ناهماهنگی نهادها چرخه اقتصاد مسکن را معیوب کرد؛ کاهش محسوس صدور پروانه‌های ساخت

منصور غیبی، کارشناس بازار مسکن، با انتقاد شدید از وضعیت فعلی این بازار، ناهماهنگی میان نهادهای دولتی و دخالت‌های سلیقه‌ای را عامل اصلی درجا زدن و معیوب شدن چرخه اقتصاد مسکن دانست و بر لزوم ایجاد آرامش در فضای کلان اقتصادی برای خروج از رکود تأکید کرد.

ناهماهنگی نهادها؛ چالش اصلی تنظیم قراردادها

این کارشناس بازار مسکن بیان کرد که بازار مسکن به عنوان بخشی از مجموعه اقتصاد کشور، نیازمند آرامش و مداخلات مؤثر و هماهنگ از سوی مسئولان است. وی هشدار داد که تا زمانی که این مداخلات به‌صورت کارگشا و هم‌راستا صورت نگیرد، وضعیت نابسامان و سلیقه‌ای فعلی ادامه خواهد داشت.

سامانه‌های متناقض دولتی

غیبی به تضاد عملکردی میان نهادهای مختلف اشاره کرد و توضیح داد که در حال حاضر، نهادهایی مانند شهرداری، وزارت راه و شهرسازی، وزارت صمت و حتی قوه قضاییه، هرکدام سامانه‌هایی مستقل و بدون هماهنگی دارند که یکدیگر را به رسمیت نمی‌شناسند. این ناهماهنگی‌ها موجب شده است که حتی تنظیم یک قرارداد ساده در بازار مسکن نیز با چالش‌های متعددی روبه‌رو شود.

نتیجه این ناهماهنگی‌ها در نهایت باعث شده که با وجود مشکلات متعدد بازار مسکن، این عوامل به‌عنوان مزید بر علت موجب شده چرخه اقتصاد مسکن به‌جای حرکت روبه‌جلو، به شکل معیوب درجا بزند.

وی تأکید کرد که رفتارهای سلیقه‌ای موجود باید اصلاح شده و به سمت هماهنگی و هم‌راستایی حرکت کند تا بتوان از این چرخه معیوب خارج شد و به یک خروجی مناسب دست یافت. همچنین، موضوع سامانه‌ها و دخالت‌های شهرداری در امور مربوط به وزارت راه و سازمان نظام مهندسی، مباحث تخصصی و گسترده‌ای هستند که نیاز به بررسی عمیق در قالب نشست‌های کارشناسی و آسیب‌شناسی دارند.

تأثیر آرامش اقتصاد کلان بر بازار مسکن

غیبی اظهار داشت که آرامش در حوزه اقتصاد کلان و فضای روانی جامعه، مستقیماً به بازار مسکن منتقل می‌شود. هنگامی که جامعه به تعادل اقتصادی و فکری می‌رسد، حضور و تظاهر خریداران و فروشندگان در بازار به تدریج افزایش پیدا می‌کند.

مدیریت بار روانی جامعه

مطالعات میدانی نشان می‌دهد که پس از ایجاد ثبات نسبی، مراجعه برای استعلام قیمت‌ها و بررسی وضعیت بازار از سوی مردم و فعالان اقتصادی از جمله مشاوران املاک افزایش یافته است. این کارشناس معتقد است که اگر حاکمیت بتواند بار روانی جامعه را مدیریت کند و احساس امنیت اقتصادی را در مردم تقویت کند، بازار مسکن نیز شکوفا خواهد شد.

رکود و انباشت انتظاری در بخش ساخت‌وساز

آمارها نشان‌دهنده عدم استقبال سازندگان برای سرمایه‌گذاری در املاک کلنگی است؛ زیرا این گروه هنوز نتوانسته‌اند املاک موجود خود را با توجه به شرایط بازار به فروش برسانند. این وضعیت، در کنار بی‌اعتمادی نسبت به آینده بازار و نبود اطمینان از بازگشت سرمایه، موجب شده تا بسیاری از سازندگان پروژه‌های جدیدی تعریف نکنند و صرفاً منتظر رفتار بازار و تقاضای مؤثر از سوی خریداران بمانند.

کاهش انگیزه سازندگان و پروانه‌های ساخت

مجموعه این عوامل باعث شده که بازار با نوعی «انباشت انتظاری» مواجه باشد؛ به این معنا که فعالان اقتصادی و مردم منتظرند بازار مسکن از رکود فعلی خارج شود تا بتوانند تصمیم‌گیری‌های اقتصادی خود را انجام دهند.

در حال حاضر، بازار در شرایط رکود به سر می‌برد و خرید و فروش به‌صورت مؤثر انجام نمی‌شود. چالش‌های سازندگان عبارتند از:

• افزایش شدید هزینه‌ها: افزایش قیمت مصالح، خدمات و سایر هزینه‌ها، قیمت تمام‌شده هر واحد را بالا می‌برد.
• ریسک عدم گردش سرمایه: اگر با هزینه‌های بالا اقدام به ساخت کنند اما متقاضی مؤثری برای خرید وجود نداشته باشد، سرمایه آن‌ها در گردش نخواهد بود.
• عدم تضمین سود: فروش با قیمت حداقلی نیز سود لازم را برای سازنده تضمین نمی‌کند.

غیبی خاطرنشان کرد که مجموعه این دلایل موجب شده تا برخلاف سال‌های گذشته، با کاهش محسوس در صدور پروانه‌های ساخت مواجه باشیم. انگیزه سازندگان به‌دلیل شرایط نامطمئن بازار و افزایش هزینه‌ها به‌شدت کاهش یافته است.