موانع اصلی استقبال از موتورسیکلت‌های برقی در ایران؛ از قیمت باتری تا محدودیت پیمایش

دبیر انجمن صنعت موتورسیکلت ایران اعلام کرد که با وجود توانمندی‌های فنی و صنعتی داخلی برای تولید موتورسیکلت‌های برقی، استقبال عمومی از این وسایل نقلیه به دلیل موانع ساختاری و اقتصادی، چندان چشمگیر نبوده است. این در حالی است که در سطح جهانی، موتورسیکلت‌های برقی به دلیل مزایایی چون حذف قطعات مکانیکی متعدد (مانند کلاچ، تسمه تایم، گیربکس، شمع، فیلتر هوا و روغن موتور) و نداشتن آلودگی صوتی و زیست‌محیطی، به سرعت در حال گسترش هستند.

دلایل اصلی عدم استقبال از موتورسیکلت‌های برقی

بهمن ضیاءمقدم، دبیر انجمن صنعت موتورسیکلت، سه عامل اصلی را در کاهش تمایل بازار به سمت مدل‌های برقی برشمرد:

• نبود زیرساخت‌های حمایتی: فقدان حمایت‌های دولتی و زیرساخت‌های لازم برای استفاده گسترده.
• قیمت بالای باتری: هزینه بالای باتری که بخش قابل توجهی از قیمت نهایی موتورسیکلت را تشکیل می‌دهد.
• محدودیت پیمایش: توان حرکتی محدود این موتورسیکلت‌ها که پاسخگوی نیاز کاربران حرفه‌ای نیست.

وی همچنین به نگرانی‌هایی در مورد توان حرکتی و احتمال خاموش شدن موتورسیکلت‌های برقی در کلان‌شهرهایی مانند تهران با شیب‌های زیاد اشاره کرد.

محدودیت‌های کاربری برای پیک‌های موتوری

ضیاءمقدم تأکید کرد که بیش از ۹۰ درصد کاربران موتورسیکلت در ایران از آن به عنوان وسیله کار و منبع درآمد استفاده می‌کنند. این گروه از کاربران به دلیل نیاز به پیمایش بالا، مدل‌های برقی فعلی را مناسب نمی‌دانند.

برای پاسخگویی به کاربری متداول در کشور، موتورسیکلت برقی باید باتری بالای ۳۰۰۰ وات داشته باشد تا بتواند بیش از ۱۰۰ کیلومتر پیمایش کند، در حالی که پیک‌های موتوری روزانه بین ۲۰۰ تا ۲۵۰ کیلومتر حرکت می‌کنند.

در حال حاضر، قیمت موتورسیکلت‌های برقی با توان ۳۰۰۰ وات و بالاتر حدود ۲۰۰ میلیون تومان است که نیمی از این مبلغ (حدود ۱۰۰ میلیون تومان) مربوط به باتری است. این باتری‌ها نیز پس از حدود سه سال نیاز به تعویض دارند که هزینه سنگینی را به خریدار تحمیل می‌کند.

طرح پیشنهادی برای حل مشکل باتری

برای رفع موانع اقتصادی و کاربری، طرحی در دست بررسی است که مالکیت باتری را از خریدار سلب کرده و تأمین آن را به دولت یا پیمانکار واگذار کند. جزئیات این طرح به شرح زیر است:

• حذف هزینه باتری: هزینه باتری از قیمت نهایی محصول حذف می‌شود.
• تأمین توسط دولت/پیمانکار: باتری‌ها توسط نهادهای دولتی یا پیمانکاران تأمین می‌شوند.
• ایجاد ایستگاه‌های تعویض: ایستگاه‌های تعویض باتری برای جایگزینی سریع باتری‌های شارژ شده ایجاد خواهد شد.

اجرای موفقیت‌آمیز این طرح نیازمند تشکیل کارگروهی متشکل از نمایندگان تولیدکنندگان و سازمان‌های ذی‌ربط برای تعیین نوع و توان باتری‌های استاندارد است.

وضعیت تولید داخلی و نیاز به حمایت دولتی

دبیر انجمن صنعت موتورسیکلت اعلام کرد که باتری‌های نوع لید اسید در داخل کشور تولید می‌شوند و توان تولید داخلی وجود دارد. با این حال، گسترش استفاده از موتورسیکلت‌های برقی تنها در گروی اقدامات جدی دولت است:

1. حمایت‌های جدی دولت: ارائه مشوق‌ها و حمایت‌های مالی و زیرساختی.
2. تعیین تکلیف مالکیت باتری: اجرای طرح‌های نوآورانه مانند سلب مالکیت باتری از خریدار.
3. اجرای طرح توزیع و تعویض باتری: ایجاد شبکه گسترده ایستگاه‌های تعویض باتری.

در مجموع، زیرساخت لازم برای استفاده گسترده از این وسایل نقلیه پاک هنوز در کشور فراهم نشده است.