تعهد ایران به شفافیت مالی و مقابله با جریان‌های غیرقانونی پول است. این پیام می‌تواند به تدریج احتیاط بانک‌های خارجی را کاهش داده و زمینه بازگشت تدریجی ایران به نظام مالی رسمی را فراهم آورد.

آثار اقتصادی مستقیم تصویب CFT

کارشناسان اقتصادی معتقدند که پیوستن به CFT، آثار ملموسی بر شاخص‌های کلان اقتصادی خواهد داشت:

کاهش «پریمیوم ریسک کشور» و هزینه تامین مالی

در حوزه سرمایه‌گذاری خارجی، افزایش شفافیت مالی به معنای کاهش «پریمیوم ریسک کشور» است. هرچه شفافیت مالی افزایش یابد، هزینه تامین مالی پروژه‌ها و دسترسی به خطوط اعتباری بین‌المللی کاهش پیدا می‌کند.

• تجربه کشورهایی که پیش‌تر در فهرست پرریسک FATF قرار داشتند، نشان می‌دهد اجرای استانداردهای این نهاد، منجر به کاهش میانگین ۳ تا ۵ درصدی هزینه تراکنش‌های مالی می‌شود.
• برای اقتصادی در اندازه ایران، چنین کاهشی می‌تواند سالانه میلیاردها دلار صرفه‌جویی در هزینه واردات مواد اولیه و تجهیزات صنعتی ایجاد کند.

کاهش هزینه مبادله در تجارت خارجی

تصویب CFT اثر مستقیمی بر کاهش هزینه مبادله در تجارت خارجی دارد. در غیاب ارتباط بانکی رسمی، بخش قابل‌توجهی از تجارت ایران از مسیرهای غیرمستقیم و واسطه‌ای انجام می‌شود. این واسطه‌ها:

هر واسطه، علاوه بر افزایش کارمزد انتقال و بیمه ریسک، احتمال بلوکه شدن وجوه را بالا می‌برد.

اجرای CFT می‌تواند مسیرهای رسمی بانکی را فعال کند و تجارت را از طریق شبکه‌ای شفاف و قابل‌ردیابی، جایگزین کانال‌های پرهزینه غیررسمی سازد.

تقویت انضباط و کارآیی نظام بانکی

تصویب CFT همچنین موجب ارتقای انضباط مالی و کارآیی نظام بانکی کشور خواهد شد. الزام بانک‌ها به اجرای نظام‌های «احراز هویت مشتری» (KYC) و گزارش‌دهی تراکنش‌های مشکوک، از موارد زیر جلوگیری می‌کند:

• پول‌شویی
• فرار مالیاتی
• استفاده از حساب‌های واسطه‌ای

این فرآیند نه تنها به افزایش اعتماد عمومی به نظام بانکی کمک می‌کند، بلکه در بلندمدت ابزار سیاست پولی بانک مرکزی را کارآمدتر می‌سازد.

اثر روانی مثبت بر بازار سرمایه

عضویت در چارچوب‌های بین‌المللی مبارزه با پول‌شویی و تامین مالی تروریسم، اثر روانی مثبتی بر بازار سرمایه و روابط اقتصادی ایران خواهد داشت. کاهش ریسک کشور باعث می‌شود:

1. گروه‌های بانکی و مالی در بورس جایگاه باثبات‌تری بیابند.
2. سرمایه‌گذاران خارجی با اطمینان بیشتری وارد بازار شوند.

در مجموع، تصویب CFT در شرایطی که تحریم‌ها و مکانیسم ماشه فضای اقتصادی کشور را محدود کرده‌اند، گامی ضروری برای کاهش هزینه مبادلات، بازسازی اعتبار مالی ایران و باز کردن مسیر تعامل اقتصادی پایدار با جهان است. پیوستن به استانداردهای شفافیت مالی بین‌المللی می‌تواند بخشی از انزوای مالی ایران را جبران کرده و در میان‌مدت به تقویت پایه‌های اقتصاد کشور منجر شود.