هشدار بهزیستی: ایران در آستانه ورود به مرحله «کشور سالمند»؛ فرصت‌های طلایی «اقتصاد نقره‌ای»

هشدار درباره سرعت بالای سالمندی جمعیت ایران

رشد سریع جمعیت سالمندان در ایران، کشور را در آستانه ورود به مرحله «کشور سالمند» و حتی شدیداً سالخورده قرار داده است. این وضعیت، نیازمند بازنگری فوری و جدی در سیاست‌ها و زیرساخت‌های اجتماعی و اقتصادی است. در این میان، مفهوم «اقتصاد نقره‌ای» به عنوان یک فرصت طلایی برای بهره‌گیری از ظرفیت‌های این قشر و ایجاد اشتغال و توسعه اقتصادی بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است.

سید جواد حسینی، رئیس سازمان بهزیستی کشور، با هشدار نسبت به این روند گفت: اکنون ۱۲ درصد جمعیت ایران سالمند هستند و به‌زودی وارد مرحله کشور سالمند خواهیم شد. این روند سریع، کشور را موظف می‌کند تا زیرساخت‌های حوزه سالمندی را در ابعاد سلامت، حمایت‌های اجتماعی و اقتصادی به طور جدی تقویت کند.

متأسفانه سالمندی هنوز در جامعه ما به عنوان یک مسئله اجتماعی جدی شناخته نشده و دچار یک گسل شناختی هستیم که اگر به رسمیت شناخته نشود، بحران‌زا خواهد بود.

اقتصاد نقره‌ای: موتور محرک جدید توسعه

اقتصاد نقره‌ای یا اقتصاد سالمندی، شامل تولید، عرضه و تقاضا برای کالاها و خدماتی است که نیازها و ترجیحات افراد سالمند را پوشش می‌دهد. این بخش از اقتصاد با افزایش طول عمر و نرخ پیری جمعیت در جهان، اهمیت بیشتری پیدا کرده و می‌تواند نقش کلیدی در رشد اقتصادی و توسعه اجتماعی ایفا کند.

حسینی در تشریح این مفهوم اظهار داشت: اقتصاد نقره‌ای یک عامل بسیار جدی و پایدار برای توسعه جامعه است. سالمندان فعال و بازنشستگانی که میانگین سن بازنشستگی آنها ۵۲ سال و امید به زندگی ۷۶ سال است، یک سوم عمر خود را در دوره بازنشستگی می‌گذرانند که این دوره فرصتی برای تحقق آرزوها و شکوفایی دوباره است.

فرصت‌های کلیدی در حوزه اقتصاد سالمندی

افزایش جمعیت سالمند و تغییر ساختار خانواده‌ها، نیاز به خدمات تخصصی را افزایش داده و این حوزه، زمینه‌ای مناسب و سریع برای ایجاد اشتغال جوانان محسوب می‌شود. مهم‌ترین فرصت‌های ایجاد شده در این بخش عبارتند از:

• توسعه خدمات بهداشتی و مراقبتی ویژه سالمندان، پرستاری و توانبخشی.
• تولید و عرضه محصولات تخصصی، ابزارهای هوشمند و اپلیکیشن‌های ویژه سالمندان.
• توسعه گردشگری سالمندپسند و خدمات تفریحی متناسب با نیازهای آنان.
• ایجاد مراکز فرهنگی، آموزشی و ورزشی ویژه سالمندان.
• حمایت از کارآفرینی و کسب‌وکارهای کوچک در حوزه سالمندی.

سالمندان می‌توانند با انتقال تجربه، آموزش و مشارکت در فعالیت‌های سبک، نقش مؤثری در توسعه جامعه ایفا کنند و نه‌تنها مصرف‌کننده خدمات باشند بلکه تولیدکننده ارزش اقتصادی نیز شوند.

همدان، دبیرخانه ملی اقتصاد نقره‌ای

استان همدان به عنوان یکی از نخستین شهرهای دوستدار سالمند، با همت مدیران استانی، میزبان دبیرخانه ملی اقتصاد نقره‌ای و مشاغل پیرامون سالمندان شده است. این اقدام ظرفیت همدان را برای تبدیل شدن به پایلوت ملی در حوزه سالمندی نشان می‌دهد.

تجربه جهانی: چین و گسترش اقتصاد سالمندی

مژگان رضازاده، رئیس دبیرخانه شورای ملی سالمندان، با اشاره به تجربه جهانی گفت: موضوع «اقتصاد نقره‌ای» یکی از رویکردهای نوین در مواجهه با پدیده سالمندی جمعیت است. تجربه کشورهایی مانند چین نشان داده است که افزایش جمعیت سالمندی می‌تواند به‌جای اینکه صرفاً یک چالش تلقی شود، به فرصتی برای ایجاد بازارهای جدید و اشتغال پایدار تبدیل شود.

سفیر چین نیز در مراسم روز سالمند به افزایش امید به زندگی تا ۷۹ سال در این کشور اشاره کرد و گفت: چین سالمندان را دارایی ارزشمند جامعه می‌داند و سیاست‌های مراقبتی و بهداشتی گسترده‌ای برای این قشر فراهم کرده است. سال گذشته بیش از ۱۴ میلیون فرد بالای ۶۵ سال در چین از خدمات مراقبتی بهره‌مند شدند و همزمان اقتصاد نقره‌ای پیرامون سالمندان را گسترش دادیم.